Thatcher wil sancties tegen Rhodesië staken Managua: 15.000 doden en 150.000 vluchtelingen Iran herstelt orde en gezag Ghana waardeert Rawlings' grote schoonmaak Carter wil doorbraak in Korea Op den duur ook diplomatieke erkenning Aanval Lusaka Luxe wordt duurder voor Russen V."«1 «Site Groot gebrek aan voedsel en medicijnen Andreotti krijgt 'onmogelijke taak' Reeks protesten MAANDAG 2 JULI 1979 BUFTENLAND TROUW/KWARTET 5 MOSKOU (AP, Reuter) - Met ingang van vandaag be talen de Russen aanzienlijk meer voor luxe artikelen. Au to's worden 18 procent duur der, bont, goud en zilver 50, geïmporteerde meubelen 30 procent en een avondje uit kost 25 tot 40 procent meer. Al enkele dagen deden geruchten de ronde over deze prijsverhogingen en zaterdag waren de winkels dan ook stampvol met mensen die nog snel iets wilden kopen. CANBERRA/SALISBURY (Reuter, AP, AFP) Groot-Brit- tannië wil Zimbabwe-Rhodesië erkennen en proberen zoveel mogelijke internationale steun voor het land te vinden. Dit deelde de Britse premier Margaret Thatcher gisteren mee op een persconferentie in het Australische Canberra. Mevrouw Thatcher verwacht dat het Britse parlement in november voor opheffing van de economische sancties tegen Zimbabwe- Rhodesië zal stemmen. De erkenning van het bewind van premier Muzorewa zal volgens me vrouw Thatcher wel iets langer du ren. De Britse conservatieve premier wil op de conferentie van Gemene bestlanden in de Zamblaanse hoofd stad Lusaka volgende maand probe- In de Verenigde Staten zag het er lang naar uit dat president Carter niet onder erkenning van het nieuwe Rhodesische bewind uit kon. De Amerikaanse senaat had van Carter geëist dat hij de sancties zou ophef fen. Het Huis van Afgevaardigden ren zoveel mogelijk landen achter het had een tegenovergestelde mening en Britse standpunt te krijgen. Over de verkiezingen in Zimbabwe-Rhodesië zei de Britse premier dat het opkomstpercentage bijzonder goed stemde met grote meerderheid tegen opheffing van de sancties. Carter kan door deze stemming nu zelf besluiten of hij wel of niet tot opheffing van het was voor een Afrikaans land. Het feit handelsembargo zal overgaan. Naar dat Rhodesië een zwarte meerder heidsregering en een zwart meerder- heidsparlement heeft na een verkie zing met een opkomst van 65 procent mag volgens mevrouw Thatcher niet ontkend worden. Carter De meningen over deze verkiezingen, die in april zijn gehouden, zijn ver deeld. Volgens de adviseur van me vrouw Thatcher waren ze „vrij en eerlijk", anderen beweerden het te gendeel en bestreden dat het op komstpercentage zo hoog was. verwacht is de Amerikaanse presi dent niet van plan zijn Afrika-poli- tiek te wijzigen en zal hij aandringen op een conferentie, waaraan alle be trokken partijen in de kwestle-Rho- desië meedoen. Het Witte Huis vindt dat de kleine blanke minderheid in de Rhodesische regering de werkelijke macht in Zimbabwe-Rhodesië nog in handen heeft, omdat de grondwet be paalt dat de blanken het gezag hou den over de politie, de justitie en het leger. De nieuwe Rhodesische premier Mu zorewa zal binnenkort een bezoek De prijsverhoging voor auto's bete kent dat een „Zjigoeli", in het westen bekend als de Lada, meer dan zesdul- Trftliwrinp zend roebel gaat kosten (de roebel is 11,6 officieel vier gulden). Het gemiddelde maandsalaris in de Sowjet-Unie is 162 Rhodesi- roebel. met Invloed in de partij aan de beurt komen. De prijsverhoging met vijftig procent voor bont treft vooral de Russen in de koudste streken. In Siberië is het toch al vaak onmogelijk een schapen vacht te kopen. SALISBURY (Reuter) sche troepen hebben gisteren een aanval gedaan op een munitiedepot Tussen 1970 en 1975 is de produktie van het Patriottisch Front nabij de van auto's drastisch opgevoerd, maar Zambiaanse hoofdstad Lusaka. Gro- sedertdien is zij gestabiliseerd op 1,3 te hoeveelheden oorlogsmateriaal miljoen auto's per Jaar. Op een bevol- zouden bij de aanval zijn vernietigd, king van 262 miljoen betekent dit Het munitiedepot, dat vanuit de lange wachtlijsten. Steeds vaker lucht en vanaf de grond werd aange- wordt er geklaagd dat alleen mensen vallen, zou een van de belangrijkste opslagplaatsen van de guerrillabe- troepen van Muzorewa ook al een aanval op een gebouw van het Pa triottisch Lusaka. De prijsverhoging van goud en zilver ook met vijftig procent treft met name de spaarders: deze edele meta len zijn veel gevraagd als beleggings object. Gouden kiezen ook zeer populair worden echter niet duur der. En mensen die voor het eerst trouwen krijgen een toelage van 70 roebel om gouden trouwringen te kunnen kopen. Deze subsidie werd vorig jaar, bij de vorige reeks prijs verhogingen. geïntroduceerd. Toen 'kregen echtparen 35 roebel. Overdag hoeft voor maaltijden en consumpties in de restaurants niet meer te worden betaald; de prijsver hogingen gelden alleen 's avonds en uitsluitend in de wat duurdere zaken. Moskou, een stad met acht miljoen inwoners, kampt met een groot te kort aan goede restaurants en café's. Elke avond staan er mensen in de rij op straat voor restaurants met het bordje: geen plaatsen vrij. Nu er vol gende zomer enkele honderdduizen den toeristen worden verwacht voor de Olympische Spelen, willen de au toriteiten kennelijk dit verschijnsel aanpakken door een avondje uit flink duurder te maken. Opmerkelijk is dat het officiële pers bureau Tass een nogal kapitalisti sche uitleg geeft voor de maatrege len: enkele van de prijsverhogingen zijn bedoeld om de handel te corrige ren waar de vraag groter is dan het aanbod In officiële commentaren wordt er met nadruk op gewezen dat gewone levensmiddelen en allerlei diensten niet duurder worden Die worden over het algemeen sterk ge subsidieerd. Front, even buiten Mevrouw Thatcher met de Australische premier Fraser. aan de Verenigde Staten en Engeland brengen om te pleiten voor erkenning van zijn regering. Vandaag heeft de bisschop een gesprek met de Britse gezant Lord Harlech. De guerrillaorganisatie in Zimbabwe- Rhodesië, die heeft aangekondigd de MANAGUA (AP, AFP, Reuter) In de nu al drie wekende durende harde strijd In Nicaragua zÜn in de hoofdstad Manaua ongeveer 15.000 doden gevallen. Honderdvijftigduizend mensen strijd tegen Muzorewa te verhevigen, krijgt op het ogenblik steeds meer steun uit Oostbloklanden. Het Britse zondagblad de „Sunday Telegraph" meldde gisteren dat de komende maanden in Mozambique en Zambia meer dan 3000 Oostduitse militaire Patriottisch Front bij te staan. Ook krijgt het front, aldus het Britse blad, meer Russische raketten en andere wapens. In Zambia en Mozambique, waar het Patriottisch Front zijn op leidingskampen heeft, verblijven op het ogenblik al zeker 5000 Oostduitse adviseurs. zijn gevlucht. Zij hebben groot gebrek aan voedsel en medicijnen. Deze cijfers zijn afkomstig van het Rode Kruis en de aartsbisschop van Managua, Miguel Obando. Een functionaris van het Rode Kruis voorzag een rampzalige situatie als niet snel hulp wordt geboden aan de vele vluchtelingen. De toestand TEHERAN (Reuter, AFP, AP) Iran gaat meer discipline in het leger doorvoeren. De legerleiding heeft vijftig militairen gearresteerd, omdat ze niets aan hun revolutionaire uiterlijk hadden veranderd. Baarden, te lang haar en stoppels worden niet meer aanvaard, hoe revolutionair die er ook uitzien. Kantoren en andere gebouwen die nog bezet zijn door revolutionaire groeperingen, moeten worden ont ruimd en de revolutionaire comités dienen zich aan het gezag van het leger te onderwerpen. Alle wapens „tot de knapzak toe" die bij de revolte in februari waren buitge maakt moeten eveneens worden te ruggegeven. De gevangenissen van de Iraanse hoofdstad Teheran zijn op het ogen blik zo overvol dat arrestaties en op sluitingen tot een later tijdstip zijn uitgesteld. In Teheran werden de laatste tijd gemiddeld vijftig mensen per dag opgesloten. In Teheran deden geruchten de ronde dat het kabinet van premier Bazar- gan zou aftreden. De woordvoerder van het kabinet heeft dit gisteren ontkend, maar aan de andere kant wel toegegeven dat er ..moeilijkhe den" waren bij de besluitvorming. De problemen zijn aan ayatollah Kho meini voorgelegd, aldus de woord voerder. De geruchten over het aftre den van het kabinet ontstonden toen Khomeini zaterdag de regering bij zich ontbood. Voor de eerste maal heeft Iran een journalist uitgewezen. De Ameri kaanse correspondent voor de Los Angeles Times, David Lamb kreeg gisteren te horen dat hij binnen twee dagen het land moest verlaten. Lamb was pas twee weken in Iran. Zijn voorganger was bij de revolutie in februari om het leven gekomen. SEOEL (Reuter, AFP, AP) President Carter van de Vere nigde Staten heeft gisteren een „uiterst geslaagd' bezoek aan Zuid-Korea afgesloten met een uitnodiging aan Noord-Korea om over vermin dering van de spanning in dit deel van de wereld te praten. Voorts zei hij zijn gastheer Park toe dat Amerika de Zuidkoreanen „snel en doel treffend" zal bijstaan om een gewapende aanval op de Re publiek Korea af te slaan en pleitte hij voor naleving van de mensenrechten. Het slotcommuniqué maakt duide lijk dat de Verenigde Staten en Zuid- Een confetti-regen daalt neer op president Carter en zijn vrouw Resalynn en hun gastheer Park Tsjoeng-hee in Seoel. Korea samen aan Noord-Korea heb ben voorgesteld een ontmoeting tus sen deze drie partijen te organiseren. De Amerikaanse minister van buiten landse zaken Cyrus Vance sprak van „een initiatief van het grootste be lang", waaraan maandenlang in Was hington is gewerkt. Noord- en Zuid- korea hebben de laatste maanden regelmatig verklaard bereid te zijn tot een dialoog, maar daar is nimmer iets van gekomen. De vertegenwoor diger van „een derde land" heeft de uitnodiging aan Pjongjang al overge bracht. Van een reactie was vannacht nog niets bekend. Na zijn terugkeer in de Verenigde Staten zal Carter een besluit moeten nemen over de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Korea. In het begin van zijn presidentschap had Carter besloten de 33.000 man grondstrijdkrachten terug te trek ken, maar dat besluit werd al snel aangehouden. Gezien allerlei recente berichten over troepenversterkingen in Noord-Korea wordt verwacht dat Carter nu tot bevriezing van dit plan zal besluiten. De Amerikaanse presi dent heeft er ook nu de nadruk op gelegd dat de „nucleaire paraplu" van de Verenigde Staten een extra bescherming is voor Zuid-Korea. Vrijheid Tijdens zijn bezoek spoorde Carter president Park aan zijn tegenstan ders meer vrijheden te gunnen. De snelle economische vooruitgang van het land moet weerspiegeld worden in vooruitgang op het terrein van politieke vrijheid en mensenrechten, aldus Carter. Voor zijn vertrek sprak hij gisteren met twaalf geestelijke leiders van wie verscheidene zeer kritisch staan ten opzichte van het beleid van president Park. Carter heeft de Koreaanse rege ring twee lijsten overhandigd met na men van politieke gevangenen, de één opgesteld door Amnesty Interna tional, de ander in Zuid-Korea zelf. wordt ernstiger genoemd dan na de aardbeving van 1972, waarbij onge veer 10.000 mensen om het leven kwa men en honderdduizenden dakloos werden. Het laatste voedsel is zater dag onder de vluchtelingen uitge deeld, aldus het Rode Kruis. In ande re landen liggen grote voorraden te wachten op verzending naar Nicara gua. maar niemand durft te vliegen naar dit land Op het ogenblik is er nog voor twee dagen medijnen. De conservatieve oppositie in Nicaragua heeft voor speld dat president Somoza binnen enkele dagen aftreedt. „Het enige dat Somoza nog heeft is het leger. De gehele wereld is tegen hem en de economie van het land is een puin hoop. Zelfs al zou hij een militaire overwinning op de Sandinisten beha len wat mogelijk is dan nog krijgt hij de economie niet meer op poten," aldus de belangrijkste woord voerder van de conservatieven Ro berto Velez Barcenas. „Somoza heeft daarom de Amerikanen nodig en de Amerikanen willen zijn vertrek." In de hoofdstad was het dit weekein de betrekkelijk kalm. Na weken van bombardementen en beschietingen, waren hier en daar alleen nog wat Kim Dae-Joeng prees gisteren Carters toezegging voor militaire steun aan zijn land, maar zei geschokt te zijn door Carters opmerking dat de zege ningen van Korea's economische vooruitgang eerlijk worden verdeeld. „Ik denk dat veel Koreaanse deskun digen gelachen hebben toen Carter dat zei," aldus Kim Een recent rap port van de Wereldbank wees uit dat de onevenwichtige Koreaanse econo mie onrust creëert. Zelfs de regering erkent dit probleem." De Zuldkoreaanse oppositieleider geplaatst. Kim. die drie jaar gevangen heeft gezeten, voorspelde dat de regering van Park snel en hard zou toeslaan tegen de opposltatie zodra Carters bezoek was afgelopen. Onmiddellijk na de aankondiging van Carters komst werden Kim en enkele andere i oppositieleiders al onder huisarrest momenteel echter ook geen coalitie schoten te horen. Slechts in het zuid oostelijke deel van de stad werd za terdag meer geschoten. De regerings radio waarschuwde gisteren voor een Sandinlstische aanval op westelijke delen van de hoofdstad. President Somoza was dit weekeinde in gesprek met de ambassadeur van de Verenigde Staten. Lawrence Pez- zullo, die hem met alle macht pro beert te overreden op te stappen De bijeenkomst van de nationale ver gadering, die zaterdag zou worden gehouden, werd voor onbepaalde tijd uitgesteld. Op deze vergadering had Somoza zijn aftreden bekend moeten maken. Somoza heeft tot nu toe steeds geweigerd af te treden Hij wil dat zijn Nationale Garde blijft be staan in Nicaragua en dat zijn partij vertegenwoordigd blijft in een nieu we regering. ROME (AFP) De Italiaanse presi dent Sandro Pertini heeft voor van middag de christen-democratische ex-premier Giulio Andreotti bij zich ontboden om hem de kabinetsforma tie op te dragen Iedereen gaat ervan uit dat Andreotti na twee weken weer bij Pertini zal verschijnen: om de mislukking van zijn opdracht te melden. Italië worstelt feitelijk al sinds janua ri met deze crisis. De communisten besloten toen niet langer het chris ten-democratische minderheidskabi net van Andreotti te steunen. Alleen als zij zetels in de regering zouden krijgen, zouden zij nog met de chris ten-democraten willen samenwerken. Andreotti en zijn partij weigerden, en nieuwe verkiezingen werden noodza- kelitk. De communisten verloren bij die ver kiezingen van Juni, maar de christen democraten kunnen met hun 38 pro cent niet alleen een regering vormen. De derde belangrijke partij, de socia listische met bijna tien procent, wil met Andreotti aangaan. Van een medewerker CAPE COAST (Ghana) Jarenlange militaire dictatuur slechts kort onderbroken door een zwak en corrupt burgerbestuur heeft de economie van de republiek Ghana aan de Afrikaanse westkust geen goed gedaan. Algemene ontevredenheid, armoede en corruptie op grote schaal, dat was het beeld toen jonge militairen onder leiding van luchtmacht-luitenant Jerry Rawlings op 4 juni hun tweede pogingen om general Akuffo af te zetten, met succes zagen bekroond. Sindsdien wordt er gesproken van een echte revolutie. De machtsovername zelf is be trekkelijk geruisloos verlopen; naast enkele straatgevechten beperkte de strijd zich tot de militaire complexen. Wel werd er in de hoofdstad Accra na een week soms nog 's nachts geschoten. De nieuwe Revolutionaire raad van de strijdkrachten heeft de strijd aangebonden met de corruptie en de zwarte handel. Echt politieke overtuigingen lijken Rawlings en zijn medestanders niet te hebben. In alge mene bewoordingen en met vage verwijzin gen naar „een Ethiopisch model" schilderen zij hun koers. Er is echter niets wat bijvoor beeld wijst op een andere buitenlandse poli tiek. Schoonmaak De steun die de revolutionaire raad onder de bevolking geniet is echter overtuigend. De massale en consequente „grote schoon maak" ondervindt veel waardering en de mensen willen letterlijk bloed zien. Ver wacht wordt dat er na de executie van twee ex-presidenten op dinsdag nog meer politie ke kopstukken van de laatste Jaren voor het vuurpeloton zullen moeten verschijnen. De militaire tribunalen die de doodstraffen uitspraken, zijn niet toegankelijk voor pu bliek en pers. De executies wel. Het lijkt erop dat Rawlings zijn terechtstellingen geraffineerd doseert. Onder de eerste slachtoffers bevond zich het voormalige staatshoofd Acheampong, deze week. tien dagen later, volgden diens collega's Akuffo en Afrifa. Keihard Een tweede golf van opwinding veroorzaak te het keiharde optreden tegen de zwarte markt en alles wat daaromheen hangt. De bevolking is verplicht de waren tegen voor geschreven prijzen aan de man te brengen, prijzen die vaak maar een fractie zijn van de prijs die zo langzamerhand op de zwarte markt was ontstaan. Wie nu zijn goederen weigert te verkopen, wie hamstert of te veel rekent, wordt genadeloos gestraft. En de goederen worden in beslag genomen. Deze maatregelen treffen zowel de grote jongens als de marktkoopvrouw die haar bananen een paar cent te duur verkoopt. Iedereen werkt mee om de prijzen in de hand te houden door mensen aan te geven, zodat het nieuwe systeem bijzonder veel succes heeft. Wat nog meer verbazing wekt is dat de goederen niet prompt uitverkocht zijn, nu door de lagere prijzen de verkoop zo toe neemt. Sterker nog. het aantal en het assor timent nemen alleen maar toe. Misschien brengen handelaren die tot dusver specu leerden op stijgende zwarte-marktprijzen. uit angst voor ontdekking hun opgeslagen waren toch maar liever op de markt. De acties van de revolutionaire raad tegen corruptie en zwarte handel hebben de lei dende militairen in ieder geval grote popu lariteit onder de bevolking bezorgd; alleen de bezittende klasse ziet de toekomst zorge lijk tegemoet. Rawlings heeft de mensen ook voor zich ingenomen door persoonlijk stakende ver pleegsters en vuilnismannen geruststellend toe te spreken, waarop zij het werk hebben hervat. Loonsverhogingen, zei hij. zijn voor lopig niet aan de orde want de staatskas is leeg. Maar door de verlaagde prijzen zijn die ook niet meer zo hard nodig. Een handige politieke stunt is voorts nog dat hij een campagne heeft gestart tegen „kwade elementen" onder de Libanezen en Indiërs in het land. Speculerend op de be staande afkeer tegen deze in het zakenleven vaak succesrijke bevolkingsgroepen, creëert hij zo een gemeenschappelijke vijand Verkiezing Dwars door deze ontwikkelingen liepen de verkiezingen van 18 juni. Het heeft heel wat voeten in aarde gehad voor die konden worden gehouden. Kolonel Acheampong voelde destijds het meest voor een een heidsregering. Politieke partijen zouden geen rol spelen en het parlement zou moe ten bestaan uit vertegenwoordigers van „maatschappelijke groeperingen". Begin vorig Jaar werd hier een referendum over gehouden en een kleine meerderheid van de bevolking verklaarde zich akkoord met Acheampongs opvattingen. (Waarne mers geloven dat er met de uitslag geknoeid is). Vervolgens schakelde Acheampong de oppositie grotendeels uit. ACCRA (Reuter) Ghana's sterke man Jerry Rawlings heeft zaterdag beloofd dat het nieuwe bewind de wet en de mensen rechten zal respecteren. Hij zei dat nadat vijf binnenlandse partijen, de katholieke en de presbyteriaanse kerk van het land en enkele buitenlandse regeringen (waaron der die van de EG) hadden geprotesteerd tegen de doodvonnisen van drie ex-presi denten. Of er nu geen executies meer zullen worden uitgevoerd zei hij echter niet. Luitenant Rawlings verweet de politieke partijen dat zij altijd schande spreken van de corruptie in het land, maar „wij weten nit ervaring dat geen van hen de corruptie drastisch zou uitroeien als ze aan de ma- zouden komen". Volgens niet-officiële berichten heeft Ni geria de olieleveranties aan Ghana ge staakt als vergeldingsmaatregel voor de doodvonnissen die werden uitgesproken na geheime processen. Donderdagavond kondigde Ghana strenge beperking voor het energieverbruik aan. Ghana is voor tachtig procent van zijn oliebehoefte af hankelijk van Nigeria. Libië levert twintig procent. Zijn opvolger generaal Akuffo liet het onza lige idee van een eenheidsstelsel varen; mis schien was zijn mening dat ook in een meer- partijenstelsel de militairen wel een vinger in de pap zouden kunnen houden. Akuffo stond de vorming van partijen toe. zij het dat zij niet de namen mochten gebruiken van de partijen van de ex-presidenten Nkrumah en Busia. Van de oorspronkelijke negentien partijen die sedertdien zijn ontstaan mochten er uiteindelijk maar zes aan de verkiezingen meedoen. De verkiezingscommissie wees er als verklaring op. dat zes partijen in een land met elf miljoen inwoners meer dan genoeg is. Bij de grote buurman Nigeria doen er binnenkort maar vijf partijen mee aan de verkiezingen Feit is dat deze ballotage de scherpste kan ten van de verkiezingscampagne heeft afge slepen: socialistische en revolutionaire par tijen waren er niet meer bij. Het districten stelsel heeft regionaal gebonden kandida ten sterk bevoordeeld. De traditionele stammentegenstellingen zijn daarbij zeker van belang geweest en de „chiefs" hebben nog steeds grote invloed. De scheidslijnen tussen christenen en mohammedanen heb ben echter geen grote rol gespeeld. Verwarrend Extra verwarrend was het bij de verkiezin gen dat de partij die als laatste was afge voerd van de lijst van 19, nog wel op de stembiljetten stond vermeld. Voor veel mensen moet dat onbegrijpelijk zijn geweest. Ondanks alle kritiek die kan worden geoe fend op het democratische karakter van de verkiezingen, mogen we toch niet al te hard oordelen De parlementaire democratie moet in Ghana van de grond af worden opgebouwd en daar worden natuurlijk fou ten bij gemaakt. De politieke partijen moe ten zich nog organiseren en een apparaat opbouwen, de Ghanezen zijn nog niet ver trouwd met de gedachte dat zij het voor het zeggen krijgen, hoe betrekkelijk die zeggen schap ook moge zijn. Maar in leder geval is de campagne tot in alle uithoeken van het land gevoerd en zijn er uitzonderlijk veel mensen bij betrokken geweest. Voor andere Afrikaanse landen kan het Ghanese voor beeld dan ook van belang zijn. Onzeker Wanneer de burger-politici aan de slag kun nen is nog onzeker. De uitslag van de parle mentsverkiezingen staat vast (de Nationale Volkspartij kreeg 71 van de 140 parlements zetels). maar in de gelijktijdig gehouden presidentsverkiezing moet nog een tweede ronde worden gehouden. De leider van de Nationale Volkspartij, dr Hilla Limann, bleek slechts 35,3 procent te hebben gekre gen. Als tweede eindigde in die eerste ronde Victor Owuso van de Volksfrontpartij. Luitenant Rawlings heeft te kennen gege ven dat hij en zijn mannen terugwillen naar waar ze thuishoren: de kazerne s. Maar over de definitieve datum moet nog worden on derhandeld. De eerste oktober is slechts een streefdatum Welke partij het uiteindelijk ook voor het zeggen krijgt, alle voerden ze als belangrijk ste verkiezingsleus: verbeter de positie van de arme boeren en arbeiders, vooral in de achtergebleven gebieden Een nieuwe te leurstelling door de politici zal het Ghanese volk niet kunnen verwerken

Historische Kranten, Erfgoed Leiden en Omstreken

Nieuwe Leidsche Courant | 1979 | | pagina 5