SPORT
Eerste voetbalwedstrijd op televisie: 10 september 1950
Dario Gradi
LINKS
BUITEN
Rel rond hond
Navratilova
indian wells - Het hondje van
tennisster Martina Navratilova
is het middelpunt van een con
flict tussen Navratilova en de
organisatie van het toernooi in
Indian Wells. De veterane doet
met Natasha Zvereva mee aan
het dubbeltoemooi, maar ze
mag haar Jack Russell niet mee
nemen naar de tennisbaan. Na
vratilova en haar viervoeter zijn
onafscheidelijk, ze gaan altijd
samen naar toernooien. „We
moeten wel een beetje normaal
blijven doen", foeterde Navrati
lova nadat haar trouwste fan de
toegang was geweigerd. „Som
mige spelers willen graag hun
familie meenemen, anderen
nemen hun kat of hond mee."
Fernandez
boycot bank
parijs - Trainer Luis Fernandez
van de Franse voetbalclub Paris
Saint Germain is het zat om
naar de tribune te worden ver
bannen. Fernandez maakte
daarom bekend dat hij voort
aan bij wedstrijden in de Franse
competitie of het nationale be
kertoernooi vanaf het begin op
de tribune zal plaatsnemen. De
coach nam zijn beslissing nadat
hij in een bekerduel opnieuw
werd verwijderd omdat hij de
vierde official had beledigd. „Ik
heb de indruk dat ik het kwaad
in het Franse voetbal ben", zei
Fernandez tijdens een perscon
ferentie. „Dan zal ik zelf de
bank voortaan mijden, ook om
mijn club te beschermen."
Voetbalbond
wil röntgenfoto's
zürich - Om het liegen en be
driegen over de leeftijd van
voetballers tegen te gaan, wil de
wereldfederatie FIFA röntgen
foto's maken van de gewrichten
van spelers. Volgens de FIFA
blijkt te vaak dat spelers uit
vooral de Afrikaanse landen lie
gen over hun leeftijd en een
vals paspoort hebben. Met de
röntgenfoto's, een beproefde
methode, kan daar een eind
aan worden gemaakt. Het plan
moet nog worden uitgewerkt,
zei woordvoerder Keith Cooper,
en zal op veel weerstand stuiten
bij de spelers.
Romario maakt
WK-redame
rio de Janeiro - De frisdranken-
fabrikant Coca Cola heeft Ro
mario aangetrokken als ster
voor de reclamecampagne rond
het WK voetbal. Brazilië hoopt
Romario tijdens de wereldtitel
strijd in Japan en Zuid-Korea
ook op het veld te kunnen be
wonderen. Zelfs de Braziliaanse
president Fernando Henrique
Cardoso wil dat de 36-jarige
aanvaller, die bij zijn club Vas-
co da Gama veelvuldig scoort,
wordt geselecteerd. Bonds
coach Luis Felipe Scolari heeft
de oud-PSVer opnieuw niet
opgenomen in zijn ploeg voor
de vriendschappelijke wedstrijd
tegen IJsland.
A Is het televisie-apparaat
Az
zich zal hebben ingebur
gerd dan betekent dit de dood
van de radio-verslaggever. De
man van het ooggetuigeverslag
kan dan wel inrukken. Want als
hij begint: Jantje speelt de bal
naar Pietje, dan weten wij door
het televisie-apparaat al lang,
dat de bal al bij Keesje is. En de
radio-reporter die dan zijn ver
slag wil kleuren, met, nou ja,
een beetje fantasie, wordt uitge
lachen'.
Dat was de conclusie van de be
roemde sportjournalist Joris van
den Bergh (1882 -1953) nadat
hij, uitgenodigd door Philips, op
10 september 1950 getuige was
geweest van de eerste tv-ui tren
ding van een voetbalwedstrijd in
Nederland. Het betrof PSV-
Eindhoven (2-1).
Van den Bergh behoorde tot de
zeer weinige gelukkigen die de
wedstrijd 'op een schermpje zo
klein als een ontbijtbordje' kon
den volgen. Philips verkeerde op
tv-gebied nog in een experimen
teel stadium.
Van den Bergh had de naam
een vooruitziende blik te heb
ben, maar wat de toekomst van
de radio-verslaggever betreft zat
hij er faliekant naast, zoals wij
nu weten. Wel voorzag hij in zijn
enthousiasme de geweldige mo
gelijkheden die het medium
bood. "Wij zagen nu een uitzen
ding via twee camera's opge
steld achter dezelfde doellijn,
maar wat zal men allemaal niet
kunnen zien als er met vier en
meer camera's wordt gewerkt
Welke close-ups zijn er dan mo
gelijk!' Van den Bergh en ook
anderen rond het tv-toestel wa
ren niet erg te spreken over het
spelpeil van de wedstrijd. Wat
hem opviel was dat mensen die
het duel vanaf de tribune had
den gevolgd daarover veel mil
der oordeelden. Zijn conclusie:
'Speltechnisch zie je het alle
maal beter dan gezeten langs de
lijn. Je ziet scherper wat er aan
het spel hapert. De televisie
helpt de critici. Er is aan de
hand van zo'n uitzending een
verslag te schrijven. Een goed
verslag". Van den Bergh zag dus
voor de radio-verslaggeving wel
zware concurrentie van de tele
visie, voor de schrijvende sport
journalistiek vreemd genoeg
niet.
Van den Bergh was ook de eer
ste journalist die voor de tv werd
geïnterviewd. Hij beschreef bij
na erotisch wat hem ter voorbe
reiding overkwam: 'Wij werden
in een kleine cabine geschminkt
door een zachte vrouwenhand
die over ons gelaat begon te
strijken. Eerst zoete olie of zo
iets, door tedere rozige vinger
toppen beroerd, en dan een pa
té van vettige rommel, vervol
gens een lieve zangerige vrou
wenstem die zegt: meneer, doet
uw ogen even dicht, want ik
moet u nog even poederen, en
dan zo'n donsje dat je neusje
streelt (nou ja, neusje) en dat
langs je oorschelpen poezelt. En
ten leste kijken twee donkere,
guitige ogen je bijna spottend
aan als er een flaconnetje wordt
opengetrokken en een penseel
tje je wenkbrauwen begint bij te
werken'. Van den Bergh waande
zich even in Hollywood. Het in
terview (over wielrennen) ging
volgens hemzelf heel goed. Hij
had geen moment 'de rilkikker'
gekregen.
"Waarom ook, ik had toch alleen
maar wat te praten?'
Ruud Paauw
(Dit is aflevering twintig van een serie
over de geschiedenis van de sport)
SPORT IN BEELD
Langlaufmarathon op Zwitsers meer, 10 maart 2002. Foto: Reuters
Een week of wat geleden liet ik de naam Dario
Gradi vallen, zeg maar de Foppe de Haan van het
Engelse voetbal. Vandaag besteed ik deze ruimte
aan de beloofde nadere introductie van de mana
ger die in de loop van dit seizoen voor de dui
zendste keer plaatsnam in de dug-out van Crewe
Alexandra.
Duizend wedstrijden met één club en de verbinte
nis van Gradi loopt pas afin 2006. Alleen Sir
Matt Busby (1159 wedstrijden
met Manchester United) is hem
in Engeland nog de baas. Maar
de dag nadert dat Gradi ook
Bnsby voorbijgaat.
Ten eerste. Wat is Crewe
Alexandra? Van oorsprong een
cricketclub, die vanaf1877 ook
voetballers welkom heet.
Crewe is een stadje gelegen in
Cheshire, niet ver van de grens
met Wales, ruim anderhalfuur
autorijden ten zuiden van Li
verpool. Alexandra was een En
gelse prinses.
Enige trofee die de club ooit
wint is the 'Crewe and District
Cup'. Dit gebeurt in 1887. Een
jaar later bereiken dezelfde spe
lers de halve finales van het
echte Engelse bekertoernooi, de
FA Cup.
Het volgende hoogtepunt laat op zich wachten tot
1960, opnieuw in het bekertoernooi. Crewe ont
vangt Tottenham Hotspur, dan een grootmacht
in het Engelse voetbal. Het stadionnetje dat anno
nu 6.000 zitplaatsen telt barst uitzijn voegen. Een
wonder dat Crewe een stadionramp bespaard
blijft, want die dag knijpen de lokettisten voor
20.000 boeren, burgers en buitenlui de oogjes toe.
Die krijgen wel waar voor hun geld. Vijftien
goals! Waarvan 13 van de Spurs.
Slaan we weer wat jaartjes over. 1983. Dario Gra
di kan kiezen uit twee aanbiedingen en gaat in
op die van Crewe. Waarom ook niet?
Beter gezegd, waarom wel?
Gradi is coach geweest van Wimbledon en Crystal
Palace en heeft in kleine kring enige naam ge
maakt als jeugdtrainer van Leyton Orient. Wat
heet kleine kring? Hij kan kiezen uit Crewe
Alexandra en Barcelona, dat op de Engelse toer is
en Gradi een baan aanbiedt in de technische staf.
Gradi hoeft niet lang na te denken. Hij laat Nou
Camp links liggen en gaat naar rechts, naar Gres-
ty Road (en wordt door vakgenoten officieel voor
gek verklaard).
Crewe Alexandra (rood shirt, rode broek en witte
kousen) is in de Vierde Divisie net voor de zesde
keer als laatste geëindigd, maar met Gradi is Cre
we de schaamte snel voorbij.
Het waargebeurde sprookje van de opmars van
Crewe Alexandra beleeft op 25 mei 1997zijn
voorlopig hoogtepunt. In een
beslissingswedstrijd op Wem
bley verslaat Crewe Brentford
met 1-0 en bereikt wat tegen
woordig de Eerste Divisie is, één
klasse onder het Premiership.
Gradi heeft zijn zaakjes goed
voor elkaar. Bestuur en trainer
zijn twee handen op één buik.
De voorzitter van Crewe is John
Bowler, de Riemer van der Vel
de van Engeland. Bowler runt
de club al 15 jaar. De secretaris
van de club is een secretaresse
en zij is dat al 25 jaar. Het der
de bestuurslid is Gradi zelf.
Gradi's grote kracht is zijn neus
voor talent. Latere internatio
nals als David Piatt, Rob Jones,
Neil Lennon, Danny Murphy
en Robbie Savage werden ooit
ontdekt, opgeleid én verkocht
door Gradi. Voor mil-joe-nen ponden, want dat
zit in Engeland wel goed. Een groot deel van die
bonus is voor Gradi zelf want wat in Nederland
not done is, is in Crewe de gewoonste zaak van de
wereld.
Gradi, waar u nog nooit van gehoord had, is
dankzij Crewe miljonair geworden en vierde zijn
duizendste wedstrijd als coach van de club met
een 2-2 gelijkspel in Norwich. In 1996, na het
ontslag van bondscoach Terry Venables, bedankte
hij voor het hoogste Engelse trainersambt en ver
lengde in plaats daarvan zijn contract met Crewe
met tien jaar. Het kan nog twee, drie jaar duren,
maar dan stoot Crewe Alexandra, met zijn stadi
onnetje dat kleiner is dan dat van RKC, door tot
het walhalla van het Engelse voetbal en kijk niet
raar op als niet lang daarna Europees voetbal ge
speeld wordt aan GrestyRoad.
UIT HET OOG
Frenk van der Kleij (38) speelde
betaald voetbal voor De Graaf
schap en keerde in 1990 terug
naar Quick Boys. Met zijn oude
club werd hij twee keer kampi
oen in de eerste klasse A en be
haalde hij ook de algehele ama-
teurtitel. Daarna ging Van der
Kleij, die nu hoofd catering is bij
het CAOP in Zoetermeer, met
trainer Hans van der Zee naar
Kozakken Boys. In 1996 keerde
hij terug naar Quick Boys. Na
een conflict met trainer Cees
Tempelaar (Van der Kleij gaf de
trainer een klap) hield hij het al
na een paar maanden voor ge
zien op sportpark Nieuw Zuid.
„Na dat akkefietje met de trai
ner had ik geen zin meer om te
voetballen. Bovendien had ik
last van m'n achillespees. Je
bent 34 en kan niet meer wat je
vroeger kon. Ik heb het altijd
van m'n acties moeten hebben
en ben niet iemand die op die
leeftijd als laatste man kon
meehobbelen. Ik heb een half
jaar niks gedaan, maar ik begon
het voetbal toch te missen. Ik
werd zwaarder, kreeg een buik
je. Bij DWO heb ik toen afge
traind. Ik zou daar bij de start
van het nieuwe seizoen in het
eerste elftal spelen, ik had geen
last meer van m'n blessure.
Maar na een paar weken kwam
die terug en ben ik defintief ge
stopt.
Ik heb toen een tijd niks gedaan
en heb bekeken of ik van die
achillespeesblessure kon afko
men. Maar ook als ik het zou la
ten opereren, was het onzeker
of het over zou zijn. Die periode
heeft wel anderhalf jaar ge
duurd. Ik merkte toen dat ik
nergens meer bij betrokken
was. Ik kwam nog wel eens bij
Quick Boys, maar je merkt dat
de aandacht snel minder wordt
als je niet meer speelt. Als spe-
Foto: Archief.
Ier stond je natuurlijk volop in
de belangstelling.
Uiteindelijk ben ik een trainers-
cursus gaan volgen, ik wilde
weten of ik iets te melden had.
Op het veld was ik namelijk niet
zo'n leidinggevend type. Ik heb
het diploma Oefenmeester III
gehaald. Het beviel me zo goed
dat ik me heb opgegeven voor
de volgende cursus. Als ex-
profvoetballer kan ik die ver
sneld volgen. Intussen ben ik
assistent-trainer van het eerste
elftal bij Oliveo en ik merk dat
ik op dit niveau spelers beter
kan maken. Ik ben zeker van
plan verder te gaan in het trai
nersvak en ben blij dat ik op dit
niveau ben begonnen. Het is
goed om te weten hoe het er op
lager niveau aan toegaat, dat al
les niet zo vanzelfsprekend is.
Nu heb ik er spijt van dat ik niet
eerder m'n diploma's heb ge
haald. Toen ik bij De Graaf
schap zat had ik zeeën van tijd,
had ik al moeten beginnen. Nu
moet je er zoveel moeite voor
doen. Je zit op dinsdag, vrijdag
en zondag bij de club, ik heb
woensdag cursus en dan moet
ik nog wedstrijdanalyses ma
ken.
Voor m'n gevoel gaat het trai
ning geven me goed af. Ik merk
dat spelers naar me luisteren. Je
hebt snel genoeg door als spe
lers op training staan met een
houding van: wat staat die uit
z'n nek te lullen. Van elke trai
ner die ikzelf heb gehad heb ik
wel wat opgestoken. Van Kiste-
maker heb ik geleerd hoe ver je
met beleving kan komen, dat je
met weinig tactische middelen
iets kan bereiken, 't Kan zo sim
pel zijn.
Er komt bij het trainen en coa
chen veel meer kijken dan bij
het spelen. Als speler hoefde je
alleen maar te zorgen dat je er
zaterdagmiddag stond, nu ben
ik elke dag met het voetbal be
zig. Ik wil bekijken wat ik kan
bereiken als trainer: eerst bij de
jeugd en over twee jaar wil ik
een goede tweedeklasser trai
nen. Ik probeer een nieuwe weg
in te slaan."
UIT
GESPROK
Bettine Vriesel
éin NRC Hande
blad:
„Voor mij is w
criterium ofBt
Vriesekoop in
korte broek nog esthetisi
antwoord is. Heb ik nog
teit, is mijn spel nog m>
naar te kijken? Volgens m\
ik die vragen bevestigendI
woord. Leeftijd is geen
de factor meer. Als ik foto',
m ijn moeder bekijk, was
haar veertigste al een ou
vrouw.
Idem over de dood van
echtgenoot Hans van
„De meeste mensen realis
zich niet hoe ontzettend
me de afgelopen drie jaarl
gevoeld. Toch ben ik niet 1
mijn verdriet blijven hani
kreeg het advies om een rijj
uit het openbare leven te
dwijnen, omdat het niet
voor me zou zijn. Maar ik\
verderen het tafeltennis
juist de kans mijn gevoel
sublimeren. Alleen het
nis was nog vertrouwd in
ven zonder Hans. Ik ben nK
kwijt geweest, heel erg zel^Ê
Idem:
„Door die eenzijdige spord
fening in mijn jeugd heb A
paalde sociale vaardight
niet ontwikkeld. Ik werd A
gelopen jaren genadeloosm
mezelf en mijn omgevingm
fronteerd. Tot drie jaar g
kon ik mij nog verschuik
ter mijn relatie. Dat kan nj
meer. Als ik nu de kous op
kop krijg moet ik zelfopk
gen aandragen.
Vi
Ex-hockeyinternarionall ol
Delissen in Algemeen Da ot
blad:
„Bram Lomans en Taeke', fel
ma zijn goede cornerschui ie:
de beste die we in Nederla
hebben. Bram heeft in /?efl
den ook bewezen dat hij ei
cruciale momenten staatm
keer lukte dat niet. Dat is jl
reden tot paniek. Bram enm
ke kunnen nog een tijd /?/éf
er zullen vanzelf jongens A
men met wie ze een vloeit
cornertrio kunnen vormei
Gerritjan Eggenkamp,
ste Nederlandse roeier in
ford-Cambridge, in De Ti -
graaft
Voor mij was de zwaarst! 3
lectie eigenlijk de allereerst
in Oxford. Het toegelaten i J
den tot de studie. Het Keblf
lege, waarvoor ik me had 1
gemeld, wilde me graag h
Men is er trots op als een
dent van het College in de
versiteits-acht kan komen
de faculteit waar ik mijns
management research, eer,
binatie van organisatiekui je|
economie, zou moeten doi
alleen maar studenten die
werken en geen gekke din\
naast hun studie doen. Da inc
heb ik juist moeten verzm
dat ik zoveel roei-ervarini
Henk Kraaijenhof over
ti-dopingstrijd van Jan
Koss in Sportweek:
„Nu hebben we weer zo'n,
ridder die niet van de hoei
de rand weet. Bovendien h
de mensen uit de schaatsu
zelf ook zo hun bedenking
over de plotselinge toppra
van Koss. Hij kwam nooit
in de buurt daarvan.
Idem over de tendens om
voedingssupplementen! ,n'
te gebruiken:
Volstrekt onacceptabel. A
niks doet, lig je twee metei
ter bij de start. Wat ze nu
is in feite 'we leggen het sta
blok een metertje naar ad
Belachelijk. De luchtmobii 3]
niet zo
brigade is toch ook niet
munitie naar Afghanistan ajv
gaan""
np
bid
Tafeltenniscoach Hans
in de Volkskrant: gsj
„Krajicek kan een smash
ceren van iets boven de 261
meter per uur. Dat is praó
Maar is eigenlijk wel volè
bekend dat een pingpong
letje tweehonderd keer pei
conde kan roteren en datl
celluloid gigantische sclu
vlekken op menselijke li
chaamsdelen kan verooi
Heerenveen-verdedigeri
Klompe in de Volkskrai
„De echte toppers kom jeI
derland steeds minder teg*
Over Ibrahomivic was ik
het seizoen heel erg enthif
Ik dacht: nou krijgen weê
mand binnen die fantast*
kan voetballen. Ik had iifl
strijden van hem op tv gei
Zijn passeerbewegingen 1'
prachtig. Dat het er niet
op dit moment is voor mi/J
raadsel,
De Zuid-Afrikaanse Ajaïl|
Ier Steven Pienaar in Voo
International:
„We leefden in een
omgeving waar
drugsdealers en ben
des aan de overkant
van de straat ston
den.
De twee camera's bij PSV-Eindhoven op 10 september 1950. Foto: Archief
mm
