eiden Regio
Toch lagere
lastenstijging
'Politiek maakt geen keuzes'
De 'butcher van Leiden' actief in Pyreneeën
>e Spanjaarden, die
aren pas dapper
Leidse kalender: alsof
de tijd heeft stilgestaan
PvdA neemt nu al afscheid
van stadsdistributiecentrum
Ook hoofd monumentenzorg Jan Vellekoop stapt op
Vijf jaar geleden was Jan Velle
koop, toen nog leider van het
project 'Binnenste Beter', druk
bezig om vanuit de gemeente
de laatste hand te leggen aan
het plan voor parkeren met
busjesvervoer op het Haagweg-
terrein, toen de telefoon ging.
,,Ik kreeg van een wethouder de
opdracht om direct te stoppen
met de voorbereidingen. Toen
ik tegenwierp dat dat lijnrecht
in ging tegen het collegebeleid,
deed dat niet ter zake. Hij was
bang dat er te veel busjes door
de Breestraat zouden gaan rij
den en wilde het project daar
om afblazen", vertelt Velle
koop.
Ondanks het solo-optreden is
het parkeerterrein er zoals be
kend gewoon gekomen, en
heeft de betreffende wethouder
- die inmiddels is vertrokken bij
de gemeente - later zelfs overal
in het land op congressen ver
teld hoe schitterend Leiden met
het Haagwegterrein het par
keerprobleem had opgelost.
Daar gaat het ook niet om. Vel
lekoop haalt de vreemde gang
van zaken aan tér illustratie van
zijn stelling dat het Leidse ge
meentebestuur op zijn zachtst
gezegd nogal wat moeite heeft
met het maken van keuzes. En
het is precies dat probleem dat
voor de 41-jarige topambtenaar
de belangrijkste reden is waar
om hij niet meer voor de ge
meente Leiden wil werken.
Na zestien jaar bij de ge
meente Leiden houdt Vellekoop
het voor gezien. In 1983 begon
hij als jongste bediende bij mo
numentenzorg om daar na al
lerlei leidinggevende functies
jaren later als hoofd terug te ke
ren. En straks, vanaf 1 januari
volgend jaar, is hij ineens weer
gewoon beleidsmedewerker in
het Brabantse Nuenen, een
dorp met 25.000 inwoners on
der de rook van Eindhoven.
Voor een lager salaris dan wat
hij nu in Leiden ontvangt.
Het hoofd monumentenzorg
neemt afscheid met gemengde
gevoelens. „Ik vind Leiden een
fantastische stad en monumen
tenzorg is in een stad als Leiden
geweldig. Maar aan de andere
kant vraag ik me af of het nou
verstandig is dat binnenkort de
afdeling monumentenzorg
wordt opgeheven. En de aan
sturing vanuit de politiek zou
beter kunnen, dat speelt alle
maal mee. Een andere baan bij
de gemeente? Nee, daar heb ik
dus geen zin in. En daar mag je
je conclusies uit trekken."
Het college is niet in staat om
duidelijke opdrachten te geven
aan het ambtelijk apparaat om
dat de politiek niet weet waar
ze naar toe wil. Dat is volgens
de vertrekkende ambtenaar de
achterliggende oorzaak van
heel veel problemen. Een voor
beeld. „Op een gegeven mo
ment was 'integraal manage
ment' in de mode. Het idee was
dat iedere afdeling volledig ver
antwoordelijk was voor een
aantal producten. Maar je moet
mij niet vertellen dat ik inte
graal manager ben als ik nog
maar net de kleur van de potlo
den mag bepalen. Zo'n idee
werkt alleen wanneer je ver
trouwen hebt in de lagere ni
veaus in de ambtelijke organi
satie. En die kunnen alleen
maar goed werk afleveren wan
neer het bestuur duidelijke op
drachten geeft. Maar die zijn
niet altijd even duidelijk."
Over vertrouwen gesproken.
„Ik kan wel bij iedere vergun
ning het laatste foutje er uit wil
len halen en tegen een mede
werker zeggen: doe het maar
over. Maar dat heeft een enorm
verlammende werking. Dat doe
je dus niet. Maar bij Bouwen en
Wonen komt het wel geregeld
voor, puur door de persoon van
de wethouder."
Dat Van Rij, want over hem
gaat het, het tot zijn taak rekent
om bij een bouwaanvraag voor
een dakkapel geregeld zelf even
te gaan kijken, kan Vellekoop
desondanks wel begrijpen.
„Omdat veel ambtenaren van
achter hun bureau werken, ter
wijl ze er zelf langs zouden
moeten fietsen! Ik vind het heel
belangrijk dat ambtenaren niet
achter hun bureau blijven zit
ten. Je bent onderdeel van de
maatschappij, daar moet je tot
je vingertoppen in zitten",
vindt de man die toen hij nog
over de geluidshinder ging ge
regeld zelf met de decibellen-
meter 's nachts langs Leidse
kroegen trok.
„Het is de afgelopen jaren
niet echt leuk geweest in Lei
den. De neuzen stonden bij de
politiek en het top-manage-
ment niet allemaal dezelfde
richting uit, en dat gevoel sijpelt
langzaam door in de hele orga
nisatie. Dan ben ik een oude
zak, besefik."
Wethouder Vein Rij was van
ochtend niet bereikbaar voor
commentaar.
Gezellij» uit eten
Voor een redelijke prijs!
■ETCjTTjJH
MOSSELEN
MET FRITES, GROENE
SALADE EN
DIVERSE SAUZEN
ƒ24,50
OOK GROEPEN ZIJN BIJ
ONS VAN H ARTE WELKOM
R4RDDÉZk
Doczaslraat 43, 2311 HA Leiden
Tel. 071 5133672 Fax 071 5143956
IDAG 5 NOVEMBER 1999
huif
jachtwagen rijdt in op file
'\en Een vrachtwagen is vanochtend even voor negen uur op
A4 ter hoogte van de Meerburger Molen ingereden op een
gara staande file. De wagen reed in de richting Amsterdam en
i>-ga]&lde op een busje met daarin twee personen. Het busje werd
bngereten en belandde rechts van de snelweg. De vrachtwa-
i kwam tegen de vangrail tot stilstand. Er werden vier perso-
i met onbekend letsel naar het ziekenhuis gebracht. De
chtwagenchauffeur, de twee inzittenden van het busje en
bestuurder van een auto die werd geraakt door het rond-
erkoopsters beroofd bij bank
:Aen Twee verkoopsters (17 en 18) van een winkel aan de
- ïgegracht zijn gisterochtend beroofd bij de ING-bank aan het
- luttersveld. Zij wilden daar de dagopbrengst van woensdag
I rten toen zij werden belaagd door twee onbekende jongens.
|£j verkoopsters werden onder bedreiging gedwongen de tas
Pi t geld af te geven. Daarna gingen de overvallers er lopend
idoor richting Anthony Fokkerweg.
lEN» HERMAN JOUSTRA
It weet de gemiddelde vwo-
lolier in Leiden van het be
en ontzet van deze stad?
i, dat Leiden in 1574 werd
ijd van de Spanjaarden,
dat dat nu nog elk jaar
dt gevierd. Maar hoe de
geschiedenis nu precies
aar steekt, dat is niet be
id. Tenminste, wanneer de
_jdexamenklas van het Vis-
/""T 't Hooftlyceum, die giste-
een speciaal lesje kreeg
Raymond Fagel van de
iversiteit Leiden, een goede
>rsnede is van alle eindexa-
nklassen.
raag: „Wat kwamen de
mjaarden hier doen?"
twoord van een leerling:
owen in Amsterdam"
ntje natuurlijk, maar de
este leerlingen moesten het
woord schuldig blijven. De
<ac esten ja, want één leerling
it toch haarfijn te vertellen
de katholieke Spanjaarden
protestantse en dus afvalli-
Leienaren een lesje kwa-
94 ii leren. Klopte. Maar niet
een bus, zo maakte Fagel
'517i ideiijk. De geloofskwestie
niet de belangrijkste re-
i. Het ging er voornamelijk
dat die nare Hollanders in
stand waren gekomen te-
het koninklijk gezag van
Zips II. Daarom waren de
inj aarden hier.
ie historicus Fagel gaf sa-
i met drie collega's van de
'ersiteit een gastles op de
olengemeenschap. Het
BI daarvan: eindexamen-
lingen op een aanspreken-
manier kennis te laten ma-
met universitair onderwijs*
v. met wetenschap. Zo vertel-
professor Van Saarloos
r de chaostheorie in de
uurkunde, verhaalde doc-
idus Kern van Ivan de
•schrikkelijke en legde een
ital psychologiestudenten
wat hun studie inhield. En
Fagel had het over het beleg
en ontzet van Leiden, zoals
dat terug is te vinden in
Spaanse geschiedenisboeken
en kronieken, een onderwerp
waarover hij al eerder een 3
oktoberlezing had gehouden.
Dus hoorden de leerlingen
dat de Spanjaarden toch een
tikkeltje anders naar die hele
geschiedenis keken dan de
Leidenaars. Wat nou heldhaf
tig gedrag van die protestantse
burgers? De Spanjaarden, die
waren pas dapper geweest.
Het had alleen een beetje te
gengezeten. En God was in die
dagen niet op hun hand ge
weest.
Fagel onderstreepte dat
door een stukje tekst van een
zekere Bernardino de Mendo-
za rond te delen. Deze Spaan
se historicus deed onder meer
verslag van het "optreden van
heer LuisPimentel, die zijn
manschappen moed probeer
de in te blazen door twee uur
lang over de dijk te lopen die
ze moesten bewaken, terwijl
de kogels om hem heen flo
ten. Maar ja, het weer en de
Heer hè, 'degene die alles kan',
die zaten niet mee:
„Een zeer sterke noordwes-
terwind en later wind uit het
zuidwesten joeg het water te
rug over het land in de rich
ting van Leiden, op zo'n ma
nier dat de vloot van de vijand
door de winden al tweeënhal
ve voet water had om te varen,
niet eens nodig voor de groot
ste schepen die anderhalve
voet diepte hadden. En dit niet
zonder bijzondere toestem
ming van degene die alles kan,
want niet alleen was het water
onstuimig in deze tijd, maar
de bewoners bevestigden dat ze
gedurende hun leven de zee
nooit zo hoog hadden zien stij
gen als bij deze gelegenheid.
Dankjewel wetenschap,
toch aardig dat historici deze
lezing boven water hebben
De Blauwe Steen, die al 700 jaar in
de Breestraat ligt, is het symbolische
middelpunt van de stad.
Onder redactie van
Ad van Kaam en Erlc-Jan Berendsen
De lastenstijging voor volgend jaar blijft beperkt tot een
bescheiden 1,75 procent. Dat is de helft van het stij
gingspercentage dat drie weken geleden nog in de be
groting werd voorgesteld. WD-Wethouder Berry Vos van
financiën kon de stijging temperen nadat hij had ontdekt
dat de opbrengsten uit de onroerende-zaakbelasting
(OZB) de afgelopen jaren hoger waren dan gedacht. De
liberalen traden vorige maand tot het college toe met de
belofte dat zij de lastenstijging zouden beperken tot
minder dan de inflatiecijfer. Dankzij de meevaller is Vos
daar in geslaagd.
Bij de presentatie van de begro
ting ging Vos er nog van uit dat
de OZB-opbrengst juist lager in
zou zijn. Door de toekenning
van een groot aantal bezwaar
schriften tegen de laatste her
taxatie zou minder geld worden
opgehaald dan gepland. Na
veel rekenwerk bleek echter dat
de gemeente van tevoren meer
dan voldoende rekening had
gehouden met de gevolgen van
die bezwaarschriften. Zo veel
zelfs, dat de schatkistbewaarder
zonder gevaar een potje met
twee miljoen gulden kon ophef
fen dat was ingesteld om tegen
vallende opbrengsten op te
vangen.
Hierdoor komt de begroting
voor 2000 nu zonder pijnlijke
ingrepen keurig op nul uit.
Voor de jaren daarna vertoont
de begroting echter nog grote
gaten, tot bijna 6 miljoen in
2001. Al in het komende voor
jaar zal Vos met een oplossing
moeten komen voor dit komen
de tekort.
De tarieven voor de OZB stij
gen volgend jaar slechts margi
naal en de Zalmsnip blijft netjes
op honderd gulden. Maar toch
zullen er Leidenaars zijn die
volgend jaar bij de aanslag voor
de gemeentelijke heffingen flink
extra in de buidel moeten tas
ten. Hondenbezitters gaan on
geveer 25 gulden per hond
meer betalen - een gevolg van
het dalende aantal trouwe vier
voeters en de afspraak dat de
opbrengst van de hondenbelas
ting ongeveer gelijk moet blij
ven.
Maar vooral wie volgend jaar
van plan was om in Leiden in
het huwelijk te treden, zal mer
ken dat niet voor alle tarieven
alleen maar een inflatiecorrec
tie geldt. Kost een huwelijksvol
trekking tijdens kantooruren nu
nog slechts 330 gulden, na 1 ja
nuari wordt dat in één klap 583
gulden. Voor wie liever 's
avonds tegenover de ambte
naar van de burgerlijke stand
staat, valt dat vanaf volgend
jaar ook bij de gemeente Leiden
te regelen. Maar voor deze flexi
biliteit moet wel grof worden
betaald. Een huwelijk of part
nerregistratie op maandag tot
en met vrijdag tussen 17.30 en
22.00 kost volgens de voorge
stelde tarieventabel straks 3500
gulden.
Voor de Leidse PvdA is het
stadsdistributiecentrum (SDC)
nu al een verloren strijd. „Het is
goed dat we het geprobeerd
hebben, we hadden goede
voornemens met het systeem",
betoogde H. el Houari (PvdA)
gisteren in de commissie eco
nomische zaken. „Maar er
komt een moment dat je je
moet afvragen of je nog wel ver
der moet gaan. We hebben het
De kans dat het SDC over een
jaar nog bestaat is hoogst twij
felachtig nu burgemeester en
wethouders hebben besloten
dat het centrum over een half
jaar op eigen kracht moet kun
nen draaien. Directeur W.
Brandhorst liet vorige week nog
weten dat hij daar ondanks de
afsluiting van de binnenstad
voor zwaar vrachtverkeer niet
in zal slagen. De politiek, met
de PvdA voorop, nam gisteren
al vast afscheid.
„Ik vind het niet eerlijk om
nu in de verleden tijd over het
SDC te spreken", hield de WD-
'er A. Geertsema de commissie
voor. „We hebben het SDC nog
niet de nek omgedraaid. Maar
de wacht is aangezegd."
D. van den Bosch (Groen-
Links) vond dat de coalitiege
noten veel te makkelijk voorbij
gaan aan het feit dat het SDC
nog steeds in een moeilijke po
sitie zit. Volgens hem moet er
snel werk worden gemaakt van
de controle op het inrijverbod
voor zware vrachtwagens. „An
ders vrezen wij dat het SDC niet
op eigen benen kan staan, maar
binnenkort op haar laatste be
nen loopt."
WD-wethouder M. Schultz
bleek al na te denken over wat
er moet gebeuren na het SDC.
„De andere vervoerders die een
vergunning als stadsdistributie
centrum hebben zouden het
SDC over kunnen nemen wan
neer het bedrijf na 1 mei 2000
niet voldoet aan de afspraken",
fantaseerde zij.
Water en monumenten. Wie zich de
Leidse Kalender voor het ronde jaar
2000 aanschaft, zal met het omslaan
van de maanden bemerken dat die
twee facetten van de stad nadrukkelijk
de boventoon voeren. „Maar daarin is
Leiden dan ook op z'n mooist", sprak
juryvoorzitter Cees Goekoop die een
selectie moest maken uit de 300 pren
ten die door 70 verschillende fotogra
fen waren ingestuurd om in aanmer
king te komen voor dit hangende jaar
boek van Leiden Promotie/VW. Ge
heel passend in dat beeld onthulde hij
gisteren in de historische opkamer van
de Zijlpoort de winnende foto van
Hans Boogert: monumentale huisjes
aan het water van de Groenhazen-
gracht.
Net zo opvallend als die twee ele
menten van water en steen kwamen
bovendrijven, was het ook dat de ama
teurs onder de fotografen de profes
sionals de loef afstaken bij deze jaar
lijkse fotowedstrijd die ditmaal werd
gehouden onder het motto 'Leiden zo
als het is'. Slechts André van Haaste
ren, als fotograaf werkzaam bij de uni-
liep tijdens de laatste 3 ok-
ierfeesten niet gewoon op de
mis of naai- de kroeg zoals
:e Leidenaar dat doet. Nee,
ard van de Water bevond
op het moment van sui-
spinnen en bier in de Pyre-
:ën in het zuiden van Frank-
Vastgeketend aan een ma
ne die wordt gebruikt voor
aanleg van wegen.
46-jarige Van de Water is
beroep slager en werkt als
rsmanager' bij de Cl000 op
t Diamantplein. Daarnaast is
lid van Greenpeace. Van 1
15 oktober was hij in het
rpje Bedous onder Lourdes
i het actievoeren tegen de
ileg van een snelweg van
J naar Zaragoza, dwars door
i stukje ongerept natuur
toon in het ruige gebergte
tussen Frankrijk en Spanje. De
lokale bevolking is bang voor
een enorme drukte en overlast
van vrachtverkeer als de weg
eenmaal is aangelegd. Boven
dien is het gebied rond de aan
te leggen weg de enige streek in
de Pyreneeën waar nog een
aantal beren in het wild loopt.
Omdat Greenpeace in Frankrijk
niet erg groot is en weinig erva
ring heeft met actievoeren,
werd Nederlandse hulp inge
roepen. 'Zorg voor publiciteit',
luidde de boodschap. Van de
Water: „In Frankrijk is geen in
spraakprocedure zoals hier in
Nederland. Daar wordt in Pa-
rijs eventjes beslist dat er een
weg wordt aangelegd en de
grond wordt onteigend. De ei
genaars krijgen geld en worden
geacht binnen drie weken weg
versiteit, wist met twee foto's tot de ka
lender door te dringen. Zijn prent van
het zweetkamertje (Goekoop: „Toch
weer water") kwam in aanmerking
voor de derde prijs: een bedrag van
duizend gulden.
De nummers één en twee, Koos
Swart met het Plantsoen en Hans
Boogert met de Groenhazengracht,
vallen onder de noemer rechtgeaarde
amateurs. Wat niet wil zeggen dat deze
liefhebbers de stad afstruinen met een
wegwerpcamera op zoek naar een leuk
vakantiekiekje. De winnende prent bij
voorbeeld was gemaakt met een Has-
selblad, de Rolls Royce onder de ca
mera's. Hans Bpogert fotografeert dan
ook al vanaf zijn prille jeugd en spen
deerde intussen heel wat centjes aan
zijn hobby. „Voor dat geld kan ik weer
een leuk lensje kopen", grijnsde hij bij
het in ontvangst nemen van de eerste
prijs van 2500 gulden.
Vijf foto's had de medewerker van
het Stadsparkeerplan ingestuurd. De
omgekeerde boom aan de Haagsche
Schouw redde het niet, evenmin als de
perfecte symmetrie waarin hij het sta
tionnetje De Vink had gevangen. Het
moest en zou - volgens de jury dan -
De winnende plaat in de fotowedstrijd 'Leiden zoals het is', gemaakt door fotograaf Hans Boogert: monumentale huisjes aan
het water van de Groenhazengracht. foto hans boogert
een monument wezen en dat werd het
dus ook. Daar had Boogert overigens
absoluut vrede mee. „Die foto is voor
mij niet alleen een mooi plaatje van
Leiden. Die prent heeft ook emotione
le waarde. Mijn tante Cato had om de
hoek van de Varkensmarkt een snoep
winkeltje. De oudere Leidenaars zullen
zich dat vast nog wel herinneren. En
mijn oom had daar een kapperszaak.
Als kind heb ik in dat buurtje veel ge
speeld. Jeugdsentiment, ja. Het is net
alsof de tijd daar heeft stilgestaan."
Aan die informatie kon juryvoorzit
ter Cees Goekoop van zijn kant nog
wel een paar aardige details toevoe
gen. De oud-burgemeester: „In dat
kleine huisje heeft de cabaretier Paul
van Vliet nog gewoond in de tijd dat
hij in Leiden studeerde. En dan heb je
Groen Haze zelf natuurlijk nog. Welke
stad heeft een gracht die naar een
prostitueé is genoemd? Prachtig,
toch."
Richard van de Water (uiterst rechts) heeft zich vastgeketend aan een machine die wordt gebruikt voor de
aanleg van een snelweg in de Pyreneeën. eigen foto
te zijn. Dat kan natuurlijk niet."
Zaterdagochtend 2 oktober om
vijf uur bezetten Van de Water
en zijn mede-actievoerders een
terrein waarop de machines
stonden voor aanleg van de
wegen. Het terrein werd aan
twee kanten geblokkeerd en hij
ketende zich met vijf collega's
vast aan de machines. Met nek-
sloten en armhuizen. De lokale
bevolking werd door de mas
saal aanwezige politie al gauw
losgeknipt van de hekken.
Maar de 'professionele' actie
voerders waren een stuk moei
lijker weg te krijgen. Het ge
reedschap van de gendarmerie
bleek niet bestand tegen de
hardheid van de metalen sloten
van Greenpeace. „Een beton-
schaar sneuvelde toen ze ons
probeerden los te knippen en
met een ijzerzaag lukte het ook
niet", aldus Van de Water.
„Uiteindelijk duurde het tot
maandagochtend 4 riktober
voor we los waren.
Toen kwam 80 man ME uit
Bordeaux en werden de actie
voerders met slijptollen van
hun ketenen ontdaan. „Met
brandwerende dekens in onze
nek ter bescherming", aldus
Van de Water. Dit alles speelde
zich af onder toeziend oog van
de massaal toegestroomde pers
en een eigen foto- en video-
ploeg van Greenpeace. „Actie
voeren doen wij te allen tijde
zonder geweld", weet Van de
Water. „We zijn weerloos en
zorgen dat we niks slopen of
onverantwoord bezig zijn. Zo
lokken we ook geen agressieve
reacties uit. Tijdens trainings-
weekeindes wordt er gekeken
of je rustig blijft onder extreme
situaties. Niet ingaan op provo
caties van politie of bijvoor
beeld boze werknemers bij een
fabriekspoort. En niet reageren
op verbale agressie."
Dinsdagavond 5 oktober was
hij terug in Leiden om de vol
gende dag weer aan de slag te
gaan bij de C1000. „Ik word bij
Greenpeace wel gekscherend
de butcher van Leiden ge
noemd. Maar ik denk écht wel
na over problemen en ga mijn
verantwoordelijkheden zeker
niet uit de weg."
Door de inzet van, mede, Van
de Water staat de aanleg van de
weg in ieder geval weer op de
politieke agenda in 'Parijs' en
houdt Greenpeace de situatie
in de Pyreneeën nauwlettend
in de gaten. Dus als het goed is
lopen de beren volgend jaar
rond 3 oktober nog steeds on
gestoord rond in de Pyreneeën.
En Van de Water op de kermis
in Leiden.Ach, ik vier graag 3
oktober maar dit jaar pakte het
toevallig wat anders uit."
Rembrandtplan
Leiden Promotie VW lanceer-
de onlangs een spectaculair
plan voor de ontwikkeling van
een Rembrandtkwartier. Dat
permanente kwartier moet ko
men in en rond de voormalige
Zeevaartschool aan het Noord-
eindeplein, vlak bij de plek
waar ooit het geboortehuis
stond van de beroemde schil
der. Dat huis in de oude staat
herbouwen plus er een bezoe
kerscentrum aan vastkoppelen
zijn de belangrijkse ingrediën
ten van het plan dat naar ver
wachting zo'n drie miljoen gul
den gaat kosten. Het hele plan
staat op de internetsite van Lei
den Promotie VW: www.lei-
den.nl
Op de site wordt de mogelijk
heid gegeven te reageren op de
plannen. Reacties, tips, ideeën
en op- en aanmerkingen zijn
welkom. Stuur uw reactie naar
'reinbrandtkwartier@
leidenpromotie.nl'.
ERIC-JAN BERENDSEN
Gevellij» uit eten
Voor een redelijke prijs!
OOK GROEPEN ZIJN BIJ ONS
VAN HARTE WELKOM
SALADE PARDOEZA
GEMENGDE SALADE MET
FRUITS DE MER
KALKOEN TOlRNEDOS
MET PITTIGE ANANAS-SAUS,
FRITES EN
VERSE GROENTEN
CERISE VANILLE
MET WARME KERSEN EN
SLAGROOM 29.50
R4RBDEZK
Doe/astraal 43, 2311 IIA Leiden
Tel. 071 5133672 Fax 071 5143956
