liegtuigen speuren nu Veluwe af naar brand
olitie maakt zich
lik om spandoek
VROOM^DREESMANN
J
TIJDEUJKE
BEZORGERS/STERS
De stoffen uit het aktuele modebeeld
bij Vroom Dreesmann per meter!
Halve eeuw na de ramp bij Kootwijk i
gse agenten kleunen mis op Veerkade
Onderzoek naar
verbetering cellen
politie Amsterdam
DOKTERSASSISTENTE
VAKANTIE
BEZORGERS/STERS
fNSDAG 6 JUNI 1979
TROUW/KWARTET
H11
or Jac. Lelsz
ildoorn/Kootwijk
n "he In de laatste mei-
n van 1929, dus
ongeveer vijftig
ir geleden, woedde
de kurkdroge Ve-
■e de grootste bos-
ind sinds mensen-
ugenis in Neder-
d. Dat was in de
mrt van Kootwijk,
'ïar onder meer het
werd ver
hoest. In totaal ging
■n natuurgebied
#n duizend hectare
xloren, waarvan
reehonderd hectare
^tos. Met primitieve
liddelen, zoals
:hop, bijl en zaag
>rd het vuur aange-
akt en Jan en alle-
lan hadden zich
evnpar het bos begeven
er aan mee te
urdefoen.
sin
len
tent
hof
nder de honderden had
it opmerkzame oog van
verslaggever van een
laatselijke courant ook
aargenomen „Barne-
Bld's energieke burge-
eester, den heer J. West-
Ie, die jas en vest uit met
sn detachement militai-
jn bezig was het vuur te
estrijden". Kort daarop
as burgemeester Westrik
een van de oprichters van
het Veluwsch Boschbrand
weer Comité. De ramp bij
Kootwijk, die grote indruk
maakte was aanleiding tot
dit initiatief. Het Veluws
Bosbrandweer Comité,
maar nu zonder ch's, be
staat nog altijd. Bestrij
ding van bosbranden in
groter, hechter verband
was dwingende noodzaak.
Het kwam in die dagen
voor dat spuitgasten van
een plaatselijk korps, als
de rode haan had gekraaid,
ophielden bij de grens van
eigen dorp. Bij de enorme
brand rondom Kootwijk
weigerde Putten daat te
gaan blussen 'omdat die
lui toch niet betaalden'.
Het Veluws Bosbrandweer
Comité maakte naderhand
afspraken met de gemeen
ten dat ze elkaar zo nodig,
bijstand zouden verlenen
zonder extra kosten. Er is
sedert de brand van 1929
veel veranderd wat organi
satie. deskundigheid en
materiaalgebruik betreft.
Denk alleen maar eens aan
de inzet van tankwagens:
immers, waar haal je diep
in het bos water vandaan?
Het laatste snufje is het
inschakelen van vliegtui
gen bij de surveillance. De
twintig brandtorens, die
her en der over de Veluwe
verspreid staan, zijn de
laatste jaren als uitkijk
posten uitgeschakeld-. Ze
werden vervangen door in
spectie vanuit een tweetal
vliegtuigen, Cessna's van
Teuge, op brandgevaarlij
ke dagen. De ervaring is
dat dit systeem veel doel
treffender werkt.
Stuifzand
Vijftig jaar geleden zag de
Veluwe er wel een beetje
anders uit dan tegenwoor
dig. Met haar 65000 hectare
is de Veluwe nu verreweg
Nederlands grootste aan
eengesloten natuurgebied.
Toen het Veluws Bos
brandweer Comité werd
opgericht, was die opper
vlakte nauwelijks de helft.
Er was toen bovendien veel
meer heide,' al lag de tijd
dat ds Otto O. Heldring te
voet helemaal van Koot
wijk naar Hoenderlo over
de heide ging al weer zo'n
tachtig jaar terug. Een ge
vaar dat begin deze eeuw
dreigde, wat dat Kootwijk
onder het stuifzand zou
worden bedolven.
In die tijd werkte in Koot
wijk de heer G. van Ernst
als boswachter. Met zijn
baard een patriarchale ver
schijning in een groen pak
met bronzen knopen, dat
hij nagenoeg alleen uitliet
als hij 's zondags in het his
torische kerkje in Koot
wijk in de bank van de
kerkvoogden schoof. Van
Ernst verwierf zich de
naam van „de bedwinger
van het Veluwse Stuif
zand". Met'zijn mannen
Een beeld van de strijd tegen het vuur bij 't Harde, zomer 1970
riep hij de oprukkende
stuifzanden, die overigens
op zichzelf een fraai stuk
natuur opleveren, een halt
toe. Dat deed hij door in
zo'n gebied met stuifzan
den jaarlijks een gedeelte
vast te leggen met heide en
er vervolgens tweejarige
dennen aan te planten. In
1929 was op die manier bij
Kootwijk een bos van 1500
hectare ontstaan.
Een groot deel ervan werd
een jaar later door de bos
brand vernietigd. Tot in de
hoogste kringen begreep
men dat dit een geweldige
klap voor hem was. Minis
ter Kan beval dat er bij de
herbebossing niets mocht
gebeuren of Van Ernst
moest erin worden gekend;
drie jaar later was het kar
wei gereed. Intussen was
om dergelijke rampen in
de toekomst zoveel moge
lijk te voorkomen het
Veluwse Bosbrandweer
Comité in het leven ge
roepen.
Aanvankelijk werd er veel
met vrijwilligers gewerkt.
Bosarbeiders. winkeliers,
ambachtslieden enz. Er is
een tijd geweest dat het er
ver over de duizend waren
verdeeld over tachtig groe
pen. Naderhand vloeiden
ze af. met een bedankbrief,
een kleurenvulpotlood en
een arsenaal aan herinne
ringen. De brandweer werd
meer en meer professio
neel. Op 't moment is de
Veluwe verdeeld in vier
districten. Arnhem, Ede,
Harderwijk en Apeldoorn.
Het coördinatiepunt is
Apeldoorn.
In de laatste tien, twintig
jaar heeft de Veluwe nog
enigei keren flink gebrand,
hoewel niet zo spectaculair
als in 1929. In 1959 ging bij
de Posbank 120 hectare
bos en heide verloren, in
1970 bij 't Harde 360 hecta
re en in 1976 ten noorden
van Arnhem 200 hectare.
Wat het laatste betreft,
Staatsbosbeheer heeft
voor dit gebied, dat over
wegend tot de gemeente
Arnhem behoort, een her
inrichtingsplan gemaakt,
waarvan de uitwerking in
handen van de Heidemaat
schappij is gelegd. Langs
de weg Arnhem-Apeldoorn
levert het landschap nog
altijd een desolaat, bizar
beeld op. Er is daar nog
weinig aangeplant, omdat
men overbodig werk wil
voorkomen. In die omge
ving komt over enige jaren
de nieuwe autosnelweg,
deel van de A 50, te lopen.
Het zou uiteraard jammer
zijn dat over enige tijd pas
ontluikend groen al weer
moest worden gerooid. Wat
verder van de weg af her
stelt het bos zich al behoor
lijk. De jonge boompjes
zijn goed aangeslagen.
Toch zal het veertig jaar
duren voordat het verkeer
vanuit het noorden Arn
hem weer enigszins lom
merrijk zal binnenkoipen.
Bidden
Gehoopt wordt dat bos
branden van enigermate
forse omvang verder kun
nen worden voorkomen,
maar onaangename ver
rassingen blijven altijd
mogelijk. Tenslotte zijn
een paar honderd bos-
brandjes in een seizoen
geen zeldzaamheid. De se
cretaris van het Veluws
Bosbrandweer Comité. Ir
W. E. Meijerink, heeft ge
zegd. dat er zolang de
mensheid bestaat er onbe
nullen blijven, die op een
spiritusbrander een spie-
geleitje bakken midden in
de bossen. Hoe snel kan
een klein begonnen bos
brand uitgroeien tot een
ware calamiteit. Je hebt de
elementen niet in de hand,
de wind bijvoorbeeld. Is
die tegen, dan geldt, zoals
ze in Canada plegen te zeg
gen, „hard weglopen en
bidden om regen
Met alle voorbehoud wordt
de kans op een ferme bos
brand, die een onafzien
baar stuk natuur her
schept in een zwart, gro
tesk, surrealistisch land
schap. thans kleiner ge
acht dan enige jaren gele
den. Het inzetten van twee
Cessna's op brandgevaar
lijke dagen heeft tot nu toe
goed gewerkt. Ze stropen
de hele Veluwe af, waarbij
het ene vliegtuig het ge
bied neemt zuidelijk van
de A 1 en het andere het
gebied ten noorden van
deze autosnelweg. Aan
boord bevindt zich een be
roepsbrandweerman als
waarnemer, die de kleinste
rookwolk doorseint naar
de aarde. Hij dirigeert per
mobilofoon ook de aanruk
kende brandweerwagens
naar de plek waar het vuur
woedt.
„Vliegtuigen werken in de
praktijk veel beter dan
brandtorens," zegt de com
mandant van de Apel-
doornse brandweer, de
heer A. Heijnen. „Vanuit
de lucht is een brand snel
ler waar te nemen en de
aanwijzingen voor de be
strijding kunnen nauwkeu
riger zijn. Twee dingen die
erg belangrijk zijn. Vroeger
had Je soms veel tijd nodig
om een brand te vinden. Je
kon er met de auto op hon
derd meter langsheen rij
den zonder iets te merken.
Nu zijn we tussen de vijf en
zeven minuten precies
waar we zijn moeten. De
gemiddelde schade per
bosbrand is teruggebracht
tot minder dan een halve
hectare."
i een onzer verslaggevers
N HAAG Vokomen onverwacht heeft de Haagse politie
(iet afgelopen pinksterweekend ingegrepen bi] een rustig
.opende actie van de bewonersorganisatie Het Oude Cen-
n. Twee leden van het buurtcomité, die op de Stille- en
isterdamse Veerkade bezig waren met het ophangen van
idoeken aan gevels van woningen, werden opgepakt en
r dan twee uur vastgezet op het bureau Jan Hendrik-
lat.
twee leden van Het Oude Cen-
m, voorzitter Ozinga en de heer
opman, hebben inmiddels een
cht tegen de politie ingediend. Het
leenteraadslld Duivesteijn
ÖA) heeft over het voorval schrif-
ke vragen aan b. en w. gesteld,
vesteijn zegt „met verbazing en
oorlijke weerzin" van het politie
leden kennis te hebben genomen.
estemming
talloze malen hebben er op de
rkades spandoeken gehangen
leuzen tegen het verkeersbeleid
de gemeente. De politie heeft
it Ingegrepen. Dit keer stonden er
ten op de doeken die het idee
moedigden om een deel van het
Prins Bernardviaduct af te breken.
Het Oude Centrum had voor het be
vestigen van de spandoeken toestem
ming gevraagd van de bewoners van
de betreffende gemeentewoningen.
De actievoerders blijken opgepakt te
zijn en proces verbaal te hebben ge
kregen op grond van artikel 5 van de
Algemene Politie Verordening. Daar
in staat dat het verboden is leuzen op
een pand aan te brengen zonder toe
stemming van de eigenaar van dat
pand.
De twee actievoerders werden zater
dag j.l. pas losgelaten na tussen
komst van de rayonagent uit hun
buurt. De klacht die zij bij de politie
hebben ingediend heeft overigens on
dermeer betrekking op het feit dat de
heer Ozinga in de cel niet de medi
sche hulp kreeg waarom hij heeft
gevraagd. Hij vroeg een dokter om
dat hij last kreèg van een vorm van
suikerziekte waaraan hij lijdt. Op dit
laatste feit, de behandeling in het
politiebureau, gaat ook Duivesteijn
in bij het stellen van zijn vragen aan
b. en w.
Het PvdA-raadslld wil voorts weten
of het politieoptreden stoelt op een
beleidsmaatregel van het gemeente
bestuur. Hij noemt de actie van de
politie volkomen willekeurig.
Net als Ozinga gisteren in een com
mentaar deed, wijst Duivesteijn op
de scheve verhouding van dit politie
optreden ten opzichte van dat van
enkele weken geleden, toen winke
liers in de Prins Hendrikstraat de
straat open braken om een fietspad
om te bouwen in een parkeerstrook.
In de Prins Hendrikstraat werd wel
procesverbaal opgemaakt, maar ke
ken politieagenten met de handen op
de rug toe bij de uitvoering van de
actie van winkeliers. Duivesteijn:
„En bij deze rustige actie worden er
mensen opgepakt. Het is volkomen
belachelijk."
Merkwaardig feit is bovendien dat de
klacht die Het Oude Centrum wilde
indienen, slechts kon worden gedepo
neerd op het hoofdbureau en niet op
het bureau Jan Hendrikstraat. Sinds
kort voert de Haagse politie een
nieuw klachtenbeleid. Daarbij is af
gesproken dat burgers op alle bu
reaus klachten over politieoptreden
kunnen indienen.
Van een onzer verslaggevers
AMSTERDAM Een groep deskun
digen van Justitie en de Amsterdam
se politie zal bekijken hoe het te
voorkomen is dat gedetineerden te
lang in cellen van het Amsterdamse
hoodbureau van politie zitten, voor
dat ze doorgaan naar het huis van
bewaring. Het ondeizoek.vindt plaats
naar aanleiding van een rapport van
drie artsen van de GGD, die begin
mei vaststelden dat een verblijf van
meer dan een paar dagen op het
hoofdbureau tot ernstige psychische
stoornissen bij de gedetineerden
leidt. De gevangenen zitten op het
hoofdbureau afzonderlijk opgesloten
en kunnen veel minder bezoek ont
vangen dan gevangenen in een huis
van bewaring.
De gedetineerden zitten vaak langer
dan de gebruikelijke vier dagen op
het hoofdbureau vast omdat er voor
hen wegens personeelsgebrek in het
nieuwe huis van bewaring, „de Bijl
merbajes", geen plaats is. In een ge
sprek met minister Wiegel van Bin
nenlandse Zaken heeft burgemeester
Polak er op aangedrongen dat de
regering snel haar goedkeuring geeft
voor de bouw van een nieuw cellenge
bouw voor het hoofdbureau. Daar
voor is bijna 14,5 miljoen gulden van
het Rijk nodig.
Zo'n 45.000 mensen woonden op tweede pinksterdag het
popfestival Pinkpop in Geleen bij. Het verslag staat op i
pagina 4.
Gevraagd.
Sollicitaties schriftelijk aan Dr. J. H. Bos, K.N O.-arts
Frederik Hendrikplein 17 2582 AV DEN HAAG.
JACHTWERF
DANIEL
is ruim gesorteerd
in gebruikte
motorkruisers
3000.- tot 85.000-
loperweg 7, Alphen a/d
Rl)n. Tel. 01720-222t9
I J
voor ontwikkel ings- i
samenwerking
iv
m£r<»N1(of
Nog even en de vakantietijd breekt weer aan.
Onze bezorgers/sters gaan dan weer van een
welverdiende rust genieten, maar de bezorging
van het Ochtendblad Trouw moet dan wel
doorgaan.
Wij vragen daarom
Ben je 15 Jaar'of ouder en wil Je nog wat
extra vakantiegeld verdienen, bel dan even
ons kantoor te Den Haag, te bereiken onder
nummer 070-46 94 45 of schrijf een briefje
aan
Ochtendblad TROUW
Parkstraat 22 2514 JK Oen Haag.
Wij willen dan weten:
naam. adres en woonplaats
leeftijd
periode waarin je beschikbaar bent.
WACHT NIET TE LANG!
