Moslims, hindoe's, joden en sikhs in Brits Hogerhu
'Geweld wijst o
kwaad in onsze
'Moreel poldermodel' moet debat over normen stimulerer
D
Geloof Samenleving
Pijnlijke boetedoening
MAANDAG 24 JANUARI 2000
VANDAAG
r\m In de tijd dat miljoenen katholieken overgingen
C.LI tot het protestantisme, groeide de behoefte aan
heiligen die het tij konden keren. Daarom is 24
januari de feestdag van Franciscus van Sales uit
Savoye (1557-1622). Hij werd door zijn katholieke superi
euren ingezet in gebieden waar Calvijn en de zijnen veel
aanhangers hadden. De 'doorzetter met de glimlach' be
keerde menig protestant, wat hem al snel na zijn dood de
heiligenstatus opleverde. Zijn feest valt op de dag dat ook
de door protestanten zo hoog gewaardeerde apostel Pau-
lus zich tot het christelijk geloof bekeerde. De tentenma
ker uit Tarsus (Zuid-Turkije) was dermate betrokken bij
zijn joodse geloof, dat hij zijn vrije tijd gebruikte voor het
vervolgen van christenen. Op een tocht naar Damascus -
hij heette toen nog Saulus - werd hij echter door een blik
seminslag verblind en aangesproken door Christus die
hem vroeg: „Saulus, Saulus, waarom vervolg je mij?" Na
die gebeurtenis liet hij zich Paulus noemen, dopen en trok
hij de wereld in om het evangelie te prediken. Zijn brieven
aan nieuwe christengemeenten vormen een belangrijk
deel van het nieuwe testament. Paulus wordt als één van
de belangrijkste vormgevers van het christendom gezien.
'Ringen' voor tegenstanders kerkfusie
utrecht Plaatselijke kerken die grote moeite hebben met de
voorgenomen fusie van hervormden, gereformeerden en luthe
ranen, moeten in zogeheten ringen hun stem kunnen laten ho
ren. Het gaat daarbij om behoudende gemeenten die zich in het
bijzonder verbonden voelen met de gereformeerde belijdenis
geschriften. Het gezamenlijke synodebestuur van de Samen-op-
Wegkerken wil de ringen het recht geven de regionale kerkver
gaderingen (classes) te adviseren over zaken die het belijden
van de kerk en de kerkorde raken. Het synodebestuur pleit ver
der voor de instelling van een landelijke adviesraad voor het ge
reformeerd belijden. De kerkvergadering probeert daarmee de
dreiging van een afscheiding van behoudende tegenstanders
van de kerkfusie te keren.
Rabbijnen VS voor deling Jeruzalem
Washington In de Verenigde Staten hebben meer dan driehon
derd rabbijnen zich uitgesproken voor een deling van Jeruza
lem. De joodse geestelijken roepen in een petitie op tot splitsing
van de stad in een Israëlische en een Palestijnse helft. De rabbij
nen wijzen erop dat er 180.000 Palestijnen in Jeruzalem wonen,
die graag deel zouden uitmaken van een Palestijnse staat. Ook
denken zij dat een deling van de voor joden, moslims en chris
tenen heilige stad goed is voor een 'duurzame en rechtvaardige
vrede' in het Midden-Oosten.
Dalai Lama vraagt asiel voor Karmapa
new delhi De Dalai Lama heeft de Indiase premier Vajpadyee
gevraagd de 14-jarige Karmapa Lama asiel te verlenen. Dat
meldt de Indiase krant Indian Express. Het schriftelijke verzoek
van de Dalai Lama werd bevestigd door een functionaris van de
Tibetaanse regering in ballingschap in India. De Dalai Lama
vluchtte in 1995 uit Tibet, negen jaar nadat het land bezet werd
door Chinese troepen. De zeventiende Karmapa Lama, de
hoogste lama die zowel door de Dalai Lama als China wordt er
kend, vluchtte begin januari naar India na een lange tocht door
het Himalaya-gebergte. Indiase functionarissen zeiden dat de
Karmapa zelf nog niet om asiel heeft gevraagd.
Mis in Kerk van het Heilige Graf
Jeruzalem Orthodoxe priesters vieren de mis in de Kerk van het
Heilige Graf in het oude gedeelte van Jeruzalem. De kerk is een
van de plaatsen die de paus tijdens zijn bezoek aan het Heilige
Land in maart van dit jaar wil aandoen. Ook hij zal er de mis
opdragen. foto ap
londen «anp
Vertegenwoordigers van niet-christe-
lijke godsdiensten moeten een plaats
krijgen in het vernieuwde Britse Ho
gerhuis. De anglicaanse bisschoppen,
voor wie traditiegetrouw 26 zetels zijn
gereserveerd, moeten plaatsen afstaan
aan andere kerkgenootschappen. Dat
vindt de commissie-Wakeham, die
aanbevelingen doet voor hervorming
van het Hogerhuis, tot nu toe het do
mein van de Britse adel. Het rapport
pleit voor een Hogerhuis van ongeveer
550 leden, die door een onafhankelijke
commissie worden benoemd. Hun zit
tingstermijn zou vijftien jaar bedragen.
Een meerderheid van de commissie
vindt dat religieuze vertegenwoordi
ging in het Hogerhuis gehandhaafd
moet blijven. Die moet dan worden
uitgebreid tot andere christelijke ker
ken en andere godsdiensten. De een
tot anderhalf miljoen moslims,
500.000 hindoes, 400.000 sikhs en
300.000 joden moeten volgens de
commissie samen vijf zetels krijgen.
De anglicaanse bisschoppen moeten
tien van hun 26 zetels afstaan aan an
dere kerken. De kerken in Engeland
krijgen daarvan vijf zetels en die in
Schotland, Wales en Noord-Ierland
moeten er vijf delen. Noord-Ierland
moet gezien de bijzondere situatie
daar twee zetels krijgen, een voor een
rooms-katholiek en een voor een pro
testant (anglicaans of presbyteriaans).
Ook de religieuze benoemingen be
horen tot de verantwoordelijkheid van
de voorgestelde onafhankelijke benoe
mingscommissie. De selectie van niet-
anglicaanse kerkelijke vertegenwoordi
gers moet volgens het rapport in sa
menspraak met de vier nationale ra
den van kerken gebeuren.
Als premier Blair de voorstellen
overneemt, zullen minder Anglicaanse
bisschoppen voor een zetel in aanmer-
phoenix Een vrouw laat haar tong doorboren tijdens het jaarlijkse
Kadavy-festival in de Zuid-Afrikaanse stad Phoenix. Hindoe's bidden
op dat feest tot hun god Muruga en steken als boetedoening pennen
en haken door hun lichaam. Aan het Kadavy-festival gaat een maand
van vasten vooraf, waarin de gelovigen zich onthouden van sex, alco
hol en roken. foto ap
king komen, tenzij ze elkaar g;
wisselen. In dat geval zullen ze I
tel echter niet langer dan drie
jaar kunnen bezetten.
De Rooms-Katholieke Kerk i
het probleem dat bisschoppen
dere geestelijken op last t
caan geen politieke ambten
bekleden. Voor andere kerken
zittingstermijn van vijftien jaar|ape
men geven, omdat bestuurders de
gaans voor vier jaar worden ben n d
dii
h) em
Leidse ethicus vindt stille tochten goedig,
Zinloos geweld drukt ons met de neus op het kw Z(
onszelf en onze samenleving. Stille tochten zijn
koop als we de verantwoordelijkheid voor het
schuiven op de 'schoften' die zich eraan schuldi
ken, of op de 'geperverteerde rechtsstaat' die dade
uit laat gaan. Dat zei de Leidse ethicus dr. A. Ver! der
zaterdag tijdens een filosofische studiedag over d ch;
damenten van de moraal in een tijd van geweld.
nle
\v df'
gel
Ju
leiden anp
Zinloos geweld heeft volgens
Verbrugge wel degelijk zin. „De
zin van het zinloze geweld is
dat zij de vraag naar ons ethos
doet opkomen, de wijze van le
ven in de wereld die wij ge
woon zijn."
Als we onze hedendaagse le
venshouding onder ogen zien,
is de opmars van zinloos ge
weld volgens Verbrugge niet
verwonderlijk. „Iedere samen
leving krijgt het geweld dat haar
past", zei hij. „Dag in, dag uit
worden we op televisie over
spoeld met de meest geweldda
dige films, floreert de gangsta-
rap en wordt het sadomaso
chisme als een onmisbaar be
standdeel van het moderne
seksleven aangeprezen."
Waar het individu en zijn
maximale behoeftebevrediging
centraal staat doet het recht
van de ander er niet meer toe,
stelde Verbrugge. De afbrokke
ling van het gezin speelt bij de
opkomst van deze 'stuurloze
zelfontplooiing' een grote rol.
Juist in het gezin wordt volgens
hem de houding bijgebracht
dat een mens wezenlijk voor
zijn medemensen leeft, dat zijn
eigen welzijn verbonden is met
dat van anderen. School en te
levisie kunnen die rol niet over
nemen, meent Verbrugge.
De docent aan de
wijsbegeerte van de Unii 'w-
Leiden toonde zich eeif
stander van zwaardere
voor plegers van geweld11
ten. Die zijn volgens hi'dc
drukking van de algemi Ik
dat wij de schending
vrijheid en eerbiedwaarden
van het mensenleven ni fot<
reren. Zwaardere straflfdei
sen het probleem van
geweld echter niet op,
drukte hij.
Het heersende idea
zelfontplooiing berust
Verbrugge op het na)
utopische idee dat de m
nature alleen maar goei
Leidse rechtsfilosoof dr.
neging deelde dat calvin
mensbeeld. De liberale
de moraal, die stelt d "k
mag zolang het een and ou'
schade berokkent, sch lac
gens hem tekort. Het zo n d
schadebeginsel is w<uu
fundamenteel, ma
van de moraal wordt uv
hogere normen als bei
vergeving gebouwd, bi Ag
de voormalige WD-ic Wi
Berouw veronderstelt
nerlijke ommekeer,
zo'n ommekeer neigt
volgens Kinneging ns
kwade. „Dat is een ina
we ons niet kunnen pi ers
renteverliezen."
jes
amsterdam anp
Het Humanistisch Verbond wil samen met andere levensbe
schouwelijke en maatschappelijke organisaties een 'moreel pol
dermodel' in het leven roepen. Op die manier moet een landelijk
debat over sociale en morele waarden in de 21-ste eeuw gestalte
krijgen.
Voorzitter Liesbeth Mulder van het Humanistisch Verbond
deed die oproep bij de presentatie van het boek Werken met
waarden. Daarin staan onder meer 21 agendapunten voor een
'vernieuwd 21e-eeuws humanisme'. Levenskunst en maatschap
pelijke betrokkenheid staan daarin centraal. „Er blijkt behoefte
aan moreel leiderschap", schrijft Mulder in haar voorwoord.
„Humanisten willen die uitdaging oppakken, maar kunnen dat
niet alleen."
Straatgeweld, agressie in de trein, doorgeslagen materialisme,
werkstress en wachtlijsten in de zorg zijn volgens Mulder zaken
die wijzen op het belang van bezinning op onze sociale en morele
normen. „Waar is onze burgerplicht, ons normbesef gebleven in
de afgelopen jaren van individualisering, consumentisme en ont
kerkelijking", vroeg ze zich af.
Mulder hoopt vakbonden, kerken, mensenrechten- en andere
maatschappelijke organisaties bij die bezinning te betrekken. Om
zijn partij mee te blazen moet het Humanistisch Verbond zich
volgens haar omvormen van een a-religieuze vereniging tot een
'open, kosmopolitische en sociaal actieve pressiegroep'.
FNV-voorzitter De Waal reageerde positief op de oproep. Min
der werkdruk, een betere balans tussen leven en werken en aan
dacht voor milieu, gezondheid en arbeidsomstandigheden zijn
volgens hem belangrijker dan de strijd voor loonsverhoging. De
Waal is niet ongerust over de teloorgang van de grote ideologieën
die ook de vakbeweging treft. „Wat heerlijk dat niemand meer de
waarheid in pacht kan hebben en dat elke waarheid een p
tief of improductief misverstand kan bfijken te zijn."
Voor humanisten is alles bespreekbaar, behalve de basi
den van de democratische rechtsorde en de universele
van de mens, stelt het boekje. De 21 agendapunten stellen
antwoordelijkheid van de mens voor zichzelf en de medem
een duurzame en matige levensstijl centraal. Kwaliteitsb
zijn, onthaasting en consuminderen zijn onderdelen van
nistische levenskunst. „Het goede leven krijgt weer kansen.'
De agendapunten benadrukken verder het belang van
mische en sociale gelijkheid, onbetaalde arbeid, dialoog m
dere culturen en religies en pluriform onderwijs. Bijzond mo
derwijs op basis van één godsdienst of levensbeschouwing
gens de opstellers uit de tijd. Enkele voorstellen zijn de inv ia
van ethische toetsingscommissies in bedrijven en van zor,
en een verplicht vak sociaal-ethische oriëntatie op scholen.
f ilini
WEEROVERZICHT BUITENLAND
Weersvooruitzicht HWS
Geldig tot en met dinsdag.
Finland:
Eerst nog opklaringen en vrijwel
overal droog. Dinsdag wolkenvel
den en plaatselijk wat sneeuw.
Maandag nog strenge vorst, dins
dag vooral in het westen minder
koud.
Denemarken:
Maandag eerst zonnige perioden.
Daarna vanuit het westen be
wolkt en wat sneeuw, overgaand
in ijzel of regen. Maandag lichte
vorst, dinsdag temperatuur oplo
pend tot 5 graden aan de west
kust en 1 graad in het oosten.
Engeland, Schotland, Wales, Ier
land:
In Engeland eerst enkele opkla
ringen. Verder veel wolkenvelden
en plaatselijk wat regen of mot
regen en vooral in het noorden
kans op mist. Maxima rond 7
graden, in Engeland iets lager.
België en Luxemburg:
Rustig, koud en droog winter
weer met zonnige perioden. Mid-
dagtemperatuur iets boven het
vriespunt, in de Ardennen maxi
ma rond -3 graden.
Noord- en Midden-Frankrijk:
Vooral eerst nog hier en daar wat
sneeuw. Verder droog en zonnige
perioden. Maxima dalend tot
dichtbij het vriespunt, aan zee
wat minder koud.
Zuid-Frankrijk:
Hier en daar zon. Verder wolken
velden en vooral in de heuvels en
bergen kans op wat sneeuw. In
het zuidoosten waait vooral
maandag een stevige Mistral.
Maxima dalend tot iets onder nul
in de heuvels en 7 graden aan de
Coted'Azur.
Spanje:
Aan de Golf van Biskaje wolken
velden en kans op wat regen. El
ders perioden met zon en droog,
in de nacht en ochtend kans op
mist. Maxima dalend naar 3 tot
7 graden, aan de kusten naar 10
tot 14 graden.
Portugal:
Droog en in het algemeen veel
zon. Maxima van 5 graden in het
noordoosten tot 14 aan de zuid
kust.
Mallorca, Ibiza, Menorca:
Nu en dan zon en kans op een
bui. Maxima rond 12 graden.
Marokko:
Westkust: zonnige perioden en
waarschijnlijk droog. Middag-
temperatuur rond 18 graden.
Madeira:
Af en toe wat zon,- maar ook kans
op een paar stevige regen- en on
weersbuien. Maxima rond 17
graden.
Canarische Eilanden:
Zonnige perioden, ook kans op
een stevige bui. Middagtempera-
tuur rond 22 graden.
Duitsland:
Maandag vooral in de heuvels en
bergen nog een sneeuwbui. Ver
der geleidelijk meer zon, maar
dinsdag in het noorden wolken
velden en kans op wat sneeuw,
mogelijk overgaand in regen of
ijzei. 's Middags meest lichte
vorst.
Oostenrijk:
Vooral aan de noordkant van de
Alpen eerst nog wat sneeuw. Ver
der droog en vooral dinsdag wat
zon. Maxima dalend tot ongeveer
-5 graden.
Zwitserland:
Aan de zuidflank van het Alpen
massief veel zon. Elders eerst
nog kans op wat sneeuw, dins
dag droog en opklaringen. Maxi
ma dalend tot -4 graden. Bij Lo-
Weerrapporten 24 januari 07 uur:
DINSDAG 25 JANUARI 2000
Zon- en maanstanden
Zon op 08.31 Zon onder 17.12
Maan op 22.47 Maan onderl0.51
Waterstand
IJmuiden Katwijk
Hoog 06.30 18.47 06.03 18.20
Laag 04.00» 14.35 03.41 14.16
-1 11 0.0
-3 -12 0.3
19 14 0.0
mÊ*
bewolkt
onweer
W warmtefront
regen
oOÊL
sneeuw
y koufront
mm
opklaringen
hagel
lagedruk
mist
windrichting
hogedruk
zonnig
19
temperatuur
luchtdruk in
1000 hecto pascal
LEIDSCH DAGBLAD
(Opgericht 1 maart 1860)
KANTOOR
Rooseveltstraat 82 071-5356 356
Postadres. Postbus 54,
2300 AB Leiden
ABONNEESERVICE
Abonnementen 071-5128 030
Geen krant ontvangen?
Bel voor nabezorging:
Ma. t/m/vr.18.00-19.30 uur en
Zaterdag 10.0Q-12.00 uur 071-512
DIRECTIE
B.M. Essenberg,
W.M.J. Bouterse (adjunct)
J. Kiel (adjunct)
HOOFDREDACTIE
J.G. Majoor,
T. van Brussel (adjunct)
L.F. Klein Schiphorst (adjunct)
W. H
REDACTIE
A. Maandag, chef eindredactie algemeen
T. Brouwer de Koning, chef redactie Rijn- en
Veenstreek
D.C. van der Plas, chef eindredactie regio
J. Rijsdam, chef redactie nieuwsdienst/kunst
W. Spierdijk, chef sportredactie
E. Straatsma, chef redactie Regio Leiden
R.I.M. van der Veer, chef redactie
Duin- en Bollenstreek
W F Wegman, chef redactie Leiden
e e
TELEFAX
Advertenties: 071-5323 508
Familieberichten. 023-5317 33
023- 5320216
Redactie: 071-5321 921
Hoofdredactie: 071- 5315 921
ADVERTENTIES
Maandag t/m vrijdag van 8.30 tolf)1
071- 5356 230
RUBRIEKSADVERTENTIE e ri
Maandag t/m vrijdag van 8.30 totj,,
071- 5143 545
ABONNEMENTEN
bij vooruitbetaling:
per maand (acceptgiro)
per kwartaal (acceptgiro)
per half jaar (acceptgiro)
per jaar (acceptgiro)
Abonnees die ons een machtiging ver l«trt
het automatisch afschrijven v;
abonnements- geld, ontvangen 1,-1
betaling.
VERZENDING PER POST F
Voor abonnementen die per post (bin Wl
worden verzonden geldt een toeslagi
aan portokosten per verschijndag.
LEIDSCH DAGBLAD OP CASSEf
Voor mensen die moeilijk
hebben of blind zijn (of een andere
leeshandicap hebben), i:
van het regionale nieuws uit het la
Dagblad op geluidscassette beschik
informatie 0486-486486
(Centrum voor Gesproken Lectuur,
Auteursrechten voorbehoud #rt
Dagbladuitgeverij Damii
carno maxima maandag rond 7,
dinsdag ongeveer 2 graden.
Tsjechië en Slowakije:
Maandag vooral in de heuvels en
bergen nog kans op een sneeuw
bui. Verder droog en geleidelijk
meer opklaringen. Maxima rond -
5 graden.
Italië:
Koud weer met een stevige
noordoostenwind en vooral
maandag nog hier en daar
sneeuw, in het laagland ook re
gen. In de Dolomieten zonnig.
Maxima dalend tot enkele gra
den boven nul, in het westen en
zuiden tot 5 a 10 graden.
Corsica en Sardinië:
Tamelijk veel wolkenvelden en
nu en dan een bui, in de heuvels
en bergen met sneeuw. Plaatse
lijk veel wind. Middagtempera-
tuur rond 10 graden.
Griekenland en Kreta:
Veel wind en af en toe regen, in
de heuvels en bergen vanuit het
noorden overgaand in sneeuw.
Dinsdag vooral in het noorden
opklaringen. Maxima dalend tot
dichtbij nul in het noorden en tot
10 graden in het zuidwesten.
Malta:
Maandag guur weer met enkele
buien. Dinsdag rustiger, droger
en wat meer zon. Middagtempe-
ratuur omstreeks 12 graden.
Turkije en Cyprus:
Veel wind en nu en dan regen of
onweer. In de loop van dinsdag
wat minder onstuimig en nat.
Maandag maxima aan zee van
10 graden op de Dardanellen tot
16 op Cyprus, dinsdag aan de
Turkse westkust beduidend fris
ser.
z i
K
N H U I Z
ONGEVALLENDIENST
Rijnland Ziekenhuis, vestiging St. Elisabeth: 24 u. per dag.
Diaconessenhuis: maandag t/m vrijdag 08.00-17.00 u. (uitgezond
feestdagen).
Leids Universitair Medisch Centrum: 24 u. per dag.
Rijnland Ziekenhuis, vestiging Rijnoord: geen ongevallendienst.
INLICHTINGEN BEZOEKUREN ZIEKENHUIZEN
Diaconessenhuis: tel. 071-5178178.
Rijnland Ziekenhuis, vestiging Elisabeth: tel. 071-5454545.
Rijnland Ziekenhuis, vestiging Rijnoord: tel. 0172-463131.
Leids Universitair Medisch Centrum: tel. 071-5269111.
