Hun gewicht in goud waard
Heath niet in Britse regering
Westduitse politie
doodt RAF-lid
Zweers
meer
waard d
naam
bordje
Tot 16 september tentoonstelling van Akan-gewichten in Afrika Museum
Thatcher doet evenwichtige keus
ES Bang&Olufsen
Bon
a'
1
MAANDAG 7 MEI 1979
KUNST/RADIO/TELEVISIE
TROUW/KWARTET
Te liehte gewichten werden venwaard, zoals dit Ashanti-bankje dat om een
van de poten een koperen ringetje heeft (hoogte 1'/* cm)
Een oryx of spiesbok met zijn lange, gedraaide horens (lengte 6 cm)
Een man betast de bladeren van een
boom, waarschijnlijk om uit te ma
ken of ze geschikt zijn om metaal te
polijsten (hoogte 4'/i cm)
door Henk van Halm
Zoals elk jaar houdt het Afrika Museum in Berg en Dal een
grote zomertentoonstelling, die zal duren tot en met 15
september. Het thema is ditmaal de op goud gerichte cultuur
van de Akan sprekende volken van Ghana en Ivoorkust en
heeft als titel ..Abrammoó. het gewicht in goud waard".
Mbrammoö (enkelvoud abrammoó) is.
de naam die de Ghanese Ashanti
«even aan hun goudgewichtjes Het
woord slaat op alles waarmee goud
gewogen kan worden, zoals steentjes,
boontjes, zaden en schelpen en ook
voorwerpen van Europees maaksel
zoals munten, knopen, onderdelen
van paraplu's, gordelhaken. tandra
deren. vuursteentjes van oude gewe
ren en glazen kralen. Door veel ken
ners worden ze bijgewichten of pseu-
dogewichten genoemd, ter onder-
schelding van de door de Akan-vol-
ken zelf gegoten messing voorwer
pen. die speciaal als goudgewicht be
doeld waren. Deze gewichten hebben
abstract-geometrische vormen en
versieringen of het zijn minlatuur-
plasUeken van mensen, dieren en din
gen uit het dagelijkse leven zoals
gereedschappen, wapens, muziekin
strumenten en huishoudelijke voor
werpen Het zijn vooral deze plastiek-
jes die in al hun verscheidenheid op
de tentoonstelling te zien zijn
Deze goudgewichten zijn niet alleen
door hun artistieke vormgeving van
belang, maar ook als document van
deels vergeten aspecten van de Akan-
culturen en vanwege hun functie in
de goudhandel, die eeuwenlang Euro
peanen naar de Guineakust heeft ge
lokt. Ook Nederlanders waren daar
onder, want de Republiek der Vere
nigde Nederlanden was voor het
slaan van munten volkomen afhan
kelijk van het Westafrikaanse goud.
In het begin van de zeventiende eeuw
voeren elk jaar zo n twintig Holland
se schepen naar West-Afrlka. beladen
met 20.000 el linnen. 40.000 pond aan
koperen pannen en ketels en 100.000
pond kralen, met dekens en andere
koopwaar, om dit met de Inheemse
bevolking te ruilen tegen Ivoor. was.
peper en jaarlijks 2000 pond baar
goud. Het goud werd door de bevol
king gewonnen door het op de beken
de manier te wassen uit de modder
van de rivieren, vooral bij waterval
len. door het na hevige regens te
verzamelen op de velden men be
weerde zelfs dat het dan te vinden
was in de straten van de steden! en
door ondiepe mijnbouw. Omdat alle
land van de staat was. mochten de
vinders alleen het stofgoud behou
den Klompjes goud werden naar de
Omanhene. de regerende vorst over
het gebied, gebracht, waarvoor de
vinders een derde van de waard uit
betaald kregen. Goudklompen die 8
dollar of meer waard waren, kreeg de
Asantehene. de koning van de Ashan-
ti-federatie Goud was heilig voor de
Ashanti. de mijnbouw omgeven door
tal van taboes
Profane betekenis
Dat was niet het geval met dè gewich
ten. Ze zijn een van de weinige voor
beelden van beeldende kunst bij Afri
kaanse volken met een profane bete
kenis. De figuratieve gewichten druk
ken vaak een spreekwoord uit of zij
geven scènes weer uit het dagelijks
leven. De betekenis van de geometri
sche motieven (hakenkruizen, golflij
nen. spiralen, rechthoeken, balken,
zigzaglijnen, stralenkransen) op de
rechthoekige en ronde ..abstracte"
gewichten ls In de loop van de jaren
verloren gegaan, al hebben verschei
dene verzamelaars ze pogen te ver
klaren als tekens voor vuur. water, de
leven gevende stralen van de zon.
combinaties van Nyame en Nyanko-
pon (het mannelijk en het vrouwelijk
element die nodig zijn voor de voort
planting) enzovoort
De goudgewichten werden gegoten
volgens het verloren-wasvorm-procé-
dé Ze werden eerst In was geboet
seerd en vervolgens ingepakt in ver
scheidene lagen met houtskool ver
mengde kiel. Deze kleiklomp met de
vorm werd In een vuur gelegd, waar
bij de gesmolten was uit een kanaal
tje In de klelmantel kon weglopen. De
aldus ontstane holte werd door het
kanaaltje gevuld met de Intussen ge
smolten messing. Nadat de kleivorm
was afgekoeld, werd het gegoten
voorwerp eruit gepeld en het gietka-
naaltje eraf geknepen. Dit procédé
houdt in dat elk voorwerp dat zo werd
gegoten, uniek is. want na het gieten
ging de vorm verloren en kon geen
tweede maal worden gebruikt.
Er bestond nog een vorm van gieten,
die niet ritging van een wasmodel.
maar van een voorwerp, meestal uit
de natuur, een kever, een vrucht, een
krabbeschaar. een sprinkhaan. Het
voorwerp werd evenals een wasmodel
met klei bedekt en na volledige dro
ging in het vuur verhit, waardoor het
verbrandde en eveneens een holle
vorm achterliet, die met messing ge
vuld kon worden. Soms zijn in het
gewicht niet volledig verbrande delen
aan te wijzen, zoals stukjes van Het
chltinepantser van kevers
Gesloten kaste
De makers van de gewichten waren
de goudsmeden, die bij de Akanvol-
ken ln hoog aanzien stonden en een
gesloten kaste vormden. Als grond
stof gebruikten ze stukken messing
die zij van Europese handelaars be
trokken. Dezen voerden als ruilmid
del grote hoeveelheden koperstaven
en manilla's aan. De in Europa gego
ten koperen manilla's hebben een
hoefljzervorm met afgeplatte toppen
en golden overal in West-Afrika als
betaalmiddel. Daarvoor diende het
goud. dat er mee werd gewogen op
speciale, heel lichte goudschaaltjes.
De Ashanti noemen die balansen nsa-
nia, wat wtndschaal betekent: ze zijn
zo licht dat ze al door een zuchtje
wind uit balans raken. Iedereen die
een transactie deed. betaalde met
goud dat hij met zijn eigen gewichten
afwoog. Omdat alleen hij het Juiste
gewicht van de daarbij gebruikte
voorwerpen kende, woog de verkoper
het aan hem betaalde goud met zijn
eigen gewichten na. BIJ een uitrus
ting om goud te wegen behoorden
niet alleen de gewichten en de goud
balans. maar ook toetsstenen om het
gehalte aan goud vast te stellen,
doosjes en zakjes om het oud ln te
bewaren, sierlijk bewerkte lepeltjes
gemaakt uit messlngblik om het stof
goud te kunnen hanteren, zeefjes om
het goud van grove verontreinigingen
te schelden en trechterscheppen.
De meeste gewichten dateren uit de
achttiende en de negentiende eeuw.
Kort voor de eeuwwisseling werd
stofgoud ln Ghana als betaalmiddel
afgeschaft (decreet van 12 april 1889)
en alleen het pond sterling als wettig
beschouwd, omdat te vaak met het
goud geknoeid werd. bij voorbeeld
door bijmenging van kopervijlsel
Toen werd het gieten van gewichten
onnut en alleen nog gedaan om ze
aan Europeanen te koop aan te bie
den. In allerlei snuisterijenwinkeltjes
zijn deze recente „gewichten", die ei
genlijk niets meer met mbrammoö
van doen hebben, te koop. Door hun
grove vormen, hun nonchalante wijze
van gieten (vaak zijn nog vingeraf
drukken van de maker op het voor
werp te zien) en het ontbreken van
het karakteristieke patina zijn deze
gietsels gemakkelijk van de oude te
onderschelden.
Van de oude gewichten is op de ten
toonstelling een grote verscheiden
heid, gekozen uit tal van particuliere
collecties, bijeengebracht. Een groot
aantal tonen mensen ln hun dagelijk
se doen en laten: een man die op een
(geld?)klst zit. een paar dat het
boontjesspel (óware) speelt, een scè
ne waarbij Iemand het haar afscheert
van een op een bankje gezeten vrouw,
twee mannen die een blaasbalg be
dienen. een man die een ander met
een steen doodt, een prachtige ruiter
met schild en speer, een jager die met
zijn geweer mikt op een in een boom
klimmende aap. terwijl een antilope
naast de boom staat (wellicht een
spreekwoord, een enkele zin uit een
anekdote), verscheidene scènes van
moeders met kinderen, muzikanten
waaronder een monumentale hoorn
blazer van maar vijf centimeter
groot. Maar evenveel bewondering
verdienen de knap gegoten trofee-
koppen en de dieren, waaronder voor
al veel vogels in allerlei soorten, maar
ook olifanten, stekelvarkens, antilo
pen. buffels, luipaarden met hun
prooi, krokodillen, kameleons, slan
gen. schildpadden en vissen. Onder
BUfTENLAND
door Bert van Panhuis
LONDEN Oud-premier Edward Heath maakt geen deel uit
van de nieuwe conservatieve regering van Margaret Thatcher.
Dat was de grote verrassing toen Thatcher de samenstelling
van haar nieuwe ploeg zaterdagmiddag bekendmaakte. Het ls
een uitermate uitgebalanceerde keus geworden en van het
nieuwe kabinet kan worden gezegd dat het over de hele ll)n
gematigder ls dan dat van Heath ln 1970
Iedereen had verwacht dat haar voor
ganger als leider van de Tories in het
kabinet zou terugkeren als teken van
verzoening tussen Heath en That
cher Maar de beletselen zijn toch te
groot gebleken Heath stond erop mi
nister van buitenlandse zaken te wor
den. iets wat Thatcher voor onmoge
lijk verklaarde Tenslotte kwamen
Willie Whitelaw, de plaatsvervangend
leider van de Tories en namens That-
ADVERTENTIE
Ais u onderstaande bon op
stuurt ontvangt u GRATIS
een kataloqus met het ge
hele B&O programma en een
homplete dealerli|si
Een attentie van 'de Deense
vormgevers van beeld en
geluid'
flkO antwoordnr t24
1200'VK s Graveland
(geen post/egel)
cher onderhandelend met Heath, en
de oud-premier tot de slotsom dat het
beter was een kabinet zonder hem
samen te stellen Het is echter heel
goed mogelijk dat Heath te zijner tijd
op een prominente plaats ln de poli
tiek zal terugkeren
Wel kon een van de naaste medewer
kers van de oud-Torie-leider. Peter
Walker, minister worden. Waarschijn
lijk als een gebaar van goede wil heeft
Thatcher de man. die zij. toen ze in
1975 partijleider werd, meteen de
bons gaf. op landbouw en visserij
gezet. Dat zal zeker in Brusselse krin
gen met gejuich zijn begroet, want
Walker ls een overtuigd Europeaan
Niet dat de Britten minder eisen zul
len gaan stellen daarvoor zullen de
Euro politiek en Tories en Labour te
dicht bij elkaar liggen maar Walker
zal de botte bijl minder hanteren dan
zijn voorganger John Sllkin. wiens
bloed de collega-ministers binnen de
Europese gemeenschap wel konden
drinken
Bescheiden
Lord Carrington is uiteindelijk That
chers keus voor de post van minister
van buitenlandse zaken gebleken. Pe
ter Carrington ls een man met grote
ervaring, beminnelijkheid combine
rend met vasthoudendheid. De 59-
jarlgf lord was onder Heath minister
van defensie en daarna ten tijde van
de mijnwerkerstaking ln de winter
van '73-'74 en de oliecrisis minister
van energiezaken. Ook al ls de nieuwe
man een totaal andere persoonlijk
heid dan zijn voorganger zo n ijdel
tuit als David Owen was. zo beschei
den is Peter Carrington het buiten
lands beleid van Groot-Brittannié zal
weinig veranderen
In het buitenland is in de verkiezings
strijd nogal wat zorg uitgesproken
over het nieuwe Zuidelijk Afrika-be-
leid van de Tories, maar het la de
vraag of daar onder Lord Carrington
reden voor is. Zeker tegen de zin van
een deel van de partij ln overigens
heeft Carrington zich altijd sterk ge
maakt voor handhaving van de sanc
ties tegen Rhodesië en met hem op
het foreign office zal Thatcher zeker
geen gekke dingen gaan uithalen met
haar Rhodeslé-beleld
Binnenlandse zaken en justitie zal
worden beheerd door Whitelaw. ook
al een heel gematigde Torie De wel-
geproportloneerde hereboer uit het
noorden van Engeland ls binnen en
bulten de partij veel geprezen vanwe
ge zijn tact met name in kwesties als
die van de immigranten en het beleid
ten aanzien van orde en gezag. Hij ls
een verklaard tegenstander van de
herinvoering van de doodstraf. Ook
Whitelaw is een ervaren politicus, hij
is onder meer leider van het Lager
huis en minister voor Noord-Ierland
en werkgelegenheid geweest
Geen verrassingen
In de economische hoek is geen enke
le verrassing, want de posten zijn
gegaan naar de mannen het kabi
net telt bulten Thatcher zelf geen
enkele vrouw die allang en breed
werden getipt. Kanselier van de
schatkist, ofwel minister vtfn finan
ciën. is Sir Geoffrey Howe geworden
Onder Heath had hij weinig belang
rijke kablnetsposten en het was
Thatcher, die hem in haar schaduw
kabinet naar voren haaide Samen
met de partijleider moest hij het op
nemen tegen Labourminister van fi
nanciën Dennis Healey Hij deed dit
tot vorig jaar zo zwak dat Thatcher
op het punt heeft gestaan hem opzij
te schuiven. Maar sinds een half jaar
doet Howe het stukken beter en zijn
optreden in de verkiezingscampagne
is verre van slecht geweest
•Thatchers belangrijkste geestver
want en economische adviseur Sir
Keith Joseph is minister voor Indus
trie geworden De man. die wel That
chers eigen goeroe wordt genoemd is
verreweg de meest rechtse minister in
het kabinet Zijn ideeën over de cono-
mie en die van de premier lopen pa
rallel. Beiden zijn overtuigd aanhan
ger van de vrije markteconomie en
onder Sir Keith kunnen zeker radica
le veranderingen in de verhouding
regering-industrie worden verwacht
Zo zal Sir Keith veel minder snel
bijspringen als een bedrijf in nood
raakt en van nationalisaties zal al
helemaal geen sprake zijn Integen
deel. de kans is groot dat de overheid
haar deelname in bepaalde economi
sche sectoren zoals de scheepsbouw
en de vliegtuigindustrie zal vermin
deren.
De moeilijke post. die van werkgele
genheid, gaat naar Jim Prior, een
blozende gezette boer uit het oosten
van Engeland, die ln 1970 begon als
minister van landbouw. Hij is de eni
ge Tory, die in staat mag worden
geacht op voet van gesprek te blijven
met de vakbonden. Heath verbruide
het tussen '70 en '74 finaal bij de
vakbeweging en het heeft Prior vanaf
1975 tot nu gekost om enig vertrou
wen te herwinnen. Voor veel Tories
geldt hij als té toegeeflijk tegenover
de bonden en het mag worden ver
wacht dat hij zeer omzichtig te werk
zal gaan in het aanbrengen van ver
anderingen in de structuur en de
machtspositie van de vakbeweging
Onbekende Arkins
Noord-Ierland gaat naar de onbeken
de Humphrey Atkins, in het vorige
parlement hoofd-fractiedresseur van
de Conservatieven en in die functie
zeker een succes. Lord-kanselier en
als zodanig opperrechter wordt net
als onder Heath de 71-Jarige Lord
Hailsham. een van de kleurrijkste
mensen in het nieuwe kabinet.
Lord Soames. oud-Europees commis
saris en schoonzoon van Sir Winston
Churchill, zal leider van het Hoger
huis worden en diezelfde functie in
het Lagerhuis ls voor Norman St.
John-Stevas. gevat. IJdel en excen
triek. Aan hem heeft Thatcher de
bijnaam „de gezegende Margaret" te
danken. St. John-Stevas. een groot
deskundige op het gebied van de con
stitutie. viel als schaduwminlster van
onderwijs tegenover Labours Shirley
Williams vooral op door zijn stijl van
oppositie voeren. Hij gedroeg zich
meer als Romeo tegenover Julia dan
als een politieke tegenstander.
Andere belangrijke posten zijn defen
sie met Francis Pym. naast Lord Car
rington gegadigde voor buitenlandse
zaken, sociale zaken met Patrick Jen-
kin en Michael Heseltene op volks
huisvesting en milieuhygiëne. Advi
seur-ministers zonder departement
zijn onder meer Sir Ian Gllmour. de
leider van de linkervleugel van de
partij, en Angus Maude. Thatcher
heeft het aantal ministersposten met
twee verminderd: consumentenzaken
is bij handel gevoegd en ontwikke
lingssamenwerking bij buitenlandse
zaken
Lord Hailsham
kwam op een nog
al ongebruikelijke
manier naar Dow
ning Street 10. De
71-jarige Lord
reed op de fiets
naar het nieuwe
onderkomen van
Margaret That
cher, zijn broek
spijpen zorgvul
dig met klemmen
vastgezet.
door Adr. Hager
Vrouwtje met een handspiegel: ijdel-
heid is ook natuurvolken niet
vreemd (hoogte 6cm)
de gebruiksvoorwerpen zijn naast de
kenmerkende Ashanti-bankjes
stoeltjes te zien. replica van nu nog
gebruikte stoelen, die waren gemaakt
naar Nederlandse en Portugese mo
dellen. Verder bijlen, landbouwhak-
ken, koninklijke dubbelzwaarden. al
of niet met aangehangen trofeeën,
schilden, patronengordels, trommen,
met menselijke onderkaken versierde
krijgstrompetten, geweren, kanonlo
pen. harpluiten en allerhande natuur
voorwerpen. uiteenlopend van een
complete gegoten duizendpoot tot
slakkehuisjes en aardnoten.
Bij de verzamelaars altijd minder in
aanzien dan de figuratieve gewichten
waren de niet-figuratieve met geome
trische versieringen. Een ruime col
lectie daarvan is aanwezig, ingedeeld
door dr. Th. A. H. M. Dobbelmann,
die daarbij is uitgegaan van de vorm
van de versiering zelf en niet van de
vaak veronderstelde betekenis van
die versieringen. De verzameling
toont aan dat men ten onrechte deze
abstracte gewichten vaak heeft ver
waarloosd. Getuigenissen van de
goudhandel zijn een paar tentoon
gestelde documenten die herinneren
aan de handelsposten/forten die de
Nederlanders op de Goudkust had
den. Zo zijn er een handgetekende
kaart van de Goudkust en een „Ver
slag der Landswetten. Zeden en Ge
bruiken in het Elmineesche Land
schap", geschreven door een com
mandant van een van de forten.
De tentoonstelling wordt begeleid
door een boekje met ruim honderd en
twintig foto's, met een tekst van drs
H. Leijten. conservator van het Am
sterdamse Tropenmuseum, en uitge
geven door Khepri van Rijn in Am
sterdam. Het museum is op door-de-
weekse dagen open van 9 tot 5 uur. op
zon- en feestdagen van 11 tot 5 uur.
DEN HAAG Een van
grammofoonplaten van
platen project „400 jaaiji
derlandse muziek" ges]
door het jubilerende rei
tie-orkest wordt gevuld
de derde symfonie van
nard Zweers. Dit vierdk
opus draagt de titel
mijn vaderland" en de
ponist beschrijft achtefc
volgens Neerlands bossei
het land, Aan het strand i f
zee. In de hoofdstad.
l(
De eerste drie delen duren ied(r
kwartier. „In de hoofdstad" is
Volgens een in de pauze ge
grapje komt dat omdat de b,
stad eruit geschrapt is.
Nederlanders zijn op muzikaal f
bepaald niet chauvinistisch. Ee
feet of niet, de componist wo
eigen land niet geëerd. Dat isjl
maal niet waar. zal men kunnll
genwerpen, de naam van Z
staat toch maar bij alle groten
zaal van het Concertgebouw.
Inderdaad, maar wat zegt de
Zweers? Menigeen zal dez
Zweers. nog nooit van gehoor j
toch is die derde symfonie een i
tig stuk werk, al is 55 minuteP
lang. De melodieën liggen goed
gehoor, de opbouw is stevig, hetjte
orkest klinkt a la Wagner in de
passage, k la Mendelssohn in
sche. Die ondertitels doen er eit
niet zoveel toe, het zijn impress
Fingalshöhe en Die Moldau.
waardig zijn de slotmaten, Zwet,
er abrupt een punt achter.
De uitvoering was in handeij£
Charles Axton, de plaatuitvi
wordt geleid door Hans Vonk. L.
voelde zich kennelijk weinig bgl
Nederlandse vaderland betroL
erg veel hartstocht kreeg de weq
niet mee.
Het tweede programmagedeelt<
ingenomen door het ballet PulcL
van Strawinski. De leden va
Scapinoballet maakten er een i ,j
geheel van en de drie vocale sat^
Wendela Bronsgeest. Hein Mee^
Liewe Visser (met zijn voet ie
gips) leverden een goed aandeac
ton voelde zich op dit terrein qn
lijk beter thuis dan bij Zweeq
orkest speelde geïnspireerd.
Speciaal vandaag
Pele, die de naam heeft {)i
beste voetballer ter wereld
zijn, vertelt zijn levensverha
Ned. 1/20.
Goede Vrijdag heet de afl|i
vering van de tv-serie Geheif
Kommando over geallieerd
piloten die boven België wep!
den neergeschoten
Ned. 2/20#®
Hier en Nu-televisie li
steedt weer aandacht aan 1
communicatiestoornis tussj
mensen die werk zoeken I
bedrijven die banen hebb/'i
aan te bieden. F
Ned. 2/21.F
De vierwekelijkse Benr
Hill-show. [f
Ned. 1/21P
De Koningin van Polen
een KRO-documentaire ov11
de kerk van het geboortela w
van paus Johannes Paulus *c
Ned. 1 22 n
K
Over woonwagens ga
„Wonen op wielen" van Ple
Publiek.
Hilv. 2.9J c
In De Tien-om kindersh( 'c
van de TROS aandacht voK
het uit zeven man bestaan
schrijverscollectief, dat 1 r
boek van de maand „100 ja
geleden" samenstelde.
Hilv. 1/16
NEURENBERG (Reuter, UPI, AP) De Westduitse politie
heeft de 28-jarige verpleegster Elisabeth van Dijck doodge
schoten. Zij was een van de meest gezochte vrouwen in West-
Duitsland in verband met haar aandeel bij de ontvoering van
werkgeversvoorzitter Hans Martin Schleyer. Na een schietpar
tij bij haar flat in Neurenberg is zij in het ziekenhuis aan haar
verwondingen overleden.
De flat werd al enkele dagen door de
politie in de gaten gehouden in af
wachting van de komst van vijf me
de-leden van de Baader-Meinhof-
groep. Elisabeth van Dijck werd neer
geschoten. toen zij haar flat binnen
ging. Nadat zij door de politie was
uitgedaagd, trok ze een pistool. Daar
op reageerde de politie direct met een
salvo De politie was in Neurenberg
gaan zoeken na bankovervallen in
Darmstadt en Neurenberg. Het ver
moeden bestond dat deze overvallen
het werk waren van leden van de
Baader-Melnhof-groep
Elisabeth van Dijck werd ook be
schuldigd van een aanval op de West
duitse ambassade in Stockholm,
waarbij twee diplomaten en een van
de aanvallers om het leven kwamen.
Onmiddellijk na de schietpartij heeft
de Westduitse politie de Jacht ingezet
op de vijf medestanders van Elisa
beth van Dijck Volgens een politie
woordvoerder stond een nieuwe aan
slag op het programma van de leden
van de Baader-Meinhof-groep.
Elisabeth van Dijck is de tweede van
de Baader Meinhof-groep die door de
politie is doodgeschoten. Vorig jaar
werd in een Chinees restaurant Willy
Peter Stoll gedood, nadat hij een pis
tool had getrokken toen de politie
hem benaderde Enkele weken later
Een paspoortfoto van Elisabetl
Dijck
werd Angelica Speitel gewond b
vuurgevecht met de politie in
mund
Volgens de politie had Elisabetf
Dijck de flat in Neurenberg ge
onder de naam Friederichs Zij1
het bezit van twee identiteitski
met de namen Karin Dandsl
Karin Elke Torstin, een Italiaan s
poort met de naam Fiorella Mal
ci en een Frans paspoort m
naam Marianne Denise Leven.
