Voortbestaan
RSV verzekerd
Sterk teruggelopen
resultaat Inventum
Koffieprijs vliegt snel naar boven
Beleid nog niet uitgezet
Tijdbom blijft
tikken onder
Consumentenbond
Intern botert het ook niet
Dank zij overheidssteun
Weer Franse
opdracht DAF
Nachtvorst in Brazilië
Onroerend goed
in Amerika
Tegenstellingen lijken
nauwelijks te overbruggen
WOENSDAG 6 JUNI 1979
FINANCIEN EN ECONOMIE
TROUW/KWARTET
13
Van een onzer verslaggevers
ROTTERDAM Het voortbestaan van het Rijn-Schelde-
Verolmeconcern (RSV) is met de steuntoezegging van de
overheid verzekerd. Dit verklaarde de president van de raad
van bestuur, ir A. Stikker, gisteren tijdens een toelichting op
het jaarverslag.
Bij die steun gaat het vooral om de
verliezen bij de bouw van grote sche
pen en offshore-installaties, die de
overheid met ingang van 1 januari jl.
zal overnemen. Verder is RSV een
bedrag van 195 miljoen gulden toege
zegd voor de integratie van de
scheepsreparatieactiviteiten van Wil-
ton-Fijenoord en de RDM, alsmede
de modernisering van de machinefa
briek van RDM.
Over het voortbestaan van de grote
scheepsbouw en offshore zal nog be
raad tussen RSV, overheid en vak
bonden volgen, maar volgens RSV zal
voor het op de been hoüden van de
VDSM-nieuwbouw een bedrag van
ongeveer 680 miljoen gulden gemoeid
zijn. Stikker verwacht vrijdag a.s. een
definitief kabinetsbesluit over de toe
komst van de VDSM.
De steunoperatie is gekoppeld aan
een aantal voorwaarden. Zo zal RSV
een onafhankelijk adviesbureau moe
ten inschakelen, dat een onderzoek
zal instellen naar de mogelijkheden
tot verbetering van de doelmatigheid
de concernstructuur, de concernlei
ding en de leiding van de RSV-onder-
delen. Het bureau, onbekend is nog
welk, zal voor 15 september rapport
moeten uitbrengen. Tot die datum is
het steunaanbod niet definitief en
kan RSV alleen beschikken over
opeisbare voorschotten.
RSV zal verder moeten meewerken
aan een bundeling van activiteiten op
het gebied van de energietoeleve-
ringsindustrie met andere onderne
mingen. Stikker noemde in dit ver-
band de Verenigde Machine Fabrie
ken en Holec. Verwacht wordt, dat de
regering binnen veertien dagen met
een voorstel hierover zal komen, al
dus Stikker, die benadrukte geen
moeite met deze voorwaarden te
hebben.
In 1978 werd een nettoverlies geleden
van bijna 60 miljoen gulden tegen
49,6 miljoen in 1977. In dit bedrag zit
honderd miljoen gulden, die zijn ont
trokken aan een voorziening voor re
organisatiekosten, gevormd uit eer
der verstrekte overheidssteun. Het
aandelenkapitaal groeide vorig jaar
met 80 miljoen gulden, hetgeen ver
band hield met de toegezegde deelne
ming van de overheid in het aande-
RSV kwam een verlies te rusten van
36 miljoen, waarvan 30 miljoen ten
laste werd gebracht van de eerder
toegezegde overheidssteun. De overi
ge divisies van RSV behaalden een
omzet van ruim 1,6 miljard en een
winst van ongeveer 41 miljoen
gulden.
Stikker deelde mee, dat voor de RSV-
scheepsnieuwbouw een aantal grote
orders binnen handbereik liggen (een
booreiland, een schip voor Shell en
LNG-tankers voor de aanvoer van
vloeibaar aardgas naar de Eemsha-
ven), maar dat de kosten er van zo
hoog zijn, dat het concern ze niet kan
dragen. De regering moet dit verder
beoordelen, aldus Stikker, die het
van belang acht dat de VDSM/RDM-
combinatie zo sterk mogelijk naar
buiten zal treden.
De heer Rijke, lid van de raad van
bestuur van RSV, meent, dat het
dieptepunt in de scheepsnieuwbouw
pas in de jaren 1980-1982 zal worden
bereikt, dat dan de vraag zal aantrek
ken en dat rond 1984 weer winstge
vend nieuwe schepen kunnen worden
gebouwd.
Bij het andere zorgenkind van RSV,
de scheepsreparatie, begint de situa
tie te verbeteren. In de eerste maan
den van dit jaar is een situatie van
geen winst/geen verlies bereikt en ge
streefd wordt naar een winstgevende
situatie op korte termijn. Een en an
der wil RSV bereiken door de repara-
tiewerven van Wilton-Feijenoord en
RDM te concentreren, waarbij de eer
ste de centrumfunctie zal vervullen.
Verder zal de reparatiecapaciteit, die
sinds 1975 is teruggebracht van 9 tot
5,5 miljoen manuren, verder moeten
worden verminderd met 400.000 tot
500.000 manuren.
Het sluitingsplan voor de WF/RDM
machinefabriek is opgegeven, omdat
een order ter waarde van 250 miljoen
gulden is verworven voor de bouw
van onderstellen voor kanonnen en
tanks (Leopard). Deze order voorziet
in werk voor drie tot vier Jaar, aldus
Stikker.
Stikker verwacht voor het komende
jaar een duidelijk lager verlies. Dit is
onder andere mogelijk, zei hij, omdat
Montagehal voor gasturbines en compressoren van Rijn-Schelde-Verolme.
BILTHOVEN Inventum heeft een teleurstellend jaar achter
de rug. De nettowinst na belastingen en tantièmes daalden in
1978 van 713.000 tot 269.000.
De belangrijkste verklaring voor de
daling is het niet toenemen van de
omzet. Deze nam in tegendeel iets af
tot 40,6 miljoen. Dit moet worden
toegeschreven aan het achterblijven
van de verkopen van kleine huishou
delijke apparaten. De andere secto
ren vertoonden allen een omzetstij
ging, aldus het jaarverslag.
De prognose voor 1979 wettigt de
-lenkapitaal. Het personeelsbestand RSV verwacht toch nog gemakkelijk
vormlnrlorrlo tnl 9H R<i7 /9d 9fi7l mon
orders te kunnen verwerven in het
Verminderde tot 28.553 (29.267) man.
Op een omzet van bijna 1,2 miljard
gulden is in de divisies scheepsbouw
en offshore en de scheepsreparatie
een verlies geleden van 113 miljoen
gulden. Op de rederij-activiteiten van
buitenland, de verliezen in de grote
scheepsbouw en offshore niet ten las
te van RSV zullen komen èn in de
reparatiesector wordt gerekend op
een verbetering.
EINDHOVEN ONATRA, een van
de grootste transportondernemingen
in Frankrijk, heeft een order voor 300
trekkers geplaatst bij de Franse ves
tiging van DAF Trucks in Surivilliers
bij Parijs.
Met deze order is het totale aantal
bestellingen van ONATRA gekomen
op 440 stuks. De order werd, volgens
DAF. geplaatst mede op grond van
de goede ervaringen opgedaan met
de eerder geleverde voertuigen. De
eerste 100 trekkers, die drie jaar gele
den werden afgeleverd, hebben in
middels tezamen al meer dan 36 mil
joen kilometers afgelegd.
De nieuwe trekkers zullen worden
afgeleverd in de tweede helft van 1979
en de eerste helft van 1980.
uitspraak dat het resultaat over 1979
beter zal zijn dan dat over 1978. De
omzet zal naar verwachting met on
geveer acht procent toenemen. Onze
kerheden blijven bestaan over de
loonkostenontwikkeling. Ook het
voorzien in voldoende vakbekwame
medewerkers blijft een factor van
aandacht en onzekerheid. De stijging
van de olieprijzen en de daarop geba
seerde prijzen van daaruit gemaakte
grondstoffen en halffabrikaten kun
nen een negatieve invloed op het re
sultaat uitoefenen.
Voorgesteld wordt een dividend van
50. Over 1977 werd ƒ40 in contan
ten betaald plus 25 in agio-aande-
len.
Premieloting Enschede
ENSCHEDE Bij de jaarlijkse trek
king van de 2,5 pet premielening En
schede 1954 is obligatie nr. 5 van serie
10498 uitgeloot met ƒ25.000. De
5.000 viel op nr. 3 serie 5348 en de
2.500 op nr. 3 serie 2082.
De vijf prijzen van 1000 gingen naar
nr. 3 serie 1529, nrs. 6 en 10 serie 4353,
nr. 10 serie 5861 en nr. 7 serie 11546.
Met ƒ250 lootten uit de nrs. 2 en 8
serie 583, nr. 10 serie 3031, nr. 10 serie
4074, nr. 10 serie 4228, nr. 4. serie 5348,
nr. 1 serie 7567. nr. 8 serie 7901, nr 9
serie 10914 en nr. 2 serie 11988. Voorts-
worden 382 obligaties afgelost met
ƒ125
Van een onzer verslaggevers
AMSTERDAM De koffie
prijzen op de goederenmark
ten in Londen en New York
vliegen de laatste dagen naar
boven. Oorzaak, berichten
over nachtvorst in de voor
naamste koffiegebieden van
Brazilië, te weten in de pro-
duktiecentra Minas Gerais,
Sao Paulo en Parana.
In Londen werden eind vorige week
prijzen (voor levering van koffie in
september) betaald van 1925 pond
sterling (ongeveer 8000 gulden) per
ton. In één week tijds betekende dat
een stijging van de koffienotering
met 350 pond sterling (een kleine 1500
gulden) per ton.
In Brazilië werd de schade aan de
koffie-aanplant vorige week ge
taxeerd op een verlies van zo n 8.5
miljoen zakken koffie (van 60 kilo
elk). In kringen van de Londense kof-
fiemarkt werd dit cijfer evenwel nog
al overdreven genoemd. Met een ver
lies van omstreeks 6 miljoen zakken,
ongeveer 20 procent van de totale
koffieoogst van Brazilië, (getaxeerd
op een 28 miljoen zakken), zou het
wel ongeveer bekeken zijn, zo meen
de men. Naar verwachting zal het nog
wel even duren alvorens het Brazili
aanse Koffie Instituut met officiële
cijfers voor de dag zal komen.
Schade aan de koffieaanplant van
Brazilië is niet ongebruikelijk. Ieder
Jaar weer zijn er berichten en geruch
ten over vorstschade op de koffie
plantages. Veelal blijkt het nader
hand nog mee te vallen en zijn alleen
de prijzen maar gestegen. Ook de
goederenmarkten in Londen en New
York hielden dit jaar al weer rekening
met dergelijke berichten. Zij kwamen
ditmaal echter eerder dan verwacht.
Normaal zijn ze er pas in de maanden
juli en augustus, de eigenlijke Brazili
aanse winter.
fen. Vorig jaar leed de Braziliaanse gewerkt. Wél heeft de schade aan de door nachtvorst,
koffieaanplant van de droogte, die koffieaanplant tot gevolg, dat ook de
eveneens in verband wordt gebracht prijzen van koffie van oogst 1979/80
met de ontbossing van het land. mee omhoog worden getrokken.
De stijging van de koffieprijzen op de
goederenmarkten betekent overigens
niet, dat de koffie in de winkel op
korte termijn nu duurder zal worden.
Vooralsnog wordt door de koffiehan
del namelijk nog met oude voorraden
Colombia heeft de uitvoer van koffiq
op grond van contracten, die sedert
vorige week vrijdag van kracht zijn,
opgeschort. De maatregel houdt ver
band met de berichten over de scha
de aan de koffie-aanplant in Brazilië
De export van koffie in het kader van
de nieuwe gesloten contracten zal
worden hervat door Colombia zodra
de koffieprijzen zich op de goederen
markt in weer hebben gestabiliseerd.
Colombia en Brazilië zijn de grootste
koffie-exporteurs ter wereld. De kof
fieoogst van Colombia bedroeg in
1977/78 12 miljoen zakken.
ADVERTENTIE.
745 Fifth Avenue, New York N.Y.
Eén van de beleggingsobjecten in de
Verenigde Staten waarin Rodamco een
deelbelang heeft.
Ontbossing
De laatste maal, dat de koffieaan
plant van Brazilië sterk door nacht
vorst was getroffen was in 1975. Toen
werd een belangrijk deel van de
oogst, vooral in Parana, vernietigd.
Een terugslag, waarvan de koffie-
markt zich nadien maar langzaam
heeft kunnen herstellen. Meteorolo
gen in Brazilië menen dat de ontbos
sing, teneinde nieuwe terreinen open
te leggen voor koffieaanplant, de
vorstgrens geleidelijk aan naar het
noorden doet opschuiven. In 1975
viel, zoals gezegd, de grootste klap in
de zuidelijke koffiestaat Parana. Dit
maal is vooral Minas Gerais getrof-
Er bestaat een wereld
van verschil tussen het
bestuur en de groep ver
ontrusten, over het be
leid van de Consumen
tenbond. Dit blijkt ook
uit de mening van be
stuursvoorzitter Dirken
dat, naar de overtuiging
van het bestuur, in het
aangeboden beleidsplan
aan de wensen van de
bondsraad „naar beste
kunnen" gevolg is
gegeven.
Vandaar ook dat de heer
Dirken aanvankelijk
zei, bij de aangeboden
beleidsnota te blijven en
daar later aan toe
voegde, dat een veel ver
dergaande uitwerking
van de beleidspunten
niet mag worden ver
wacht.
Deze uitspraken lijken
voor de verdere ontwik
keling belangrijker, dan
de toezegging vlak
voordat de motie in
stemming kwam dat
het bestuur bereid is aan
de verzoeken tot belang
rijke aanvullingen van
het beleidsplan „zoveel
mogelijk" gevolg te ge
ven. Want de voorzitter,
en met hem waarschijn
lijk het hele bestuur, Is er
lang nog niet uit.
Onduidelijk
Dat blijkt uit' een toe
spraak. die de heer Dir
ken ongeveer een half
jaar geleden hield voor
de Gelderse Industriële
Club. Daarin zei hij on
der meer: „Wat de toe
komst van de consumen
tenorganisaties betreft is
het niet duidelijk, welke
taak zal gaan domine
ren: beïnvloeding van
wetgeving, verbetering
van produktinformatie
of opleiding en vor
ming." Hij sprak welis
waar van consumenten
organisaties. Maar daar
bij kan hij uitlsuitend dè
Consumentenbond
(500.000 leden) op het
oog hebben gehad. Het
veel kleinere Konsumen-
ten Kontakt (35.000 le
den) voert, wat dat be
treft, een scherper gepro
fileerd beleid.
Tegenover de vraag bin
nen het bestuur, van de
Consumentenbond, wel
ke taken de hoogste prio
riteit moeten krijgen,
staat het verzoek (de eis)
van de bondsraad, mee
te praten over in elk ge
val de hoofdlijnen van
een duidelijk beleid.
Begrijpelijk
Deze eis is na zoveel
jaren vragen, suggesties
doen en moties indienen
begrijpelijk. Opposi
tieleider Van Tongeren
verzuchtte, dat hij daar
mee door de jaren heen
frustraties had opgelo
pen. Begrijpelijk is ook
de klacht dat, hoewel de
Consumentenbond naar
verhouding de grootste
consumentenorganisatie
in de wereld is, ons land
een slechtere consumen
tenwetgeving heeft dan
andere westerse landen.
Dat is helaas waar.
Het aantal „echte" con-
sumentenwetten be
draagt niet meer dan
drie; de Wet op het Afbe
talingsstelsel, de Wet op
het Consumptief Krediet
en de Colportagewet.
Het effect van deze drie
wetten is bovendien niet
om over naar huis te
schrijven.
Traagheid
Traagheid is troef. Een
wetgeving ten aanzien
van de hoeveelheldsaan-
duiding, standaardisatie
van verpakte hoeveelhe
den en prijsaanduiding
per standaardhoeveel-
heid bestaat nog steeds
niet, hoewel de Commis
sie voor Consumenten-
Aangelegenheden (CCA)
zeven jaar geleden daar
over al een advies uit
bracht. Ook is er om
nóg maar eens een voor
beeld te geven nog
niets te bespeuren van
een vereenvoudiging van
de kantongerechts-pro
cedure voor consumen
ten, waarover de CCA
vier jaar geleden een ad
vies uitbracht. Zo zijn er
meer voorbeelden te
noemen.
Het gaat te ver te zeggen,
dat de Consumenten
bond remmend op veran
deringen werkt. Deze
stelling van de groep ver
ontrusten werd door de
voorzitter dan ook ont
kend en „een zeer trieste
opmerking" genoemd.
Dat de Consumenten
bond. zoals de groep ver
ontrusten ook klaagde,
geen motor voor veran
dering is, valt moei
lijk(er) tegen te spreken.
Bij alle waardering voor
het vele werk dat de Con
sumentenbond in de af
gelopen vijfentwintig
jaar heeft gedaan, moet
tóch worden aangete
kend, dat er op het ge
bied van wetgeving en in
andere belangrijke kwes
ties weinig pressie is uit
geoefend.
De Consumentenbond is
tot dusverre een erg
vriendelijke reus ge
weest, die soms wat
gromde, maar daarbij te
weinig de tanden heeft
laten zien.
Intern botert het bij de
Consumentenbond ook
niet best. De personeel-
vertegenwoordlging van
het honderddertig man
tellende personeel stond
echter zonder succes
op het standpunt, dat
over de taak en plaats
van de adjunct-directeur
en die van de directrice
eerst helderheid verkre
gen had moeten worden
voordat tot definitieve
beslissingen over de re
organisatie werd overge
gaan.
Het verwijt is nu, dat het
bestuur de beslissing
over de reorganisatie
voortijdig heeft „doorge
drukt". Het wordt nog
maar"de vraag genoemd.
of de splitsing ln drie
hoofdafdelingen on
derzoek. publikaties, ex
terne betrekkingen de
meest wenselijke is
Mening over reclame
Dominique Claessens (produkt-consulent): In elke
overreding schuilt misleiding. Dus ook bij politiek,
wetenschap, religie, commercie enz. Degene die
vooral de commercie als misleider aanwijst, noem
ik een hypocriet, die ons misleidt. (Bijeengebracht
door FHV/BBDO)
Volgens de groep veront
ruste bondsraadleden
blijkt hieruit de zwakte
van het beleid en van het
hiervoor verantwoorde
lijke bestuur.
Hiermee wordt tussen de
regels door kritiek gele
verd. zowel op het beleid
van directrice mevrouw
drs A. G. Fransen (die
ook een te grote invloed
op het bestuur zou heb
ben), als op voorzitter
prof. dr J. M. Dirken.
Tussen bestuur (en directie) enerzijds en
een groep verontruste leden van de bonds
raad anderzijds, zijn de al enige jaren
bestaande meningsverschillen over het be
leid van de Consumentenbond, hoog opge
laaid. Tijdens de onlangs gehouden bonds
raadvergadering kon ternauwernood wor
den voorkomen, dat de vlam in het kruit
vat sloeg en het bestuur aftrad. Het lont
werd echter niet gedoofd. Integendeel, het
smeult nog krachtig. Daarom is het niet
uitgesloten dat de klap alsnog mogelijk
in de najaarsvergadering, begin november
valt.
De tegenstellingen zijn
zo fundamenteel, dat een
vergelijk bijna ondenk
baar is. De zaak dreigde
enige weken geleden tot
ontploffing te komen.
Toen diende een groep
opposanten in de bonds
raad, onder aanvoering
van de heer P. van Ton
geren, een motie van af
keuring in. Daarop stel
de het bestuur, bij mon
de van voorzitter prof.
dr. J. M. Dirken, de por
tefeuille-kwestie. Door
een kunstgreep, name
lijk door het loskoppelen
van de twee uitspraken
in die (ene) motie, kon de
dreigende ontploffing
worden voorkomen. Het
bestuur kwam echter
niet onder de opdracht
uit, het huiswerk vóór 1
oktober (aanvankelijk
was als datum 1 septem
ber gesteld) over te doen.
Klachten
De nieuwe beleidsnota
voor de komende jaren,
zoals die door het be
stuur is gepresenteerd,
kan geen genade vinden
bij een meerderheid van
de bondsraadleden. De
klachten komen er
kort samengevat op
neer, dat onduidelijk is
wat de Consumenten
bond de komende jaren
precies wil gaan doen,
dat het aan duidelijk
heid ontbreekt ten aan
zien van keuzen op het
politieke vlak en dat
(daarom) de beleidsnota
in het algemeen meer
een opsomming is van
wensen en suggesties,
dan een instrument om
tot het vaststellen van
een beleid te komen.
„Door het ongemoti
veerd vermelden van al
lerlei wensen, zonder de
gevolgen duidelijk te
maken of voorkeuren
aan te geven, kan alles in
zo'n nota wél of nft wor
den uitgevoerd", aldus
de opposanten. Vandaar
dat deze groep (die de
helft van de bondsraad
vergadering op dit punt
achter zich kreeg) eist,
dat er besluiten worden
genomen en concrete
uitwerking wordt gege
ven aan een aantal be
langrijke punten van be
leid „waar het bestuur
niet langer omheen mag
lopen"
Keuzen
Met name dienen keuzen
te worden gedaan in de
volgende kwesties:
Moet het beleid over
wegend gericht blijven
op belangenbehartiging
en informatieverstrek
king dus service aan
individuele leden, of
moet tóch meer aan
dacht worden gegeven
aan verbetering van de
structurele positie van
de consument?
Moet de Consumen
tengids vrijwel uitslui
tend een vriendelijk ge
schreven „doorgeefluik"
van (waren)onderzoeken
blijven, of moet de Con
sumentengids veel meer
een opiniërend blad wor
den waarin de activitei
ten van producenten,
goederen en diensten
kritisch worden belicht
en doorgelicht?
Moet de Consumente-
bond in tegenstelling
tot nu niet méér ge
richte pressie op de over
heid en het bedrijfsleven
uitoefenen, waarbij de
macht van een half mil
joen leden wordt benut
om bepaalde beslissin
gen af te (helpen)
dwingen?
Dient de Consumen
tenbond in belangrijke
kwesties, zoaté grondpo-
litiek, kernenergie en ei
gen risico, niet vaker en
eerder een standpunt te
laten horen in plaats van
zoals nu een af
wachtende houding aan
te nemen?
Duidelijk
Gezien het feit dat deze
vragen worden opgewor
pen, is het niet moeilijk
te raden, voor welk be
leid de opposanten die
zich liever verontrusten
noemen kiezen.
Maar ook gezien de to
taal verschillende golf
lengten, waarop bestuur
enerzijds en verontrus
ten anderzijds zitten, is
het ook duidelijk dat er
nog heel wat moet ge
beuren, voordat beide
partijen min of meer op
één lijn zullen komen en
zich gezamenlijk (en van
harte) achter één be
leidsprogramma zullen
scharen.
