Jltruuir £riltsdji> GTmtriuit Dagelijks verschijnend Nieuwsblad voor Leiden en Omstreken gbonnemmtsprijö: Per kwariaal in Leiden en in plaatsen waar een agentschap gevestigd is 235 Franco per post 2.35 portokosten Per week0.18 Voor het Buitenland bij wekelijksche zending4.50 Bij dagelijksche zending530 Alles bij vooruitbetaling, tosse nummers 5 ct. met Zondagsblad 7'/j Cf. Bureau: Breestraat 123 Telefoon 2710 (na 6 uur 3166) Postbox 20 Postgiro 53936 NO. 6633 WOENSDAG 22 FEBRUARI 1939 19e Jaargang Söbertcntieprijjen: Van 1 tot 5 regels 1.17'/» Elke regel meer0.22'/» ïgezonden Mededeelingen van 1—5 regels230 Elke regel meer0.45 Voor het bevragen aan 'l bureau wordt berekend 0.10 HONGERSNOOD IN INDIE Wij leven met de bevolking van Ned.- ïndië veel te weinig mee. Wij weten er veel te weinig van wat daar gebeurt. Ja, het i3 ons niet onbekend, dat het levenspeil van den inlander veel lager is dan het onze, maar we troosten ons en niet. geheel ten onrechte met de gedachte, dat hij zich ddérom niet ongelukkiger behoeft te gevoe len. Als „begeerte ons aangeraakt heeft", dan brengt elke nieuwe vervulling ook hooger wenschen. De Javaan kan tevreden zijn met zijn portie rijst, zooals wij voor een halve eeuw tevreden warén met rogge brood. Maar, dan moet er althans hier brood en 'déar rijst zijn. En zie, daar plotseling ko men de berichten uit Indië, van Oost-Java nog wel, dat in Bodjonegoro de zwarte hongerdood heerscht. Schier oppermachtig, naar het schijnt. Een journalist van „De Indische Courant" heeft een roerend en .vreeselijk verhaal over de schreeuwende ellende daar gepubliceerd en het „Bat. Nieuwsblad"' schrijft onomwonden: „Wat daar in Bodjonegoro te zien is, is héél smartelijk. Het is voor ons gevoel veel en veel pijnlijker dan eenige minder zorg vuldige geldelijke manipulatie van een regent." Dit is wel aangrijpend nieuws. Dat zulke berichten uit Oost-Azië, uit China. Japan en Britsch-Indië komen, verbaast ons niet Maar uit óns Indië? Neen, dat hadden wij toch niet gedacht. W ij durven niet beweren: in Nederland zal geen honger geleden worden en in In dië ook niet, want wie zal zeggen, wit ons nog boven het hoofd hangt. Maar op ons rust wel de plicht om hongersnood te kee- ren als het menschelijk-mogelijk is. En een groot kwaad is het, wanneer de plaatselijke autoriteiten geen oog voor de ellende heb ben, waarin het volk verkeert Hoe komt het, zoo vraagt men zich niet zonder bitter heid af, dat de regeering in Batavia pas nu op de hoogte gesteld is en dan blijkbaar nog ten gevolge van perspublicaties, dat in Bodjonegoro reeds maanden honger gele den wordt? Thans liggen ziekenhuizen en noodhospitalen vol met stumperds die aan honger-oedeem (zwellingen) lijden. Waar om zijn niet eerder maatregelen genomen? Alle ellende voorkomen en allen nood leni gen, dèt kan de regeering niet. Maar het allernoodzakelijkste voedsel verschaffen, dat is plichtmatig en ook mogelijk. Dat moet I Wij hebben ons te schamen, ook als Ne derlandsche volk, over het lijden der Oost- Javanen in de hongerstreken. Het bevol kingsvraagstuk in Indië, en vooral op Java, stelt de regeering voor bijna onoplosbare moeilijkheden; maar dit probleem moet met ongekende energie aangepakt en tot :een dragelijke oplossing gebracht worden. Koste, wat het kost Defensie in het Verre Oosten Op desbetreffende vragen van het Eer ste Kamerlid Van Vessem hebben de Mi nisters van Alg. Zaken, van Buitenland- eohe Zaken en van Defensie geantwoord, dat zij in der daad kennis genomen hebben ■van het bericht, dat de Britsche onder staatssecretaris van Buitenlandsche Zaken gesproken heeft over samenwerking tus schen de Nederlandsche en Britsche regee ringen op het stuk van defensie-aangele genheden in het verre Oosten. Het ant-. .woord, in het Britsohe Lagerhuis gegeven, luidde echter aldus: „Behalve de normale uitwisseling van inlichtingen op techni sche punten, die verband houden met De fensie-aangelegenheden, welke plaats vin den tusschen verschillende regeeringen, daarbij inbegrepen die van Nederland, zijn er geen bijzondere besprekingen geweest". Met „de normale uitwisseling van in lichtingen" kan alleen zijn gedoeld op in- liohtingen, welke door tusschenkomst van militaire- en marine-attaché's worden ver kregen en betrekking hebben op techni sche gegevens, die volgens internationale gewoonte wederzijds worden verstrekt, ,voor zoover de defensiebelangen zich daar tegen niet verzetten. Van Nederlandsche zijde zijn bedoelde attaché's verbonden aan de legaties in Frankrijk, België, Duitschland, Engeland en de Vereenigde Staten van Amerika, omgekeerd zijn atta ché's van genoemde staten (en van nog enkele andere staten) verbonden aan de legaties in Nederland. Gebruik gemaakt van een geheim dossier AMSTERDAM, 22 Febr. Het raadslid See- gers heeft de volgende schriftelijke vragen tot B. en W. gericht: le. Hebben B. en W. kennis genomen ,van het feit, dat bij sommige publicaties in „De Telegraaf" en in het bijzonder bij die van Dinsdag 21 Febr. 1939, avondblad, ge bruik wordt gemaakt van deelen uit een zoogenaamd geheim dossier? 2e. Zoo ja, zijn B. en W. dan niet van oordcel, dat deze wetenschap alleen op on geoorloofde, wellicht strafrechtelijk ver volgbare wijze in- het bezit van „De Tele graaf" kan zijn gekomen? 3e. Zijn B. en W. derhalve niet van oor deel, dat een onderzoek moet worden inge steld naar de verantwoordelijkheid van hen, die over d>t dossier de beschikking hebben in verband met de onder 2e bedoel de handeling? DE DRIEHOEK BERLIJN-ROME-TOKIO Geen algemeen militair accoord Een correspondent van Havas te Tokio seint uit de beste bron in lichtingen te hebben ontvangen, vol gens welke de president van den Japanschen ministerraad, H i r a- n o e m a, in een geheii zitting van de financieele commissie van het Lagerhuis de verzekering heeft ge geven, dat een militair accoord, dat bestemd is het anti-Komintern pact te versterken, uitsluitend gericht zal zijn tegen d~ Komintern. Hij zou deze verzekering gegeven hebben nadat een van de gematigde leden van de commissie rijn vrees er over had uitgesproken, dat Japan automatisch betrokken zou worden in een militair conflict, waarin de partners van Japan betrokken zou den geraken, bijvoorbeeld in de Middellandsche Zee. A r i t a zou zich in denzelfden zin hebben geuit. Geruchten over aftreden van Azana PARIJS, 22 Febr. (Havas). Sprekende over de reis van Berard naar, Burgos en den toe stand in Spanje, bericht „Le Matin" dat de Spaansche vraag snel naar een oplossing gaat Vermoedelijk zal Azana binnen 48 uur aftreden, Teneinde Negrin te dwingen een einde te maken aan den tegenstand zonder hoop op succes1. Dit aftreden van Azana zou het voor Frankrijk en Engeland gemak kelijker maken de regeering van Franco te erkennen. Ook de overige Fransahe bladen verwach ten, dat binnenkort de besprekingen van Berard te Burgos tot een goed einde zullen worden gevoerd. De Koningin naar Zwitserland 'j GRAVENHAGE, 22 Febr. Van officieclc zijde meldt men ons, dat H.M. de Koningin voornemens is om zich Zaterdag in den loop van den dag naar Zwitserland te begeven, voor een verblijf van een twee- of drietal weken. Het optreden tegen ongeconces- sioneerde busdiensten Een bespreking in de residentie DEN HAAG, 22 Febr. Naar wij verne men heeft de iprocureur-generaal bij hel gerechtshof te Den Haag gistermiddag een bespreking gehouden met verschillende vertegenwoordigers van het Openbaar Mi nisterie in zijn ressort en met de hoofd commissarissen van politie te Rotterdam en te Den Haag over de ivijze van optre den tegen ongeconcessioneerde busdien sten in verband met de jongste wijziging van het Reglement Autovervoer Personen (R.A.P.). Minister Romme opent de Beatrix-sluis STEENBERGEN, 22 Febr. Gisteren heeft de Minister van Sociale Zaken, Prof. Mr. C. P. M. Romme, onder de gemeente Steen bergen de Beatrix-sluis geopend, waardoor de afwatering van de uitgestrekte Cruys- landspolders onder die gemeente als vol tooid kan worden beschouwd. De Minister, die vergezeld was van den heer Meyer de Vries, hoofdinspecteur der Werkverschaffing, en Ir. Markivoort, inspec teur der werkverschaffing voor Noord Bra bant, arriveerde omstreeks half elf aan het bovensas van de Roosendaalscbe en Steen- bergsche vliet. Van hier begaf men zich per boot naar de Beatrixsluis, welke door het verbreken van het oranjelint werd geopend. Hierna werden de autoriteiten in het ipol- derhuis van Cruyslandspolders verwelkomd door den dijkgraaf van het waterschap, Ir. van Loon, die er op wees, dat dit een ge denkwaardige dag is voor de Cruyslands polders, omdat aan een eeuwenoud gebrek in de afwatering thans een einde is geko- Minister Romme zeide de reden van zijn komst te kunnen samenvatten in deze drie woorden: Engelbrecht, de Werkverschaffing cn Prinses Beatrix. Hoe oud de juridische rechten van dit waterschap wel zijn blijkt hieruit, dat reeds in 1487 de eerste bedij- kingsbrieven door Graaf Engelbrecht van Nassau zijn uitgegeven. De Minister dankte in het bijzonder het bestuur en de ingelanden van de Cruys landspolders, dat zij groote offers hebben willen dragen om hier nieuwe arbeidsmo gelijkheden te scheppen. Hij besloot met den wensch, dat de Beatrix-sluis tot in lengte van jaren de resultaten zal opleve ren, die er van worden vernacht. Officieele Berichten RIJKSINKOOPBUREAU BU het rUkslnkoopbureau ztfn bevorderd tot L|n^i thans schrü- asslstent-inkooper L. Abblnk, thaDp correspondent. Gisteren zijn Prinses Juliana en Prins Bernhard met Prinses Beatrix te Grindelwald gearriveerd. Een aardige foto v aankomst in 't mooie plaatsje in 't Zwitsersche gebergte, waar het prinselijk gezin eenige weken hoopt te verblijven. Weer een arrestatie te Roswinkel Er was een tekort in de kas der kerkvoogdij Broer van kassier van Boerenleenbank gearresteerd EMMEN, 22 Febr. Te Roswin kel (gem. Emmen) ls in arrest gesteld de 50-jarige landbouwer A. 6. Deze aan houding heeft nogal opschudding te weeggebracht, omdat de betrokkene een broer is van den in December van het vorige jaar gearresteerden K. G., kas sier der Boerenleenbank aldaar, die, zooals men zich zal herinneren, onregel matigheden moet hebben gepleegd, waarbij een bedrag van pl.m. vier ton verdwenen zon zijn. Wij vernemen echter, dat A. G. met deze zaak niets uitstaande zou hebben, doch werd aangehouden in verband met een in middels aangezuiverd tekort in de kas der Kerkvoogdij van de Ned. Herv. Gemeente te Roswinkel, waarvan hij tot in het najaar van 1938 administreerend kerkvoogd was. De zaak werd onderling geregeld, maar door de gebeurtenissen bij de Boerenleen bank kwamen de tongen los, hetgeen thans de aanhouding van A. G. tengevolge moet hebben gehad. Met betrekking tot de groote fraudezaak der Boerenleenbank kan nog steeds niet worden medegedeeld, hoe groot het tekort is. Het justitie-onderzoek is nog altijd niet ten einde en K. G. bevindt zich nog in voor- loopige hechtenis. Hij blijft over zijn han delingen het stilzwijgen bewaren. De raadsman van het bestuur heeft thans medegedeeld, dat in den loop van deze maand aan de spaarders, die geen lid zijn en dus geen aansprakelijkheid hebben voor het tekort en die ook geen andere schuld aan de bank hebben, een eerste uitkeering van tien procent van hun tegoed kan wor den gedaan. De mededeeling zegt verder, dat met de Coöp. Raifeissenbank te Utrecht besprekingen worden gevoerd, welke er toe zouden kunnen leiden, dat ontbinding der vereeniging met alle gevolgen van dien wordt voorkomen. Noodlottig auto-ongeluk door den mist Aannemer om het leven gekomen HOEK VAN HOLLAND, 22 Febr. De heer C. M., aannemer alhier, kwam iper auto van" Voorburg om zich naar huis te begeven. Te Wateringen had de chauffeur het ongeluk door den opkomenden mist van den weg te raken en in een sloot te rijden. Door den schok werd de heer M. aan het hoofd ver wond. zoodat hij na de redding naar 't zie kenhuis is gebracht waar hij later is over leden. De heer M. en zijn echgenoote waren in gezelschap van de fam. D. naar hun kinde ren in Voorburg geweest. Alle inzittenden zijn op hun hulpgeroep gered, helaas ech ter is de heer M. aan de verwondingen die hij bekwam, overleden. Minister de Wilde heeft een rib gebroken Zijn toestand zeer goed DEN HAAG, 22 Febr. Nader vernemen wij, dat minister de Wilde, hij het auto-on geluk een rib gebroken heeft. Zijn toestand was gistermiddag laat zeer goed. Wat de pijn in den rug bij den heer van Lijnden betreft, kan worden medegedeeld, dat de doktoren bij hun onderzoek geen af wijkingen hebben kunnen constateeren. UITBREIDING ELECTRIFlCATIE VAN HET SPOORWEGNET Verschillende verbeteringen zullen het gevolg zijn Kortere verbinding A msterdamRotterdam UTRECHT, 22 Febr. Naar wy vernemen zal, behoudens goedkeuring door den minis- zan Waterstaat, de electrificatie van de lijnen ArnhemNijmegen en Harmeien Breukelen tegen het einde van dit jaar reeds een feit worden. In verschillend opzicht zal dan een zeer belangrijke verbetering tot stand zijn gebracht. Zoo ontstaat door electrificatie van het baanvak ArnhemNijmegen de mogelijkheid tot het inleggen van doorgaande verbindin gen met electrische treinen van N ij m e- n met de groote steden Amsterdam, den Haag, Rotterdam en Utrecht, terwijl met electrische tractie op dit baanvak ook het locale verkeer ArnhemNijmegen beter kan worden bediend. De rijtijd tusschen deze plaatsen zal 12 minuten bedragen, met stop pen te Eist 14 minuten, tegen resp. 17 en 2( minuten thans. De electrificatie van het baanvak Har- melenBreukelen is vooral voor Amster- a en Rotterdam van belang. Daar door wordt de mogelijkheid immers gescha- van een tweede, kortere electrische rechtstreeksche verbinding, tusschen beide steden. De afstand Rotterdam D.P. en Am sterdam C.S. bedraagt nl. 85,6 km. en die van Rotterdam-Maas naar het nieuwe Am- stelstation en het C.S. te Amsterdam resp. 70,6 en 78 km. Tevens ontstaat op deze wijze een goede gelegenheid om bij storin gen op het baanvak AmsterdamRotterdam het verkeer om te leggen. Commissionnair in effecten verdacht van verduistering Behandeling in hooger beroep AMSTERDAM, 22 Febr. Het Gerechtshof gepresideerd door Mr. Joh. M. Jolles heeft gisteren in hooger beroep behandeld de strafzaak tegen een Amsterdamschcn missionnair in effecten verdacht van ver duistering van een belangrijk bedrag aan effecten ten nadeele van een familie. De rechtbank veroordeelde den verdach te tot anderhalf jaar gevangenisstraf, het 9. M. had twee jaar gevorderd benevens de onmiddellijke gevangenneming den commissionnair. De rechtbank die deel der tenlastelegging niet bewezen achtte, wees de vordering tot gevangenne ming af. Op do vraag van den president, waarom verdachte in hooger beroep is gekomen antwoordt hij, dat hij er van overtuigd is, onschuldig te zijn. „Nooit" roept ver dachte uit „heb ik iemand een cent te kort gedaan." De commissionnair handhaaft volkomen zijn verklaringen, zooals hij die heeft afge legd voor de rechtbank. Na een zeer uitvoerig getuigenverhoor cn nadat de president noc een aantal pro cessen-verbaal heeft voorgelezen, wordt de behandeling der zaak geschorst tot Woensdag 1 Maart. Het woord zal dan zijn aan den procureur-generaal en aan de ver dediging. IJZEREN BALK TEGEN ZIJN BUIK ALBLASSERDAM, 22 Febr. De 56-jarige klinker J. Veen, werkzaam bij de N.V. Kloos en Zonen's Werkplaatsn kreeg tijdens het verrichten van werkzaamheden een ijzeren balk met een gewicht van 3 ton te gen zijn buik. Dr Terpstra en Dr de Haan verleenden eerste hulp bijge.llnan door le den van de Vereen. E.ILB.O. waarna het slachtoffer in zeer ernstigen toestand werd vervoerd naar het ziekenhuis te Dordrecht. De begrafenis van den Soesoehoenan Geweldige belangstelling in Solo Meer dan 500 kransen SOLO, 22 Februari. Waar tijdens het leven van den Soesoehoenan zich dui zenden langs den weg schaarden als hij op. officieele wijze uitreed, waren thans tienduizenden de residentie van den overleden vorst binnengestroomd, die zich verzamelden in de omgeving van den Kraton en zich schaarden langs de -wegen welke de begrafenis stoet zou volgen. Reeds om zes uur vanochtend stond op de Zuider Aloon Aloon een geweldige me- Digte opeengepakt, in volmaakte stilte en rust, afwachtende wat komen zou. Overal waren de vlaggen halfstok geheschen op gebouwen, huizen en winkels en zoo ge tuigde Solo van zijn rouw. Sedert gisteren was onafgebroken een stroom van kransen den Kraton binnenge dragen en hedenochtend had dit aantal de 500 reeds verre overschreden. De meest beteekenisvolle krans daarbij was van H.M. de Koningin, terwijl nog verder In 't bijzonder te noemen valt "n krans van den gouverneur-generaal en van den legercom mandant. Reeds te zeven uur in den ochtend stroom den velen uit Djokja naar Kota Gedch, waar het stoffelijk overschot te 14.06 zal. aanko men. De afstand aan het station tot aan den Missigit, waar het stoffelijk overschot gedu rende den nacht opgebaard zal blijven, be draagt circa 150 meter. Vele tienduizenden worden verwacht, zoodat men denkt dat het over dezen kleinen afstand een enorme op- eenhooping zal worden. De politie heeft uit gebreide voorzorgsmaatregelen genomen. In het paleis vam den gouverneur van Soerakarta waren hedenochtend o.a. aanwe zig de generaals Berenschot en Ilgen, ae Mangkcenegara met gevolg, de gouverneurs van Midden- en Oost-Java, de resident van Banjoemas, oud-gouverneur Treur, vele re genten, een Japansche deputatie, een Chl- neesche deputatie uit Cheriix>n en vele auto riteiten van leger en politie, alsmede ver schillende vertegenwoordigers uit de cul tures en van de burgerij. In totaal telde het gezelschap ongeveer 400 personen, zooals het zich naar den Kraton begaf. Hier was reeds aanwezig lui tenant Sjarif al Kadri, zoon van den sultan van Pontianak. De bevolking had zich ge concentreerd op de wegen en op de kruis punten. A. W. ROELOFS SCHORTENINDUSTRIE GEMERT Het betere genre schort Kleurecht Waschecht goede manufacturenzaken VOORNAAMSTE NIEUWS Dit Nummer bestaat uit TWEE bladen Minister Weiter heeft in de Tweede Kamer de Indische begrooting verdedigd. In de Eerste Kamer werd de begrooting van Defensie behandeld. Een rijtuig van den Dieseltrein Utrecht* Amsterdam geraakte in brand. Directie en Commissarissen van de Noord-Nederlandsche hypotheekbank zijn afgetreden. Het K.N.L.C. protesteert tegen het systeem van steunverlaging aan de var* kenShouderij. Te Groningen hebben de plannen tot moreele en geestelijke herbewapening eeit concreten vorm aangenomen. Chamberlain acht tijd niet rijp voor al* gemeene Europeesche conferentie. Franco houdt te Barcelona een groot* sche parade. Koning George laat nieuw EngelscK slagschip te water. GEEN NEERSLAG Voor het geheele land: geen neerslag van beteekenis, meest zwaar bewolkt, matigs wind uit zuidelijke richtingen, weinig ver andering in temperatuur. BAROMETERSTAND Stand vanmorgen half-twaalf: 7572 THERMOMETERSTAND Stand vanmorgen half-twaalf: 3.4 C. 23 Febr. Zon op 7.02 uur, onder 5,25 uur 23 Febr. Maan op vm. 8,11 u. ond. nm. 1U.18 tl FIETSERS LICHT OP: 23 Febr. Van 's av. 5.55 u.. tot 's morg. 6.30 u Dieseltrein in brand bij Abcoude Een rijtuig geheel, een gedeeltelijk uitgebrand Er zaten geen reizigers in dit treingedeelte ABCOUDE. 22 Febr. Gisteravond omstreeks kwart over elf bemerkte de wachter van blok post 2, dat uit het achterste niet in ge bruik zijnde stel \an trein 548. welke om 22.56 uur uit Utrecht was vertrokken, vlam men sloegen. Hij waarschuwde den .-ita- tionschef te Abcoude, die door het r.uveilig zetten van een sein den trein ophield, om een nader onderzoek in te stellen. Het bleek dat er brand woedde in het laatste, derde klas rijtuig van het naar Amsterdam mee gevoerde reservestel. Do chef waarschuw de de brandweer van Abroude en deed on derwijl. het brandende gedeelte op het tus- schenspoor rangeeren en daar afkoppelen. phitxeSS ONZE NIEUWSTE VOORJAARSMODELLEN H.J.VAN BLADEL, Waalwijk RESTAU RANT DIKKER THIJS AMSTERDAM DINER vanal 1 1.75 LUNCH 1.25 ZEEUWSCHE HOEK 12—2 uur: Speciale Plats du Jour vanaf 1 0.50 Koffie 1 0.15. (Red.) Het voorste gedeelte, waarin de reizigers za ten, kon daarop, met een vertraging van een kwartier de reis naar Amsterdam vervolgen. Inmiddels was de Abcouder brandweer verschenen en deze maakte zich gereed om onder leiding van den burgemeester het blusschingswerk aan te vangen. Uit de na bijgelegen slooten kon evenwel slechts mod der gepompt worden, zoodat men genood zaakt was de slangen naar het 300 me^er verder gelegen Gein te leggen. In den tijd, welke hiermede verloren ging, tastten de vlammen het voorlaatste tweede-klas-rijtuig aan. Toen de brandweer te ruim midder nacht water gaf. was het derde klas rijtuig uitgebrand, in het tweede klasriituic kon men na hard werken het vuur meester worden. In vert-and met het water geven eischta de voorzichtigheid, dat het electrische boven net stroomloos werd gemaakt. Dit veroor zaakte stagnatie in den treinenloop Aan beide zijden van Abco. de stonden stoptrei nen te wachten, totdat de stroom weer zou worden ingeschakeld. Persoonlijke ongeluk ken hebben zich bij dezen treinbrand niet voorgedaan. Te kwart voor één was de nahlnssching achter den rug en kon de stroom weer wor den ingeschakeld. Dc laatste trein uit Utrecht kwam met 36 minuten \er'ree>ng te Amsterdam GS. aan. LFGER EN VLOOT BIJ beschikking: van den Mlnlst. 1 van Oefen. ter beschikking gesteld.

Historische Kranten, Erfgoed Leiden en Omstreken

Nieuwe Leidsche Courant | 1939 | | pagina 1