Europa-kwis leidt
verkiezingen in
Pinkpopfestival
bijzonder geslaag»!
Sunlightopera 'De ui'
brengt weinig teweeg
Otto Ketting wint prijs
Cunningham, een grott
danspersoonlijkheid
Filmsterren spuien hun kennis van zaken
Nieuwe boeken
Regionale radio
heeft eigen
functie gekregen
Subtropische temperaturen in LimbiK
i w.
En dan nog
it
f:,
Kwis,
kieskeurig,
kerkepad
TV COMMENTAAR
WOENSDAG 6 JUNI 1979
KUNST/RADIO/TELEVISIE
TROUW/KWARTET
5EN
Van onze radio- en tv-redactie
HILVERSUM DE NOS-televisie is van plan de Europese verkiezingen zowel „bont" als
..gedegen" te begeleiden Bont in die zin dat vanavond een Europakwis wordt gehouden
waaraan „sterren" uit de negen landen van de Europse Gemeenschap tegen elkaar uitkomen
De presentatie van de kwis berust bij Mies Bouwman
De kwiskandidaten zijn. de filmactri
ce Gtna Lollobrigida voor Italië, ac
teur Horst Trapppert voor West-
Duitsland, Hugo Metsers (deze keer»
voor België, presentatrice Michelle
Edzel voor Luxemburg, zangeres
Nina van Pallandt voor Denemarken
actrice Jean Anderson voor Enge
land. zangeres Dana voor Ierland, fil
macteur Jean Claude Brialy voor
Frankrijk, presentator Willem Ruis
voor Nederland
De kandidaten krijgen vragen en op
drachten voorgelegd waaruit hun
kennis van zaken over landbouw, vis
serij. werkgelegenheid, verkeer, toe
rtsme. financien, onderwijs, milieu en
energie moet blijken
Redactie en samenstelling van de Eu
ropakwis zijn in handen van Mies
Bouwman. Ralph Inbar. Jet Radema
kers en Henk Suër. De Jury is samen
gesteld uit Nederlandse deskundigen,
die in hun werk te maken hebben met
de Europese samenwerking
De Juryleden zijn, EG-commissaris ir
Vredeling (werkgelegenheid* staats
secretaris drs. N Smit-Kroes (ver
keer». oud-EG-commissaris dr. P. Lar-
dinois (landbouw», oud-minister dr.
W Dulsenberg (financiën», oud-minis
ter dr. J van Kemenade (onderwijs
ANWB-directeur ir A. Blankert (toe
risme», dr. J Terlouw (milieu», ir A.
de Zeeuw «visserij» en drs W Tiele
man (energie).
Later op de avond, na journaal en
Den Haag Vandaag, zal de jury in het
Europaforum met elkaar discussië
ren. onder voorzitterschap van Her
man Wigbold De Juryleden wisselen
hun praktische ervaringen uit in de
Europese samenwerkingen en trach
ten antwoord te geven op vragen als:
is een eenwordende Europa een poli
tieke schim of is er in de dagelijkse
praktijk al iets merkbaar waar de
gewone burger wat aan heeft?
De NOS-televisie zal donderdag, zon
dag en maandag extra uitzendingen
wijden aan de resultaten van de ver
kiezingen voor het Europese Parle
ment
Op donderdag 7 juni de dag waar
op ln Nederland voor het Europese
Parlement gestemd kan worden zal
ln de loop van de avond het resultaat
bekend worden van een ANPlnto-
mart-enquete, zoals die op grond van
een prognose van de Nederlandse uit
slag gegeven kan worden. Deze zaj
later van. commentaar worden voor
zien door een groot aantal Nederland
se politici, lijsttrekkers voor het Eu
ropese Parlement en fractievoorzit
ters van grote partijen uit de Tweede
Kamer
Zondag 10 juni zullen in een extra
uitzending de eerste uitslagen en
prognoses worden gegeven van ande
re Europese landen. Verwacht wordt
dat rond middernacht, twee uur na
sluiting van de laatste stembus (die
in Italië staat) al enig inzicht kan
worden geboden in de Europese
uitslag
Pas op maandag zullen de Nederland
se stemmen worden geteld. Tegen het
eind van de middag kan de Neder
landse uitslag definitief bekend wor
den. Kort daarna verwacht men de
definitieve Europese einduitslag. De
Gina Lollobrigida bij aankomst in ons land voor de Euro
pakwis.
NOS-televisie zal deze uitslagen
maandag in twee extra uitzendingen
bekendmaken: in het midden van de
avond en tegen het eind ervan.
Dadaïstische grappen werken niet meer
door Dirkje Houtman
AMSTERDAM ..Tien minuten kunnen zeer lang zijn",
verzucht de ui vlak voordat hij geslacht wordt. En de komen
de tien minuten (op mijn horloge zeven) gebeurt er op het
toneel niets meer De muzikanten stoppen, de verteller van
het sprookje over de slachting en wederopstanding van de ui
valt stil en het publiek wordt er niet warm of koud van
Het is een dadaïstisch grapje uit de
Sunlightopera ..De Ui", naar een
Merzgedicht uit 1919 van Kurt
Schwltters. dat ln deze tijd allang
niet meer werkt Theaterconventies
zijn de afgelopen Jaren al vele malen
doorbroken en het publiek dat dit
soort voorstellingen bezoekt ls sno
bistisch genoeg om er vol herkenning
om te gniffelen en erin mee te gaan.
En dan wordt er aan de bedoelingen
van de dadaïsten wel voorbijgegaan.
Je kunt je dan ook afvragen of het
wel juist is dada-kunst te reconstrue
ren zoals dat ook met het ..Relache-
ballet". een onderdeel van de ope
ningsmanifestatie van het Holland
Festival gebeurde, en daarmee tot
..bourgeois kunst te verheffen waar
tegen deze beweging zich nu Juist
afzette Dat is misschien ook wel de
reden waarom de muziektheatervoor-
Rechercheur Baantjes van bureau
Warmoesstraat vertelt (2) verhalen
bundel van uitg. Teleboek. Amster
dam 157 blz 12.50
De problematische psychologie, en
andere psychologische opstellen van
H C. J Duijker. Uitg Boom. Meppel
228 bfe - 28.50
Roien in de tuin. Oskar Scheerer
schrijft over het planten en verzorgen
van meer dan 200 rozensoorten in een
uitgave van de Zuidnederlandse uit
geverij te Harderwijk. De Nederland
se bewerking is van J Hage en D
Hage-de Stgter 156 blz 29 50
Speciaal vandaag
stelling van „De Ui" een co-produktie
van het Holland Festival en de Thea
ter Unie. nogal gekunsteld aandeed
en daardoor weinig teweeg bracht
Vakkundig
ln Van gewest tot gewest:
het Catharijnen-convent in
Utrecht, honderd Jaar zwak
zinnigenzorg St Anna in Heel.
de dansers van Baflo, voor
lichting over de Europese ver
kiezingen aan bejaarden in
Friesland en het Friese jeugd
orkest.
Ned. 1 18.59
En se kregen een dochter,
een Engelse tv-serie over
vriendschap tussen een blank
meisje en een donkere jongen,
is aan de derde aflevering toe.
Ned. 2 18.59
Kenmerk laat beelden zien
van de mars naar Straatsbrug
die de buitenlandse arbeiders,
afkomstig uit landen buiten
Europa met Pinksteren heb
ben gehouden om op te komen
voor hun rechten binnen de
EEG. Verder heelden van het
bezoek van paus Johannes
Paulus II aan Polen.
Ned. 2.19.25
De NOS zendt een kwis uit
ter gelegenheid van de Euro
pese verkiezingen, die gepre
senteerd wordt door Mies
Bouwman Ned 129.09
The long white trail is een
film van Jan Cremer over tien
duizend jaar oude weg naar
oude viswateren van de Eski
mo's De Nederlandse schrij
ver trok met de Eskimo's mee
Ned. 221.90
Verteller en hoofdpersoon van het
slachtingsrelaas is Chaim Levano, die
overigens het Merzgedicht uitbreidde
met andere teksten van Schwitters
en de muziek van Robert Planquettes
..Les Cloches de Cornevllle" aanvulde
met eigen composities. Levano zit
verstopt in een enorme ui van wit
textiel. En uit deze constellatie maar
ook uit zijn woorden kun Je opmaken
dat de ui een mens van vlees en bloed
De slachting en het tot leven wekken
van de ul worden uitgevoerd in aan
wezigheid van de koning, de prinses,
twee secundanten. drie knechten en
twee propere dienstmeisjes Rollen,
die de muzikanten uitbeelden. Zij
vullen het verhaal in met vakkundig
uitgevoerde nostalgische amuse
mentsmuziek uit de jaren twintig en
gebruiken hun instrumenten soms te
gelijkertijd om theatrale handelingen
te verrichten. Zo hanteert de slachter
bij voorbeeld zijn trombone als
slachtmes en karnen de twee meisjes
met hun klarinetten het bloed van de
ui. Regelmatig wordt het relaas aan
gevuld met een eenregelig commen
taar dat uit een van de vier andere
uien komt. Schwitters heeft deze slo
gans ingelast om de heersende mo
raal uit de Jaren twintig te kritiseren
En dat is ook de functie van een hand
die al rinkelend uit een ui komt en
zich pas tevreden terugtrekt als hij
gevuld is met een stapel bankbiljet
ten. Een aardige vondst voor een aar
dig sprookje dat in deze. toch wel
statische uitvoering, een nogal gewild
aanzien kreeg (t/m 16 juni in Den
Haag. Eindhoven en Arnhem)
DEN HAAG (ANP) - De regionale
radio is er in geslaagd een eigen func
tie op te bouwen in het totaal van de
reeds aanwezige media. Tot deze slot
som een publieksonderzoek naar
de experimenten met regionale radio-
omroep in Amsterdam en omgeving
en in zuidoost Noord-Brabant
gekomen
Minister Gardeniers van CRM heeft
het parlement het eindverslag van
het onderzoek gestuurd, uitgevoerd
door het Instituut voor sociaal-we
tenschappelijk onderzoek van de
Katholieke Hogeschool ln Tilburg In
hun studie hebben de onderzoekers
zich beperkt tot de experimentele re
gionale omroepinstellingen STAD ra
dlo Amsterdam en de 8ROBomroep
Brabant
Oeconcludeerd wordt onder meer dat
de beide zenders de veelzijdigheid
van regionale informatie verhogen,
helpen de informatledrempels te ver
lagen en waardering genieten van de
regionale bevolking, die blijkbaar be
hoefte heeft aan de informatie die de
regionale radio-omroepen ver
schaffen
Niet helemaal duidelijk is geworden
of er sprake is van betere informatie
over regionale zaken De kennis van
enkele regionale zaken bij het vaste
luisterpubliek was niet opmerkelijk
verbeterd ten opzichte van de niet-
luiftternars
De openingsscène van de Sunligtopera. In de grote ui zit
Chaim Levano die vanaf deze plaats het sprookje van de
slachting en wederopstanding van de ui vertelt.
HILVERSUM (ANP) De Nederlandse componist Otto Ketting heeft in
Parijs de tweede prijs gewonnen met zijn Symfonie voor saxofoons en orkest.
Dat gebeurde op het Internationaal Rostrum of Composers, een Jaarlijks
forum onder auspiciën van UNESCO, waarop vertegenwoordigers van radio-
omroepen uit de hele wereld hedendaagse componisten voorstellen. De eerste
prijs was met slechts één punt verschil voor een Franse compositie.
Het stuk van Otto Ketting, ingezonden door de NOS. werd uitgevoerd door
het Nederlands saxofoonorkest en het Concertgebouworkest onder leiding
van Bernard Haitlnk. Het werd gecomponeerd in de zomer van 1978 in
opdracht van het cultuurfonds van de BUMA. De NOS-radio zond het stuk op
1 april dit jaar voor het eerst uit in het programma „Musica Nova". Het zal de
komende periode door de NOS-radio worden herhaald.
Ori
door Stan Rijven
GELEEN Volgeparkeerde straten en een geïmprovise
horecacultuur van limondade, verkopende kinderen en ijs!
ters maakten duidelijk, dat Geleen weer even het centji ei
van popminnend West-Europa mocht zijn. Ruim 45.000 bqd i
kers hadden zich tweede pinksterdag op de grasmat van.cn
sportpark verzameld om een volle dag van Pinkpop te gqg e
ten. En daarvoor staat het festival zonder meer garant, de
sinds 1970 het toonbeeld is van perfecte organisatie en jja
..Avant-Garde binnen de singels-
heet het festival van hedendaagse
geïmproviseerde, gecomponeerde, en
elektro-akoestische muziek dat op 7,
8 en 9 juni in het Lelds vrijetijdscen
trum te Leiden wordt gehouden. Tij
dens deze drie avonden zal getracht
worden een gevarieerd beeld te geven
van wat zich op dit ogenblik op het
gebied van de hedendaagse muziek
afspeelt. Door verschillende ensem
bles worden onder meer werken van
Luidi Nono, Louis Andriessen, Dick
Borstlap, Burkhard Söll en Willem
Breuker uitgevoerd. Op 8 juni is er
een forum-discussie waarin een aan
tal Nederlandse componisten, waar
onder Andriessen, Boehmer, Breuker
en Otto Ketting hun visie geven op
een aantal aspecten van hedendaags
componeren en de rol van de compo
nist daarbij. De aanvang is elke
avond 20.30
Bij het uitkomen van een extra
dubbel nummer over politiek en pop
penspel organiseert het Kultureel
Front op 8 juni In RASA te Utrecht
en op 15 Juni in King Kong te Antwer
pen unieke poppenspelavonden. Bert
Plagman voert er in samenwerking
met leden van Proloog „Jan Klaassen
in de Politiek" op, dat Albert Hahn en
Sam de Wolff in 1911 schreven en tot
1914 ln het gehele land vertoonden.
Daarnaast voert „Het Trojaanse
Paard" een reconstructie uit van
„Peerke in de hel". Dit stuk is een
pleidooi tegen oorlog en kapitalisme
waarmee het Pax-gezelschap van Ar-
mand 8uls tussen de beide wereldoor
logen het Vlaamse land afreisde.
Jongerencentrum Doornroosje te
Nijmegen vertoont tot en met 17 juni
een doorlopend en gevarieerd pro
gramma onder de veelbelovende
naam „After fool festival". Het ls een
Nijmeegse vervanging voor het Festi
val of Fools dat een jaar overgeslagen
wordt. Er valt veel te genieten van
onder meer clowns, mime- en toneel
voorstellingen. De nieuwe Komedie
treedt op met „La vie en rose", het
Footbarn Theatre uit Cornwall geeft
een voorstelling van „King Arthur"
en de Bam-sisters komen ook. Verder
is er een workshop Acrobatiek en
geeft het Stadsjournaal hier de pre
mière van „Kraakfilm". En dit is nog
maar een greep uit de veelheid van
activiteiten
trekkelijke programmering.
De enige onzekere factor bij een
openluchtfestival is het weer. Voor
dit tweede lustrum wist men zelfs De
Bilt te interesseren, aangezien er
sprake was van een blauwe hemel
met een felle zon als lichtshow. Pas
aan het eind van de middag zouden
een regenbui en een grijs wolkendek
voor verkoeling zorgen. Onder deze
subtropische omstandigheden mocht
Massada heel toepasselijk het spits
afbijten. Deze Nederlands-Molukse
band speelt Latin-rock met verwijzin
gen naar hun eigen situatie. Zowel
van de elpee „Astaganaga" als „Pu-
kul Tifa" werden enkele nummers
met zoveel energie en inzet gespeeld
dat de stemming er goed inkwam. De
Average White Band, die hierna
kwam, brengt ook zwarte muziek,
hoewel het een puur Schotse groep
betreft. Hun Amerikaans georiënteer
de soul en funk muziek klonk vak
kundig en goed, maar miste het elan
voor een festival als dit. Extra ver
melding gezien de zang van Alan Gor-
rie, die in de rythme-and-blues klas
sieker „I heard it through the grape
vine" goed op dreef was.
Kookhitte
Nee, de echte festivalstemming
kwam er pas goed in met de verras
sing van deze dag: de Engelse Police.
Rasechte rock, vloeiend afgewisseld
met reggae en dub-elementen en de
primaire rauwe zang en dito bewegin
gen van de bassist Gordon Sumner
brachten het publiek tot kookhitte.
Gedurende het hele optreden van
deze driemans formatie bleef die
sfeer gehandhaafd en met „Roxan-
ne" en „So Lonely", dat tweemaal
gespeeld werd, werd luidkeels meege
zongen. Een politieoptreden zonder
klachten!
Dire Straits had uiteraard het pu-
bla;
bliek op zijn hand en gaf een bli
zing van hun twee tot nu toe vei
nen albums. De subtiliteit en ii
tie die de platen kenmerkten vei
nen enigszins voor dit massapul
vermoedelijk als gevolg van ei
tensieve Amerikaanse tournee.
Costello daarentegen loodste h*
bliek vol vaart door de regenbui
Geheel in roze gestoken was h|
enige, die Pinkpop letterlijk harfc'l£
gevat. Interressant was vooral,prd<
hij het aandurfde om maar liefsireg
nieuwe nummers te spelen.
Rush, een Canadese hard-rock g)r,st
vormde een schrille tegenstelling jve
zijn voorganger. Bombastische stktis*
tuurloze muziek, die notabenef
half uur langer dan het toegesl....
uur mocht voortwalsen over de i »,e
sa. Toch bleek datzelfde publieleer
terst enthousiast te zijn, missc^er
ook wel vanwege de imponen
dubbele gitaren en ander effectbi
die dit optreden kenmerkten.
Rauwe reggae
Als hekkesluiter onder de inmi*
tropische temperaturen volgde P
Tosh met rauwe reggae uit Jami lt^
Tijdens het optreden van deze v >or
vechter voor legalisering van mar
ana cirkelde een vliegtuigje bc
het terrein met de tekst: „Lega ne
marihuana now". Onder de hypr
serende klanken van zijn band brgjk
hij nogal passief materiaal van
laatste LP, Mystik Man, (een ni
nummer) en als afsluiting het bel
de „Get-up. stand-up". Mick Jaj
die inmiddels was gearriveerd
helaas niet op tijdens „Don't
back". Jammer, het zou een sensia
nele afsluiting betekend hebben i^f
de tiende Pinkpop, dat zonder mati
(zoals gewoonlijk) een geslaagd fejj.
val genoemd mag worden. en
oor
aai
>mi
esl
ikc
tn
door Eefje van Schaik La
Het afgelopen weekend waren
er ln het Haagse Congrescen
trum drie verschillende pro
gramma's met in totaal negen
nummers van de „Merce Cun
ningham Dance Company" te
zien. Voor het relatief kleine
publiek dat hiernaar was ko
men kijken, betekende dat
één doorstromende confron
tatie met de zogenaamde ab
stracte, absolute dans, geba
seerd op toevalsmethoden,
waarmee Cunningham zich
de afgelopen twintig jaar een
gevestigde plek binnen de
Amerikaanse modeme dans
heeft verworven, zowel op uit
voerend als pedagogische
gebied.
De dansbeelden, die hij zaterdag
avond met „Torse, deel m" (1976),
„Exchange" (1978) en „Changing
Steps Et Cetera" (1974) samen met
zijn veertien goed getrainde dansers
op muziek van Maryanna Archer, Da
vid Tudor en John Cage liet zien. zijn
Kwissen doen het goed op de televi
sie. Een redelijke „kwismaster' is ai
gauw te vinden en kandidaten zijn
er in overvloed, als het allemaal niet
te moeilijk is tenminste Want men
sen willen graag op het scherm,
zelfs als publiek Je maakt dan ook
een mooi decor, met veel geglitter
en lampjes en je kunt Jaren vooruit
En duur is het helemaal niet. In
ieder geval veel goedkoper dan een
show met allerlei zangers en zange
ressen. om over een televisiespel of
oorspronkelijke Nederlandse serie
maar te zwijgen, want dat blijkt
helemaal met meer te betalen te
zijn Maar zoals met zoveel pro
gramma's. slaat zelfs bij het kwis-
wezen de zomer toe. We moeten het
een paar maanden bijna zonder
doen
Ook Willem Ruys heeft van de KRO
vakantie gekregen Hij zal bij de
NOS wel aan Langs de lijn blijven
meewerken, dus helemaal zonder
inkomsten zit hij nu ook weer niet
Maar wij zitten wel zonder zijn kwis
Wij missen wel de mensen die bijna
bedelen om een plaatsje bij vier
deelnemende paren Wij missen wel
de fratsen van Willem zelf en moe
ten ook assistent Pierre even uit het
hoofd zetten Zelfs de assltente van
Willem kan niet meer mooi staan
wezen En Jos van der Valk heeft
niets meer aan het volk te presente
ren. Een trieste tijd. die zomer
maanden. althans wat dat betreft
Maar er is een lichtpuntje: het is de
laatste tijd regelmatig behoorlijk
weer. Je kunt er dan op uit en je
hebt die kwissen (zelfs de televisie»
helemaal niet nodig om je te verma
ken. Straks als het weer winter
wordt, als de R in de maand is.
komen ze allemaal weer terug inclu
sief Willem Ruys. Dat is een hele
geruststelling.
De Tros kwam zo waar met een
nieuw eigen programma. „Kieskeu
rig" heet het. Eén keer per maand,
op zondag en ieder zaterdag ook
op de radio worden u en ik als
consumenten met onze neuzen op
de feiten gedrukt. Nu gebeurde dat
onder andere al bij „Koning Klant"
Maar de klant wordt zich steeds
meer van zijn mogelijkheden be
wust en dan past er best een tweede
vaste rubriek op dit gebied bij. Het
verschil tussen die twee program
ma's lijkt niet bijster groot Ze heb
ben allebei een simpel decor, een
vrouw en een man die voor de pre
sentatie zorgen, de belangrijke con
sumentenorganisaties werken mee
en hoofdbestanddelen zijn die za
ken die voor de consument van be
lang kunnen zijn. Toch is er een vrij
groot verschil.
Bij de VARA verwijst men vaak
naar testrapporten zonder verder
op merknamen en dergelijke in te
gaan. bij de TROS noemt men alles
met naam en toenaam en Iaat het
zien ook. Ik wil een nadrukkelijk
oordeel nog even voor mij houden
omdat het de eerste uitzending van
de TROS was. maar ik blijf het wel
volgen. Het laatste onderdeel van
die uitzending is overigens meer
dan het vermelden waard. Dat ging
over het zeer veel toepassen van
röntgenonderzoeken. Deze zaak ls
nogal in discussie, want veel stra
ling is niet goed. Wij kunnen het zelf
mede in de hand houden, door be
handelende artsen te wijzen op niet
al te lang geleden gemaakte rönt
genfoto's Men kan daar dan mis
schien gebruik van maken zonder
direct weer die stralen op ons los te
laten U zuit dan wel even ergens
moeten noteren, wanneer, waar en
waarvoor die röntgenfoto's zijn ge
maakt. Het is een kleine moeite, die
meer dan loont
Dit weekeinde heb ik erg veel ge
hoord over promotie en degradatie.
In dat verband vraag ik mij af of
sportverslaggevers ook kunnen pro
moveren of degraderen. Als er zo'n
competitie zou zijn dan denk ik dat
Coen Verhoef dezelfde weg zou
gaan als Volendam, een klasse lager
spelen. De heer Verhoef vroeg de
trainer van Ajax weer eens naar de
bekende weg. Al die vragen waren
al uitgebreid gesteld en beant
woord. Kennelijk houdt hij de kij
kers voor erg dom. Een presentator
kan zover niet gaan.
De NCRV tenslotte heeft ook deze
zomer weer een aantal routes uitge
zet langs kerken Een voortreffelijk
idee dat nu al voor het derde jaar in
het programma-schema voorkomt.
We hebben ln ons land op het ge
bied van kerkbouw zo onnoemlijk
veel moois, dat meestal alleen op
zondag dienst doet. dat het idee
voor dit progTamma alleen daarom
al beloond zou moeten worden. Na
de onverwacht grote belangstelling
in het eerste jaar heeft de NCRV de
zaken sinds vorig jaar grondig aan
gepakt. Er is een Kerkepadboek. er
zijn orgelbespelingen en rondleidin
gen en vaak is er in de plaatsen
onderweg nog het een en ander te
doen
Als ik het goed heb begrepen is het
ook mogelijk dat erin de kerken op
de route om vijf uur een vesper
dienst gehouden wordt. Kortom een
opzet die hoort bij een omroep als
de NCRV
in 19i|
misschien het best te vergelijken n
een kaleidoscoop. Eén bewegef
schilderij, waarmee onder elektroj
sche verstrekt geknars, gerinkel,
dril en gezoem zolang gedrai
wordt, dat het publiek ten slotte r
meer beseft waartoe een danser solto
tisch of in groepsformaties, dus rui(
telijk gezien, in staat is. Laat sti
dat hij nog weet wat er nu precies n
deze composities, die zeer estheti
zijn en harmonieus verlopen, bedo*
wordt,
Een logisch dramatisch en emotü
neel verband bestaat niet meer, t
het enige houvast in deze choreogij
fieën zijn de haast onmerkbaar ove
vloeiende fraseringen, de onverwac)
te overgangen van groepsformati!
en het gegeven dat het toneel zovet
vierkante meter beslaat en dat eë
ballet een tijdsduur heeft. Het gevo|i
is soms een absurd statisch overto
mend ruimtegebruik, zeker bij h|
lijsttoneel van het Congresceni
Cunningham gebruikt, de ruimte n
melijk zo, dat er voor vaart, wervelii
en dansadem geen plaats meer is. Di
gebrek aan tempowisseling werl
soms verwarrend en het vergt in ied<
geval een grote concentratie en ople
tendheid, zowel van de dansers a
van het publiek.
Persoonlijkheid
Ondanks zijn leeftijd (hij is i
geboren) treedt Cunningham zelf oo
op en hij is nog steeds een ongeloo
lijk aanwezige danspersoonlijkhei
ook al worden sommige van zijn b
wegingen wat stroef. Eigenlijk is h
het bewijs dat de abstracte, absolul
dans maar moeilijk met begrippe
als ruimte, plaats llchaamsbehee
sing en tijdsduur te definiëren is
Omdat hij soms sterk pantomim
sche handgebaren maakt, rustig acnl
ter op het toneel gaat zitten toekijkeil
of soms met een kort afgemeten voell
bewegingen over het toneel schuifel!
ontstaat er een geladen spanning tui
sen hem en zijn danspartners, waal
door de absolute danselementen el
compositie-overgangen verloren drei
gen te gaan. Tegenover zijn absolut
dans staat zijn „absolute" dansaan
wezigheid, die onontkoombaar emo
ties oproept.
Van de drie werken die ik zag. maakt
..Changing Steps Et Cetera" (1974
voor vijftien dansers op muziek val
John Cage de meeste indruk. Dezi
dans lijkt uit een willekeurige aan
eenschakeling van duetten, trio'i
quartetten en solo's (soms apart
soms gelijktijdig) te bestaan, maar i
dat beslist niet. De exacte beheersin
en timing waarmee dit wordt ge
bracht is fascinerend. Dat wordt nol
versterkt door de sprekende kleurei
(wit, rood. groen, blauw en glanzen*
zwart» van de overalls en maillots
tegen de blauwe, soms vervagende
achtergrond
Dit alles geeft het geheel een soort
vervreemdende moderne ballet-sfeerj
en een diepte, die ook docr de elekti
nische muziek van Cage bereikt]
wordt
n soort
et-sfeer i
?lektrc-
bereikt
