Kerk legt Rita Reys beperkingen op
'Herfst in Riga':
alles valt op
zijn plaats
Cultuur Kunst
Tekening Van Gogh
]op Hilversumse veiling
Geen Rembrant maar Kerkvliet
LVC kan moeilijk afscheid nemen van Kiss my Jazz
Monument
Hermans
onthuld
Bijzondere Van 't Net
Weinig variatie bij Hans Dulfer
lANDAG 24 JANUARI 2000
[ieuwe opleiding tot orkestmusicus
schede Het Orkest van het Oosten en het conservatorium in
ischede hebben plannen voor de oprichting van een interna-
male 'orkestwerkplaats' in Enschede. Hier moeten voormalige
'nservatoriumstudenten door leden van het Orkest van het
isten verder worden opgeleid. De nieuwe praktijk-leeroplei-
ng moet het gat dichten dat nu bestaat tussen wat conserva-
riumstudenten aan het eind van hun opleiding kunnen en
it symfonieorkesten vragen. De Hogeschool Enschede, waar-
ider het conservatorium ressorteert, heeft de samenwerking
idergebracht in de Stichting Studio Philharmonia. Voor de
[voering van de plannen is een bedrag nodig van circa 2,8
iljoen gulden per jaar. Of het plan doorgaat blijkt in het na-
ca ir, als de Tweede Kamer zich buigt over de subsidieaanvragen
or het nieuwe Kunstenplan dat ingaat in 2001.
merican Beauty wint Golden Globe
s angeles De satire American Beauty heeft gisteravond in Los
een Golden Globe Award gewonnen voor de beste film
ink Golden Globes worden jaarlijks toegekend door de buiten-
mi idse pers in Hollywood en zijn na de Oscars de belangrijkste
w mprijzen. American Beauty, een zwarte satire over het leven
eij voorsteden en niet-functionerende gezinnen, was zes keer
lei nomineerd. De film kreeg in totaal drie Globes voor regie,
Liei aaiboek en beste film. De Golden Globes gelden als een goede
gev licator voor de Oscars. Wie een Globe wint maakt een goede
ille ns op een Oscar,
an
an ono onderscheiden
Leadzanger Bono (39) van de Ierse groep U2 heeft za-
dagavond aan het begin van de muziekbeurs Midem in Can-
hejs een ereprijs gekregen voor zijn inzet voor de Derde Wereld,
vo no kreeg de prijs voor zijn ondersteuning van de actie jubilee
da 00, waarin de rijke landen werd gevraagd aan het begin van
n, t nieuwe millennium de schulden van ontwikkelingslanden
eni ijt te schelden. De regeringen van Groot-Brittannië, Canada
die de VS zouden al positief hebben gereageerd, zo verluidde het
de Midem, die gisteren officieel werd geopend.
ho
te het werk rond 1889. Het is
25,5 bij 32,5 centimeter groot
en aangeboden door een vrouw
die anoniem wil blijven. Zij
kreeg het in haar bezit via haar
grootvader die kunsthandelaar
was en die het mogelijkerwijs
direct kreeg uit de nalatenschap
van de schilder.
de
schilder Vincent van Gogh
1 v 3-1890) wordt 7 februari in
een tekening ge-
ig I. De prijs van de tekening
idei groep pijnbomen' wordt
hat tussen de 60.000 tot
00 gulden. Van Gogh maak-
>rd
leiden Het schilderij staat nog in de steigers, maar heeft toch al meer Leidse plekje in het hart van de stad goed te herkennen. Alleen de au-
dan honderd uur aan werk gekost. De Leidse kunstenaar Dick Kerk- to's ontbreken. „Ik werk er alle weekeinden aan en door de week ook
vliet maakt in het Rembrandtatelier aan het Kort Galgewater een doek zoveel mogelijk. Maar het is voorlopig nog niet klaar. Ik denk dat dat
van de Hooglandsekerkgracht. Dat doet hij in stijl van de 17de eeuw- deze zomer wordt." Het kunstwerk is bestemd voor de Leidse WV-
se Leidse meesters, Rembrandt van Rijn en zijn leerling Gerard Dou. winkel aan de Stationswerk. De vorderingen van Kerkvliet zijn te vol-
„Echte fijnschilders." Het werk is nog lang niet af, zo moet de volgen- gen via internet: www.leiden.nl.
de laag in kleur er nog overheen, maar ook in grijstinten is het typisch foto henk bouwman
- Fadozanger
amané sober
ïaar charmant
muziek recensie
sabine van den berg
ert José Camané Gehoord 22/1,
Stadsgehoorzaal, Leiden.
is een man van weinig
rden, fadozanger José Ca-
Want tussen zijn liede
door zegt hij nauwelijks
behalve: ,,I hope you will
y my fado." Maar dit kan
komen doordat zijn Engel-
'oordenschat niet al te uit-
id is. Ach, de fado spreekt
zich.
ipertoire heeft hij in elk ge-
;enoeg, want afgelopen za-
igavond gaf deze jonge
igees (33) een avondvul-
concert in de Stadsgehoor-
En dat is vrij lang voor een
it die zich niet bedient van
iffect. Voor iemand die
grote groep muzikanten
ieemt, of een echte show
zijn optreden bouwt,
zaal was redelijk gevuld,
lat moet je altijd maar af-
iten bij dit soort voorstel-
:n, omdat er vaak in een
wordt gezongen die niet ie-
en verstaat, en omdat er
uitend gebruik wordt ge
kt van akoestische instru-
ten. Verrassend veel lief
iers dus.
lané heeft drie muzikan-
leegenomen: twee gitaris-
'an wie er eentje een ware
iter blijkt te zijn op de Por-
gitaar. Zijn naam is José
iel Neto. Telkens als je
dat je een arrangement al
:r in het concert hoorde,
it hij je met zijn spranke
wendingen. De derde
is contrabassist Carlos Bi-
aaifan wie ook een instrumen-
stuk wordt uitgevoerd. De
ikale begeleiding is be-
ilijk en ondersteunt de
precies zoals het moet. Er
I I irmonie tussen de snaarin-
menten enerzijds en de vo-
aan de andere kant.
zanger staat met één hand
jn zak, de ander reikt naar
nicrofoon. Zijn stemgeluid
jjtrm, melancholisch. En on-
s de hier en daar opgewek-
nstrumentale begeleiding,
de stem altijd een droeve
Portoon beroeren. Feilloos
3S |t hij die sluimerende wee-
d, die volkse eenvoud. Niet
md dat deze Portugees ge
wordt als een fadozanger
leel dicht staat bij zijn tra-
nele wortels.
lor hem geen toeters en
n, geen geleuter. Hij zingt
gemak, alsof hij nooit iets
B Jrs heeft gedaan. Geen
"_J der. Het programma vertelt
hij in Lissabon voor het
optrad. Hij was toen ne-
jaar oud.
ist traditionele stukken
j gt de zanger nu ook een
al liederen van zijn cd: 'Na
..Ja da vida' (1998). Hij zingt
de eenzaamheid, over de
over het leven dus. En hij
dit op een ingetogen ma-
tgjrespectvol. Een authentiek
ert geeft Camané. Sober,
charmant.
muziektheater recensie
hans keuzers
Kiss my Jazz: Rudy Trouvé/gitaar, zang,
Aarich Jespers/drums, Viking Dave Ro-
bertson/zang, Mathias Broeckart/sax, Jac-
ki Billet/bas, Elko Blijweert/gitaar, Dirk De
Hooghe/ sax, percussie Gehoord: 23/1,
LVC, Leiden.
Rudy Trouvé, frontman van
Kiss my Jazz, geeft onmiddellijk
uiüeg aan publiek en geluids
man: „Wij gaan eerst een im
provisatie doen om de knarren
en klikken eruit te halen."
Trouvé kapt al heel snel met de
koploper in de Antwerpse scene
dEUS. Niet door muzikale me
ningsverschillen, de geest van
dat bandje dwaalde maar al te
goed rond gisteren in het LVC,
maar omdat hij het touren vol
strekt beu is.
Kiss my Jazz is zeker geen
vast gezelschap en Trouvé re-
cruteert veelvuldig uit de grilli
ge Antwerpse bandjes-scene.
Zita Swoon-frontman Stef Ka-
mil Carlens, prominent aange
kondigd op het affiche, nam
gisteren helaas niet achter de
piano plaats. Wie daarover
klaagt, heeft niet goed door hoe
razendknap Kiss my Jazz het
Leidse publiek bespeelt. Zoals
met regelrechte country in
'Truckdriversong' met een uit
gekiende slide van Blijweert of
het rond een simpel bossa nova
gedrapeerde 'Small town lovers
stroll' waar je je in een jazzy
nachtclub waant en de saxo
foon een heerlijk themaatje
meeblaast.
De basis Aarich Jespers en
Jacki Billet op drums en bas
houden de boel strak in de
hand, maar vooral Jespers le
vert een topprestatie, geholpen
door subtiele percussie van
Dirk de Hooghe, door zijn
speelse en avontuurlijke drum
partijen. 'My finger on your
trigger' zet je weer compleet op
het verkeerde been door in te
zetten als een halve smartlap,
maar door de zwierige key
boardpartijen en de subtiele gi
taarklank een zuidelijke pasti-
sche oplevert.
Met het gruizige 'This Machi
ne' grabbelt Kiss my Jazz aardig
in de Beefheart-, Pere Ubu-ton
en koppelt er een uiterst sfeer-
ei'
muziek recensie
susanne lammers
Concert Rita Reys en het Cor Bakker Trio
Gehoord 22/1, Hooglandse Kerk. Leiden.
Rita Reys heeft het nog steeds.
Maar wat afgelopen zaterdag
bepaald het meest in het oog
sprong was haar professionali
teit: dóórgaan, ook al schepen
ze je af met de meest beroerde
geluidsinstallatie in de stad. De
warming up van pianist Cor
Bakker, bassist Edwin Corselius
en drummer Frits Landesber-
gen deed al voor het ergste vre
zen. De klanken mengen niet,
de kern ontbreekt, de Hoog
landse Kerk gedraagt zich als
ëen centrifuge. Met je ogen
dicht lijkt het alsof de piano op
de Hooglandsekerkgracht, de
bas op de Middelweg en het
drumstel zelfs in de Burgsteeg
staat.
De eerste nummers die Reys
zingt, gaan volledig ten onder
in onverstaanbaarheid. Haar
wanhopige blikken naar de ge
luidsman kunnen niemand zijn
ontgaan. Noten drijven weg, rit
mische accenten zijn ternau
wernood hoorbaar. Van het
laatste nummer van de eerste
set horen we alleen de ferm ge
zongen- afsluiting: 'This is whe
re the story ends'.
Na de pauze gaat het gelukkig
wat beter. Misschien hielp de
ferme ruk waarmee ze in eerste
instantie de microfoon van zijn
draad trok. Ze vecht nog steeds
met het geluid, maar raakt aan
de winnende hand. Al kijkt ze
bij de zin 'Do, do that voodoo'
van Cole Porters 'You do some
thing to me' vooral heel speci
aal naar de knoppen-man, ze
geeft het lied wel de nodige
charme en betovering mee.
Prachtig is 'The man I love'.
Klein en breekbaar gezongen,
alleen begeleid door piano en
bas, heel introvert en heel over
tuigend. De luie swing die daar
op volgt, is weer wat minder,
net als 'The world on a string',
waarbij de klanken weer onbe
heerst alle kanten op springen.
Zolang iedereen op zijn teen
spitsen sluipt, gaat het, maar
gewoon ontspannen muziek
maken, staat de kerk blijkbaar
niet toe. Dat de organisatie van
de jazzweek zulke muzikanten
theater recensie
wunand zeilstra
Voorstelling 'Herfst in Riga' van Alexej
Arbusow Spel Ingeborg Elzevier en Kees
Coolen Regie Porgy Franssen Gezien:
22/1schouwburg Leiden
'Wat is dat voor een stuk?', had
Mary Dresselhuys in een tele
foongesprek aan de beroemde
Engelse actrice Peggy Ashcroft
gevraagd. „O Mary, it's a part
for you!", luidde het antwoord.
Bij 'Herfst in Riga' zeggen to
neelliefhebbers nog altijd auto
matisch: Mary Dresselhuys en
Ko van Dijk. In Nederland is het
stuk immers definitief met hun
beider namen verbonden.
Dresselhuys kreeg er in 1978
de Theo d'Or voor die ze bij de
prijsuitreiking demonstratief in
tweeën brak om alsnog de in
middels overleden Ko van Dijk
postuum te eren - met hulp van
de banketbakker overigens, die
een goedgelijkende kopie voor
haar had gefabriceerd, zoals ze
in haar memoires achteraf be
kent.
Ruim twintig jaar later mogen
andere acteurs zich aan het
stuk gaan wagen, de herinne
ring aan toen is vervlogen. En
opnieuw blijkt dat het stuk
prachtig spelmateriaal levert.
Ingeborg Elzevier en Kees Coo
len hebben het stuk in dit sei
zoen al zo'n tachtig maal ge
speeld. De voorstelling in Lei
den profiteert van de opge
bouwde routine die in niets tot
sleur is vervallen.
Integendeel, alles in hun op
treden valt prachtig op zijn
plaats, zodat je gedurende de
gehele voorstelling een speld
kunt horen vallen. 'Herfst in Ri
ga' is puur teksttoneel. We zien
niet meer dan de gesprekken
tussen een vrouw en een man;
zij is patiënte van een sanatori
um in Riga en hij de directeur.
Zelfs het verloop van die ge
sprekken is niet spectaculair te
noemen. Aanvankelijk is het
contact stroef, maar je voelt
aankomen dat die twee steeds
nader tot elkaar zullen komen.
Het zijn mensen in de 'herfst'
van hun leven, die elkaar
mondjesmaat iets van hun ei
gen kwetsbaarheid durven te
tonen.
Je zou het stuk op een leeg
toneel kunnen spelen. Het te
genovergestelde is het geval.
Een groots en kil bouwwerk
biedt zicht op het sanatorium.
De sfeer is raak getroffen en
creëert een mooi somber kader
voor deze twee mensen wier
gesprekken allengs een lichtere
toon krijgen. Ingeborg Elzevier
weet hoe zo'n lichte toets te
hanteren zonder in lichtvoetige
oppervlakkigheid te verzanden.
Het is een delicaat evenwicht
waaraan je de goede actrice
herkent.
Maar ook het tegenspel van
Kees Coolen heeft niveau. Hij
speelt de vereenzaamde weten
schapper die langzaam maar
zeker ontdooit en in de aanwe
zigheid van zijn voormalige pa
tiënte opbloeit. Zo'n goed ge
speeld stuk heeft soms dus niet
eens veel verhaal nodig.
volle percussie-achtergrond
aan vast. Viking Dave Roberts
die vooral in de heftige num
mers met zijn rauwe stem goed
uitkomt en in 'Easy Money' bij
na het stemgeluid van Neil
Hannon van The Divine Come
dy nabootst, zingt bijna aan het
eind van de set: 'We leave you
urgent now'.
Het LVC krijgt na flink aan
dringen nog een flink half uur
en kan van dit Antwerpse gezel
schap met hun kaleidoscopi-
sche sound maar heel moeilijk
afscheid nemen.
leeuwarden
In de Friese hoofdstad Leeu
warden is zaterdagavond een
monument onthuld voor de
schrijver W.F. Hermans. De ge
denksteen met daarop het ge
dicht 'Doodlopende straat' ligt
voor de stadsschouwburg de
Harmonie. De stad Groningen
had ook graag een monument
voor de schrijver willen heb
ben. Dat ging niet door omdat
Groningen geen toestemming
had gevraagd voor een monu
ment. De familie gaf wel toe
stemming aan Leeuwarden. De
onthulling viel samen met het
vijfjarig bestaan van de
schouwburg waar Hermans een
van zijn laatste optredens gaf.
Hermans was jarenlang docent
aan de universiteit van Gronin
gen. Hij ging daar weg na een
ruzie. De schrijver voelde zich
zo gekrenkt dat hij nooit meer
in de stad wilde komen. Wel
ging hij vaak naar Leeuwarden.
In april is het vijf jaar geleden
dat Hermans overleed.
arnhem Het Museum voor Moderne Kunst Arnhem heeft zijn col
lectie uitgebreid met een surrealistisch doek van Gerrit van 't Net
(1910-1971). Het gaat om het trapezevormig olieverf schilderij (pa
neel) 'IK' uit 1932. Behalve het doek, werd een tiental werken op
papier gekocht van een particulier. Volgens een woordvoerder van
het museum is de aankoop vrij bijzonder. „Van 't Net heeft namelijk
niet zoveel surrealistische werken gemaakt." Hoeveel geld ermee
gemoeid is, wilde hij niet zeggen omdat de kunstwerken van een
particulier zijn gekocht. De schilder was in de jaren dertig bevriend
met de bekendere Joop Moesman van wie het museum al een serie
werken bezit. 'IK' is inmiddels toegevoegd aan de tentoonstelling
'Magie en Zakelijkheid'. Realistische schilderkunst in Nederland
1925-1945, die op dit moment te zien is. foto anp
muziek recensie
zo'n beperking oplegt, is op zijn
minst bevreemdend, zo niet be
ledigend.
Gelukkig weten ze wat hun te
doen staat en 'One of those
things' is een alleszins bevredi
gend einde. Bakker c.s. houden
het vuurwerk heel klein en lief
devol. Reys benut haar gave om
het lied te laten spreken en be
zingt het einde van een liefdes
geschiedenis niet zonder ironie.
Natuurlijk stelt haar leeftijd
grenzen aan haar stem, maar
dat haar vertolkingen nog altijd
kunnen boeien, bewijst ze ver
volgens nogmaals in de toegift
'Summertime'. Het combo
speelt ook hier maximaal terug
houdend en geeft haar de ruim
te om te stralen, te beloven, te
verzuchten en te wensen, kort
om: de essentie van het num
mer te treffen.
ken vos
Concert: Hans Dulfer. Gezien op 22 januari tijdens de Jazzmara-
thon in de Waag, Leiden.
Ook dit jaar heeft de organisatie van de Blues- en
Jazzweek gemeend zo weinig mogelijk te moeten
afwijken van eerdere programmeringen, zodat
Hans Dulfer wederom uitgenodigd was. Dulfer
staat met zijn partymuziek garant voor een be
hoorlijk aantal bezoekers en daarmee ook voor
een goede bieromzet.
Dulfers band is nog steeds een sextet, met Bo
ris van der Lek op de tweede tenorsax. Een goede
keus, want twee saxen maken nu eenmaal meer
indruk in het met eenvoudige riffs overladen re
pertoire dan één. Daarbij komt dat Dulfer welis
waar een grotere podiumpresentie heeft, maar
dat technisch Van der Lek toch meer potten kan
breken.
Dulfers werkwijze is de laatste jaren wat forme
ler geworden. Dat betekent dat hij bijna volgens
één vast patroon te werk gaat; er wordt een stevi
ge, eenvoudige en bij voorkeur opzwepende
saxofoonriff neergezet over een even stevig rock-
of funkritme. Daarna is het zaak niet al te snel in
een climax geraken en genoeg ruimte over te
houden voor een technisch overzichtelijke solo.
De solo van Dulfer eindigt dan meestal in hoge
register.
Dat Nederlands bekendste saxofonist ook een
dagje ouder wordt, blijkt uit het feit dat zijn mu
sici met bijbehorende loftuitingen steeds vaker
door hem aangekondigd worden. Daarna wordt
de musici ruim de gelegenheid geboden om de
tijd te vullen met een plichtmatige solo. Zater
dagavond gebeurde dat ongeveer elk tweede
nummer. Dat de leider, sprekend door de micro
foon in de beker van zijn sax, dan meestal niet te
verstaan is, doet dan niet ter zake als de ritme
sectie lustig voortdendert.
De Waag was na het middernachtelijk uur in
middels zó goed gevuld, dat over de hoofden ge
lopen kon worden en de akoestiek onherkenbaar
gedempt klonk. Voor subtiliteiten is dan weinig
aanleiding en het was dan ook verfrissend dat
Dulfer toch nog een calypso speelde tussen de
ronkende twee- en drie-akkoordenschema's.
Dulfers muziek is de laatste jaren nauwelijks
veranderd. Hoogstens kan vastgesteld worden
dat het repertoire nog geschikter gemaakt is voor
op de snelweg of in de club, maar gevarieerd is
het niet.
