Steeds minder programma's zijn gratis
MULTIMEDIA
Saving Private Ryan
Medal of Honor losjes gebaseerd op oorlogsfilm
Webrun op zelfdenkende scooter
n
Verwarring rond
nepvirus sulfnbk.exe
Watergekoelde pc
voor overklokkers
Zoombinies
vrijd voordat deze informatie over de invasie
kan prijsgeven.
Medal of Honor is gebaseerd op het schiet
spel Quake III. Dat wil zeggen dat de speler
door de ogen van Powell de actie beleeft en
met allerlei verschillende wapens aan de
slag kan, zoals een pistool, een geweer, een
mitrailleur, een handgranaat of een ba
zooka. Wapens kunnen op de vijand wor
den veroverd en er slingert her en der muni
tie rond om de wapens te herladen. Ook
vindt de speler soms verbandkisten waar
mee verwondingen kunnen worden behan
deld. In tegenstelling tot Quake is Medal of
Honor echter veel meer een 'tactische shoo
ter', dat wil zeggen dat de vijand met beleid
moet worden uitgeschakeld en dat het er
niet om gaat zoveel mogelijk Duitsers neer
te knallen. Wie schiet op alles wat beweegt
loopt al snel het risico het halve Duitse leger
op zijn nek te krijgen en dan wordt overle
ven wel heel erg moeilijk.
Medal of Honor is bijzonder vanwege de
aandacht voor details en de sfeer die het
spel uitstraalt. In tegenstelling tot spellen als
Quake en Unreal, die toch vooral de jongere
spelers aanspreken, zou deze simulatie van
de tweede wereldoorlog ook voor outk dv
spelers interessant kunnen zijn, omdal
dachtzaamheid je verder brengt dan ra ft
zendsnelle reflexen. Het tempo van hel ri
ligt dan ook niet zo hoog. De tegenstan Ier
niet massaal en de computergestuurd* ju
Duitsers zijn behoorlijk intelligent. Zoi be
een Duitse soldaat lang niet altijd eentB
gevecht aangaan als hij Amerikanen oJ h;
maar vaak wegrennen en hulp gaan hi ee
Aardig is bovendien dat je met een gro
soldaten vecht en dat je kameraden je: °sl
dig wat werk uit handen kunnen neme eU
blijft de speler zelf wel de grote held op o
het uiteindelijk aankomt.
Met 20 fraai uitgewerkte missies is Mei op
Honor na omstreeks 25 uur voor de ge da
delde speler toch wel uitgespeeld, maa M
spel hoeft dan niet in de kast, want er: w
uitgebreide mogelijkheden voor meeni zi
menselijke spelers om het tegen elkaar Ut
nemen, op een netwerk of op internet Op
izi
Min. systeemeisen: Pentium II, 128 Mb* JP'
3D-kaart, Windows 95/98/Me/XP. Prijs "a
euro. Beschikbaar gesteld door Linden#
bosa/Electronic Arts.
Vestzakcamera
Digitale camera's kunnen heel klein zijn, dat weten we van de web-
cams. Het bedrijf Digital Dreams heeft een vestzakcameraatje op de
markt gebracht dat geknipt lijkt voor spionage, vandaal' dat het de
benaming Tespion' heeft meegekregen. Met zijn afmetingen van
vier bij zes centimeter past het minicameraatje inderdaad in elke
zak. De kwaliteit van de opnamen zal de echte spion echter teleur
stellen, het gaat om webcamkwaliteit en er is een hoop licht nodig
om iets behoorlijk in beeld te kunnen brengen. Maar om even snel
een plaatje te schieten is het compacte apparaat, dat altijd bij de
hand kan zijn, heel geschikt. Het spionnetje kost 67 euro en is onder
meer verkrijgbaar bij de winkels van Megapool.
www.digitaldreamco.com
Beatman II
De Nederlandse opslagspecialist Freecom brengt als eerste een
MP3-speler op de markt die gebruik maakt van mini-cd's als op
slagmedium. Deze kleine, goedkope schijfjes zijn verwant aan de
populaire recordables en kunnen rond de 200 megabyte aan gege
vens bevatten, hetgeen neerkomt op drie tot vier uur muziek in
MP3-formaat. De muziekliefhebbers zijn derhalve niet meer aange
wezen op het dure flash-geheugen. De mini-cd's hebben meer
voordelen: ze zijn afspeel
baar op heel veel apparaten.
De Beatman II is op een aan
tal punten verbeterd ten op
zichte van zijn voorganger:
het apparaat is beter bestand
tegen schokken, en de batte
rijen gaan 12 uur mee. Prijs:
159 euro. Het apparaat is on
der meer verkrijgbaar bij Vo-
bis en de Free Record Shop.
www.freecom.com
Zilverkleurige alleskunner
Hewlett-Packard heeft een nieuwe lijn van multifunctionele printers
op de markt gebracht, die opvallen door hun zilverkleurige uitvoe
ring. De Officejets van de zogenaamde D-serie kunnen printen,
scannen en kopiëren, en
meestal ook faxen. De prij
zen variëren van 599 tot 899
euro, waarbij de mogelijkhe-
den en kwaliteit vanzelfspre-
i_' J kend steeds verder toene
men.
Niet alleen virussen richten
schade aan, ook nepvirussen.
Zo'n virus wordt door de com
putergemeenschap aangeduid
als een 'hoax'. Een hoax bestaat
niet uit een computerbestand
maar alleen uit een waarschu
wing per e-mail, die zodanig is
opgesteld dat grote groepen
computergebruikers er in trap
pen.
Een bekende hoax is 'sulfnbk
.exe', al een jaar actief. Dit
exemplaar is bijzonder slim. Het
vertelt de e-mailontvanger dat
hij of zij waarschijnlijk besmet is
met een virus dat niet door de
bekende antivirus-programma's
wordt ontdekt maar dat te her
kennen is door de aanwezigheid
van het bestand sulfhbk.exe in
een van de Windows-mappen.
Dat is natuurlijk al een tegen
spraak, want waarom zou een
antivirus-programma het dan
niet kunnen ontdekken? Veel
gebruikers doorzien dat niet,
gaan op zoek naar het bestand
en gooien het weg, om vervol
gens de waarschuwing door te
sturen aan iedereen in hun
adresboek.
De daarmee aangerichte schade
is minimaal, want sulfribk.exe is
een Windows-programmaatje
dat door het besturingssysteem
wordt gebruikt om bestandsna
men te herstellen als daar in be
paalde zeldzame gevallen iets
mee mis gegaan is. Zonder dit
programma valt uitstekend te
computeren, maar het blijft wel
slordig en bovendien veroorza
ken al die onnodige waarschu
wingen een hoop zinloos e-
mailverkeer. Ze veroorzaken
zelfs dit stukje, dat zonder het
bestaan van deze hoax over een
ander interessant onderwerp
was gegaan.
Een complicatie is nog dat er
andere, echte virussen bestaan
die sulfnbk.exe besmetten als
onderdeel van hun strategie. Zij
proberen nóg slimmer te zijn
dan de hoax en slachtoffers te
maken onder gebruikers die we
ten dat het bestand niet verwij
derd moet worden. Gelukkig
worden deze echte virussen wel
door antivirus-software herkend
en onschadelijk gemaakt. Het
gebruik van zulke programma's
is en blijft dus de belangrijkste
voorwaarde om veilig te werken.
En verder: open nooit zomaar
aanhangsels bij mailtjes. En ge
loof niet iedereen.
Een spel maken naar aanleiding van een
succesvolle film is meestal een hachelijke
zaak. Veel van dat soort spellen worden in
grote haast op de markt gebracht en zijn
dan meestal erg teleurstellend. Zo niet Me
dal Of Honor van Electronic Arts. In dit spel,
losjes gebaseerd op de succesvolle oorlogs
film Saving Private Ryan, stapt de speler in
de voetsporen van ene luitenant Mike Po
well van de US Rangers. Powell moet allerlei
gevaarlijke opdrachten uitvoeren. Net als
Tom Hanks in de film, met het verschil dat
Hanks alleen een soldaat van achter de vij
andelijke linies moest terughalen en die
zware opdracht al niet overleefde.
Medal of Honor is een actiespel dat veel
wegheeft van een interactieve speelfilm. Zo
komt de speler in het verloop van het spel in
een situatie terecht die exact gelijk aan het
begin van Saving Private Ryan. Powell zit
met zijn strijdmakkers in een landingsboot
die aankomt op het Normandische strand.
De klapdeur van de boot gaat open en de
soldaten blijken precies in de vuurlinie van
twee Duitse bunkers te zitten. De voorste
groep soldaten in de landingsboot wordt
dan ook direct overhoop geschoten. Net als
Tom Hanks moet de speler levend uit de
landingsboot zien te komen en het strand
oversteken, schuilend achter tankobstakels.
Dat is heel lastig, in het spervuur van mi
trailleurkogels en mortiergranaten. Als de
speler de oversteek overleeft moeten de
bunkers worden opgeblazen en kan de inva
sie op dat strand pas echt op gang komen.
Overigens is Powell niet zozeer een com
mandant die een leidinggevende rol speelt
bij de invasie, hij is veel meer een comman
do die achter vijandelijke linies moeilijke
opdrachten moet uitvoeren. Zo begint het
spel met een opdracht in Noord-Afrika,
waar een geheim agent moet worden be-
De makers moeten uiteindelijk toch geld gaan verdienen
stalleerd worden.
Wie OfficeXP van Microsoft te du
vindt of gewoon een hekel heeft a
producten van Bill Gates is goed
met StarOfftce 5.2 van Sun Micro
terns. Het is een compleet kantoo
gramma dat volledig compatible)
de vertrouwde producten van Mie
soft en Corel. StarOffice 5.2 is best
baar voor zowel Windows
95/98/NT/2000 als ook Linux enS|
eigen operating system Solaris. Sn
fice biedt een tekstverwerker, eeni
base, een spreadsheet, en verder J
werpoint- en outlookachtige toejn
gen. Het werkt allemaal verbazing!
kend goed.
Bij Tplc Nederland, distributeur™
producten en diensten van Sun NÉ
systems, kan de volledige, ongelinj
teerde suite worden opgehaald. I»
wel iets voor breedbandgebruiker
want het gaat hier om 77 megaby®
zifters van de wat tragere analoge!
dems kunnen daarom beter bij T[
gen kostprijs (25 euro) een cd-ron a
stellen.
M
Peter van der Hoest
Voor informatie:
www.jasc.com
www.babylon.com
www.wallmaster.com
www.backtec.com/minman.htm [da
www.sorrygates.com (StarOffice) [ie
De processorchips in moderne
pe's produceren zo veel warmte,
dat enige vorm van geforceerde
koeling niet gemist kan worden.
Meestal wordt de overtollige hit
te afgevoerd door een koelli-
chaam van aluminium, dat met
een vlakke onderkant op het
gladde deksel van de chipbehui
zing wordt geklemd. Er bovenop
zit een elektrisch ventilatortje
dat wind door de aluminium
plaatjes van het koellichaam
jaagt.
Voor de meeste computers is
dat voldoende, maar er is een
categorie hobbyisten die be
hoefte heeft aan meer koeling.
Zij proberen het uiterste uit hun
processorchip te halen door de
kloksnelheid ervan zo hoog mo
gelijk op te voeren. Met ingewik
keld knutselwerk laten ze zo de
chip harder werken dan waar hij
eigenlijk voor bedoeld is. Vaak
gaat dat best goed, maar door
dat er bij dat harde werken ook
meer warmte ontstaat, is het be
lang van goede koeling in zo'n
geval extra groot. Als de tempe
ratuur namelijk te ver stijgt, kan
dat het einde van de chip bete
kenen en dat is een dure grap.
Om 'overklokkers' te gerieven
zijn er speciale koellichamen en
ventilatoren met hoog vermo
gen in de handel. Ook is er in de
loop der jaren geëxperimen
teerd met andere principes, zo
als warmtepijpen en Peltier-dio
des die de warmte snel afvoeren
naar een plek waar die geen
kwaad meer kan.
Het Duits/Nederlandse postor
derbedrijf Conrad heeft nu sti
nieuwtje een waterkoeling ra.
pe's, waarmee zelfs de hev i'
opgejaagde processorchip de
gehouden kunnen worden e{
systeem van Innovatek bes 1 c
uit drie onderdelen: een ko bi
ren koelelement voor op d
cessor, een elektrische wat
pomp en een radiateur m(
tilator die buiten de pc-kaj
worden opgesteld. Alles \vt
met kunststofslangen van!
limeter verbonden tot een iz
ten koelsysteem, te vergeli w
met dat in een auto. Conra DO
looft dat al dit geweld ooki io
eens weinig herrie maakt. IE
mag ook wel voor de 259 a he
die voor het complete systi
moet worden betaald. Voo ii
toire overklokkers zal dat n Si
veel zijn, die doen alles om ei
onderste uit de kan te krijg ir:
Ook met zo'n fors koelsysü uj
blijft het trouwens oppass* 01
met overklokken. In de fab ed
worden processorchips va Jï
opdruk voorzien, die een 2 ng
garantie inhoudt dat ze me ilo
maximaal die kloksnelheid lo
taak aan kunnen. Hoewelag
processor in principe welv he
harder kan lopen dan erop ns
wordt nooit duidelijk wani do
de grens bereikt is. (h
Overmatige warmteprodut Iw
niet het enige teken dat de sf
eigenlijk mishandeld word iei
kunnen zich ook bewerkin elf
fouten voordoen waardoor its
systeem vastloopt. In hetei rd
geval kan de processor zei ri i
geest geven en als dat het g bij
is van tkl
hoge! op
snelhe
er nati 5n
geen 6 re
kantd
nog ra
lijden 1
de gebi T
kan op j
gen. .ly
Meer 11
www.t
rad.nl 1
WWW.0
klokke 101
Alsof het om een zeldzaam kunstwerk gaat,
en niet om een voertuig waarvan er veertig
duizend per maand zullen worden gemaakt.
Zo grif wordt er geboden op de veilingweb
site van Amazon op de Segway, de stuurloze
maar bijkans zelfdenkende scooter met pa
rallelle wielen. De teller staat inmiddels
ruim boven de ton. In Amerikaanse dollars.
Voor hetzelfde bedrag heb je een imposante
limousine.
Daarmee krijgen de woorden van Amazon-
oprichter Jeff Bezos achteraf beschouwd
zelfs nog kracht van profetie. Na een strikt
geheime vooruitblik in januari vorig jaar
heeft hij de toen nog Ginger geheten uitvin
ding omschreven als 'zo revolutionair dat je
geen enkel probleem zal hebben om het aan
de man te brengen'. Andere technologie
goeroes hebben het apparaat omschreven
als wereldschokkend, maar dat betreft nu
vooral de geboden sommen gelds.
Drie exemplaren staan te koop. Wie ze uit
eindelijk op 28 maartdan sluit de biedings
termijn, weet te bemachtigen, behoort tot
de hippe avant-garde. Want het apparaat is
nog niet gewoon te koop. Dat tref je dan ook
terug in de bedragen die nu geboden wor
den, want zodra de productie op stoom is
kost het apparaat 'maar' drieduizend dollar.
De opbrengst van de eerste drie exemplaren
gaat naar een goed doel, de stichting First:
For Inspiration and Recognition of Science
and Technology. Dat is een stichting die
jongeren enthousiast wil maken voor we
tenschap en technologie.
Deze stichting is opgericht door Dean Ka
men, de uitvinder van de Segway, van de
trapklimmende rolstoel, een draagbaar nier
dialyse-apparaat en zeer veel meer.
Diezelfde Kamen heeft in het diepste ge
heim dit voertuig ontwikkeld, niet meer dan
een voetplankje met twee wielen en een
staand handvat. De trouvaille zit in de
voortbeweging. Het apparaat reageert op
nauwelijks waarneembare gewichtsver
plaatsingen van het lichaam, door gebruik
van geavanceerde stabilisatoren.
De uitvinding was begin vorig jaar hét on
derwerp bij de mondiale dorpspomp, inter
net. De wildste geruchten circuleerden er en
verschillende websites waren gevuld met
speculaties rond de vinding.
Meer informatie:
www.segway.com
www.amazon.com/segway
Honderdduizenden internetters over de
hele wereld zoeken dagelijks op het net
naar nieuwe programmaatjes die niks
kosten. Of waar tijdelijk geen prijskaart
je aan hangt, want ook daar weten ze
wel raad mee. Veel ervaren compute
raars slagen er immers makkelijk in om
op een van de vele sites die daartoe zijn
uitgerust een crackprogrammaatje te
vinden dat de beveiliging van de dem
oversie kan kraken.
Overigens is het échte 'gratis' in rap
tempo aan het verdwijnen. Wat jaren
gratis is geweest, kost nu opeens geld
en soms veel geld. Dat valt de makers
van die software natuurlijk niet te ver
wijten. Neem bijvoorbeeld Paint Shop
Pro, dat tot versie 4 geen geld kostte en
toch een bijzonder goed grafisch pro
gramma is. Maar net toen PSP onmis
baar werd veranderde producent Jasc
Software zijn beleid. Wie de laatste ver
sie 7.0 downloadt, betaalt daarvoor 99
dollar.
Jaren achtereen was het fantastische
vertaalprogramma Babyion gratis. Na
installatie van deze door Israëlische
programmeurs geschreven software
hoeft de gebruiker alleen nog maar de
cursor op een Engels woord in welke
tekst dan ook te zetten (dus ook tekst
op websites), vervolgens op een zelf in
gestelde muisknop te drukken
en dan komt de vertaling
van dat woord in
ken. Wilt u nu nog dit uitstekende vir
tuele woordenboek blijven gebruiken,
dan betaalt u daarvoor 20 euro per jaar.
Het programma is zijn geld best waard,
maar ja, het was wel gratis, en dan is
het nooit leuk om ineens te moeten
gaan betalen.
De Zoombinies zijn het nieuwste getekende succes van uitgever Mind-
scape. De grappige, eivormige en blauwe wezentjes beleven de wild
ste avonturen in een spel voor de pc dat 'Ontsnapping uit de Puzzel-
berg' heet. Het spreekt vanzelf dat jeugdige spelertjes, vanaf acht jaar,
de Zoombinies uit de berg moeten leiden. De Zoombinies worden be
dreigd door de geheimzinnige Boelies. De speler moet allerlei puzzels
oplossen om een veilige ontsnapping mogelijk te maken. Die raadsels,
waaronder de aquakubus, het mystiek moeras en de skipiste, zijn niet
makkelijk en een onvolledige oplossing kan resulteren in het verlies
van Zoombinies. Die keren dan terug naar Zoombiniedam. De uitda
ging is om zo min mogelijk blauwe wezentjes te verliezen. Het spel
kost bijna 25 euro.
Natuurlijk zijn er nog steeds goede pro
gramma's beschikbaar die gratis zijn.
Zo lang als dat nog duurt tenminste.
Neem bijvoorbeeld Wallmaster Pro.
Veel computeraars willen wel eens wat
anders dan steeds weer datzelfde bu
reaublad. Wallmaster Pro wisselt op
een door de gebruiker ingestelde tijd
(minuten, uren of dagen) de afbeelding
op de desktop. De probeer-versie loopt
vijftig dagen, maar als u het daarna op
nieuw installeert kunt u er weer vijftig
dagen tegenaan. Dat zal waarschijnlijk
niet de bedoeling van de makers zijn.
Voor de wat meer ervaren computeraar
is het backup-programma MinuteMan
een aanrader. Dit programma voert au
tomatisch backups uit, uiteraard op
een tijd die de gebruiker zelfheeft inge
steld. Prima is de mogelijkheid om
backups op te slaan als 'exe'- bestan
den. Door die 'exe' uit te voeren (dub
belklikken) worden alle bestanden au
tomatisch en probleemloos teruggezet
op de plaats waar ze vandaan kwamen.
Het is shareware en het draait zo lang
er niet is betaald maar 30 keer, maar
het kan eveneens steeds opnieuw gein-
Het populaire grafische programma Paint Shop Pro kost tegenwoordig 99 dollar.
Publiciteitsfoto
dertig dagen als freeware. Maar ja, in al
de jaren dat Babyion een cadeautje van
de kerstman leek hebben de makers
heel veel geld in talloze verbeteringen
en toevoe- gingen ge-
sto-
het Nederlands. Of in het Frans, het
Duits, het Chinees of elke andere ge
wenste taal. Maar Babyion functioneert
sinds kort nog
maar
