Gedeelde passie goed voor goud in Seoul
Jg
*s van
Nr. 13: Nico Rienks en Ronald Florijn
Topsportt
deze eeuw
'Commerciëlen hebben publieke omroep op scherp gezet'
Gerard Baas
28 juli 1996, de tweede zondag van de
npische Spelen in Atlanta, maakte de Hol-
l Acht de grote mond waar. Blakend van
vertrouwen en met een griezelige over-
ht roeiden acht man en een stuurman
r een luid bejubelde overivinning in het
ingsnummer van de roeisport. Voor twee
hen, slagroeier Nico Rienks (Zwolle, lfe-
iri 1962) en Ronald Florijn (Leiden, 21
11961) was het de tweede gouden olympi-
medaille. Rienks Floiijn, een begrip dat
'ti adem werd uitgesproken, waren in
I, in Seoul, al de beste in de dubbel-tivee.
iienks was, in 1987, als skiffeur de eerste Nederland
ier die werd gesponsord. En ook de eerste die zijn
coach betaalde. Toch kwam hij op grote toernooien
■erder dan finaleplaatsen. Keer op keer zag hij het
jaan naar minder getalenteerde roeiers uit landen
neer geld en tijd in deze sport werd gestoken. Om-
zo vreselijk graag ook eens wilde winnen, besloot
dent bewegingswetenschappen een jaar lang alleen
et roeien te leven. De man die door zijn omgeving
roeineuroot werd gezien, vond Ronald Florijn, die
eken was op de dubbel-vier, op dezelfde golflengte,
denaar zette zijn studie psychologie een jaar in de
en Florijn hadden tijd, een basisbeurs van 605,22
en verder niets. De roeibond had wel geld, maar
lor hen. De dubbel-twee moest nota bene bij een
ding naar het buitenland de bond een tientje per
talen, als tegemoetkoming in de kosten. Ama-
isport in de jaren tachtig,
stte tijd om de roeistijlen van Florijn en Rienks in
te laten vloeien, maar met hulp van coach Jan
'Jan met de gouden handjes') werd een gemeen
telijk ritme gevonden. Krachtpatser Florijn ging ver
roeien en de bedachtzame Rienks wisselde zijn stijl
:er halen in een hoge frequentie in voor een krach-
ag. Zowel in als buiten de boot vulden de bedacht-
iienks en de impulsieve Florijn elkaar prima aan. In
latisme waren ze eikaars gelijke,
stemde zijn leven volledig af op de wedstrijdsport,
onde in het 'saaie Buitenveldert' om dicht bij de
in te zijn. Zijn studiekeuze schreef hij toe aan inte-
het menselijk lichaam, maar ook aan ambitie. „Ik
'oorbeeld kunstgeschiedenis kunnen gaan stude-
par in bewegingswetenschappen kon ik door mijn
nelier een hoog niveau bereiken."
was een roeier die geen maat kende. Ooit bleef hij
iff-finale van de Keulse regatta per ongeluk aan het
nton liggen. Iedere andere roeier had al lang opge-
maar Florijn wrong zich in een dolle inhaalrace
ar een tweede plaats. Een verklaring voor zijn inzet
nooit geven, evenmin als een uitleg voor zijn bi-
itgewoonten. Hij heeft allerlei tics gehad, een no-
een pudding-tic, een chocolade-tic of een rauw-
Op een dag was Florijn ervan overtuigd dat alles
nodig had in bananen zat. Hij vertelde dat zijn va-
meteen bij de groentenboer een kist bananen be-
Honderd jaar sport, honderd
jaar prestaties van formaat.
Tijd voor het maken vaneen on
verbiddelijke ranglijst. Wie zijn
de beste Nederlandse topsporters
van deze eeuw
Gedurende het hele jaar wordt
elke week op deze plaats een
sportfiguur geportretteerd die
van de redactie een plaats heeft
gekregen in de top 50.
Rienks Florijn, een begrip dat in één adem werd uitgesproken, waren in 1988, in Seoul, de beste in de dubbel-twee.
stelde. Waarop die hem verbaasd of vroeg of hij misschien
een aap in huis had.
De gedeelde passie bracht de dubbel-twee op 24 septem
ber 1988 op de Han Rivier bij Seoul goud. Rienks en Flo
rijn, geen uitblinkers in een flitsende start of een scherpe
eindsprint, roeiden zich tussen de 500 en de 1500 meter
naar een voorsprong die nooit in gevaar kwam. Op de
vraag of hij ooit van goud had gedroomd, antwoordde
Rienks: „Dromen kost tijd en die kun je beter gebruiken
om te trainen."
Een jaar na de spelen leverde het WK in het Joegoslavi
sche Bied nog zilver op, maar weer een jaar later ging het
in Australië op Lake Barrington mis, ondanks een voorbe
reiding die perfect leek, Rienks: „Als de andere roeiers in
het trainingskamp een middag vrijaf namen, lieten wij de
boot weer in het water zakken. Van de Spelen in Seoul
herinnerden we ons dat het nooit genoeg kon zijn, maar
de praktijk heeft anders uitgewezen." Rienks en Florijn
besloten uit elkaar te gaan.
Florijn werd naar eigen zeggen 'simpel' van het jarenlange
samen roeien. Rienks had vooral onprettige herinnerin
gen aan de periode voor het WK in 1990. „Het werd in de
ploeg steeds meer discussiëren om het discussiëren", al
dus Rienks. Hij koos ervoor om met Henk-Jan Zwolle ver
der te gaan in de dubbel-twee. Een keuze die Florijn niet
kon vatten. „Wat voor eer valt er in de dubbel-twee nou
verder nog te behalen?" Toch nog wel, zo bleek. Rienks-
Zwolle wonnen het WK in 1991 en legden een jaar later
in het Spaanse Banyoles beslag op Olympisch brons. De
dubbel-vier met Ronald Florijn, Rutger Arisz, Koos Maas
dijk en Hans Kelderman, een jaar daarvoor nog goed voor
brons op het WK, kwam door een slechte start niet verder
dan de vijfde plaats.
Na de Spelen in Barcelona werd een oud plan uit de kast
gehaald. Een Holland Acht, een idee dat in 1990 was ont
staan op de Goodwill Games in Seattle. Organisator Ted
Turner, oprichter/eigenaar van CNN, eiste van de deelne
mers aan het roeitoemooi dat zij ook plaats namen in een
acht. Die verplichting rustte ook op de Nederlandse ploeg,
die er eigenlijk wel de lol van in zag. Bondscoach René
Mijnders was de enige die de klus serieus leek op te vatten
en stelde een evenwichtig team samen. De gelegenheids-
Holland Acht eindigde op een verdienstelijke vijfde plaats,
met het brons op slechts tweeënhalve seconde afstand.
De roeiers onthielden twee dingen: de top is helemaal niet
zo ver weg, maar voor echt succes moest nog een hoop
werk verricht worden. De equipe besloot op dat moment
zich na de Olympische Spelen van Barcelona op de 'Acht'
te gaan richten.
Het 'Lemniscaat-project' van de Holland Acht ging op 1
september 1992, twee weken na Barcelona, van start. Het
eerste hoopgevende resultaat was de overwinning in de
Rotsee-regatta in Luzern (1993). In de maanden erna ging
het weliswaar met horten en stoten - op het WK '93 ein-
foto anp paul stolk
digde de Acht op een teleurstellende vijfde plaats - maar
allengs groeide het team, dat op de WK '94 en '95 zilver
haalde, in een aan het volleybal verwant Bankras-model;
een vriendengroep met slechts één doel voor ogen: goud
in Atlanta.
Een week voor de volleyballers triomfen vierden, slaagde
het vier jaren plan van de Holland Acht. Henk-Jan Zwolle,
Diederik Simon, Michiel Bartman, Koos Maasdijk, Niels
van der Zwan, Niels van Steenis, Ronald Florijn en Nico
Rienks hadden samen met stuurman Jeroen Duyster niet
eens een eindsprint nodig om de tot en met 1995 onver
slaanbare Duitsers voor te blijven.
Nico Rienks roeit drie jaar later nog steeds op niveau. De
directeur/eigenaar van een Arbo-dienst in Houten is met
Niels van der Zwan de enige van de gouden acht die deel
uitmaakt van de Holland Acht II. Op dit moment twijfelt
Rienks of hij door moet gaan tot de Olympische Spelen
van Sydney in 2000. Het matige resultaat op het WK '99 in
Canada (negen seconden achter de Verenigde Staten) is
naar zijn mening in een jaar niet te overbruggen.
Ronald Florijn, die werkt als headhunter, is recreatieroeier
geworden. Desondanks zijn de scores op de ergometer
volgens eigen zeggen nog net zo goed als toen hij twintig
was. Hij is er dan ook van overtuigd dat een podiumplaats
in Australië voor een Nederlandse Acht er absoluut in zit.
Het ontbreken van voldoende financiële compensatie
heeft Florijn tot nu toe uit de Holland Acht II gehouden.
11.
12.
13. Nico Rienks en
Ronald Florijn
14. Sjoukje Dijkstra
15. Hennie Kuiper
16. Abe Lenstra
17. Wini Ruska
18. Pahud de Mortanges
19. Ada Kok
20. TomOkker
21. Marco van Basten
22. Atje Keulen-Deelstra
23. Reinier Paping
24. Arie van Vliet
25. Faas Wilkes
26. Bettine Vriesekoop
27. Floris jan Bovelander
28. Nelli Cooman
29. Ron Zwerver
30. Gerrit Schutte
31. Marianne Timmer
32. jan Ti mm an
33. Beb Bakhuys
34. Zus Braun
35. Leontien van Moorsel
36. Willem van Hanegem
37. Tinus Osendarp
38. Ties Kruize
39. jan Raas
40. Rik Smits
41. Piet Roozenburg
42. Kees Verkerk
43. Piet van de Pol
44. Ellen van Langen
45. Gianni Romme
46. Marcel Wouda
47. Bok de Korver
48. Rein de Waal
49. Bep van Klaveren
50. just Göbel
Vervolg eerste pagina
J—/De vraag welke veranderingen
de commerciëlen hebben bewerkstel
ligd in televisieland, wordt door de
verschillende betrokkenen niet een
duidig beantwoord.
Tijdens het Omroepcongres zei
VARA-directeur Vera Keur: „De com
merciële televisie heeft de publieke
omroep opnieuw laten nadenken
over taak en functie. Verder willen wij
als publieke omroep Jeroen Pauw wel
inlijven, dan mogen zij Koos Postema
terug. En 'als wij de Net 5-serie The
Soprano's kunnen krijgen, mogen zij
kiezen uit ons gehele inkoop-aan
bod."
Hans van Beers, lid van de raad van
Bestuur van de NOS is het niet eens
met de veelgehoorde suggestie dat de
publieke omroep zich aan de com
mercie heeft aangepast. „Dat is niet
waar. Het is juist omgekeerd: de com
mercie neemt de succesnummers
van de omroep over: Taxi, spelshows.
Recentelijk Paul Haenen en de Twee
Meter sessies. Dat is ook niet erg. De
publieke omroep moet het experi
ment niet schuwen en vernieuwing
brengen. Wat goed is: het RTL
Nieuws, Barend en Van Dorp, films
en drama. Ook zijn ze goed in het
bouwen van programmaschema's, al
hebben ze dat afgekeken. Maar: beter
goed rondgekeken dan slecht zelf be
dacht. Series als Baantjer geven het
Nederlands drama ontegenzeggelijk
een impuls."
Willem van Kooten, voormalig dj,
stond als geldschieter aan de wieg
van verschillende commerciële initia
tieven. Hij wil er eigenlijk niet veel
over zeggen: „Het is een non-issue,
flauwekul. Belangrijker is het dat de
kabelnetten, evenals gas en licht niet
in buitenlandse handen komen. Daar
wil ik wel een boom over opzetten.
Maar goed, twee zegeningen van de
commerciële omroep kan ik wel noe
men: er is meer keus op de televisie
en de publieke omroepen zijn wakker
geworden. De zomer in Hilversum
duurt nu nog maar twee maanden, in
plaats van vijf. En je hóeft niet te kij
ken naar de commerciëlen! Er is geen
kijkplicht, je bent alleen verplicht om
kijkgeld te betalen. Wat Van den Ende
zei is natuurlijk niet serieus te ne
men: hij maakt die platte program
ma's zelf."
In de min
STER-directeur Cees Vis bekijkt de
ontwikkelingen graag in termen van
rendement: „Het heeft niets opgele
verd. Integendeel zelfs, zou ik zeggen.
Als je alle initiatieven op commerci
eel gebied bij elkaar optelt, dan kom
je flink in de min uit. SBS is nog
steeds verlieslijdend, in tien jaar tijd
is de winstgevendheid van HMG en
Canal ook niet om naar huis te
schrijven. Als een middenstander tien
jaar niets verdient, houdt hij er mee
op. Maar kennelijk zijn grote bedrij
ven nog steeds bereid veel geld in tv-
zenders te stoppen, die Hollywood-
achtige uitstraling spreekt toch aan,
al wordt er dan ook erg denigrerend
gedaan over commerciële tv. Zelf kijk
ik graag naar het RTL Nieuws. Ze
hebben ook betere films en als er
sport is, kijk ik ook altijd, daar voel ik
me echt niet door bezwaard. Overi
gens zie ik niets waarvan ik denk:
zonder commercie hadden we dit
niet gezien. Ook zonder de commer
cie was de publieke omroep veran
derd, zij het wat langzamer."
Kees Jansma, ooit het boegbeeld
van het publieke Studio Sport en nu
chef-sport van het commerciële Ca-
nal+ ('Vandaag al weer 1038 nieuwe
abonnees erbij!'), meent dat door de
Willem van Kooten: 'Je hoeft niet te
kijkenfoto archief anp
komst van RTL en de andere geldver-
dienende stations de publieke om
roep wat agressiever is gaan werken.
„Hopelijk resulteert dat ook in een
redelijk voorstel om dé omroep te re
organiseren. Zelf kijk ik niet of nau
welijks naar RTL, niet uit arrogantie,
maar ik ben nu eenmaal niet zo'n
spelletjesmens. Wat ik als oud-pu
blieke omroepman met enige spijt
moet constateren is dat het NOS
Journaal niet meer zo goed is als
vroeger. Dat heeft te maken met de
kwaliteit van RTL Nieuws, dat een
heel toegankelijke rubriek is gewor
den. Als de publieken ook een wat
lossere stijl willen hanteren, mislukt
dat meestal. Wij - het lijkt wel of ik
nog steeds bij de NOS zit - zijn daar
niet zo goed in."
Jansma vindt de vele commerciële
stations die we kunnen ontvangen
een verademing. „Je gaat wel veel se
lectiever kijken. Toen de videorecor
der op de markt kwam, nam ik me
voor vreselijk veel programma's op te
nemen. Ik heb sindsdien nog nooit zo
weinig gekeken."
Bezinning
EO-voorzitter Arie van der Veer is van
mening dat de commercie de bezin
ning op gang heeft gebracht. „Bezin
ning over wat de publieke omroep
moet zijn en wat het moet brengen.
We zijn er helaas nog steeds niet uit,
maar de discussie loopt in ieder ge
val. Een zendgemachtigde staat stil
bij de vraag: 'Ik krijg geld van de over
heid om programma's te maken, is
dat terecht?' Het moet uit te leggen
zijn aan de mensen in de straat.
Wat de programma's betreft is het
mooi dat bepaalde genres naar de
commercie zijn overgeheveld. Het is
een soort zuiveringsproces geweest.
Zelf kijk ik wel eens naar het half elf-
joumaal op RTL 4 en af en toe naar
een film op RTL 5. Naar Veronica kijk
ik nooit en naar SBS ook vrijwel niet -
als je daar 's avonds laat naartoe
schakelt, weet je wat je te zien krijgt.
Dat hoeft voor mij niet. Sowieso vind
ik het niet erg kies om erotische pro
gramma's te gebruiken om kijkers te
binden. Overigens zendt RTL 5 sinds
kort ook een Amerikaans religieus
programma uit: The hour of power
van Robert Schiller. Ik kijk zelf niet,
want ik sta zelf nog steeds op de
preekstoel."
Paul Haenen, ooit gekoesterd door
de Vpro, vandaar via RTL 4 beland bij
Net 5 met zijn programma Haenen
voor 11: „Bij Net 5 heb ik misschien
nog wel meer vrijheid dan ik bij de
Vpro had. Niemand bemoeit zich met
de inhoud van het programma. Trou
wens, ik zie of hoor ook verder nie
mand. Ik ben zelf wel een beetje ver
baasd over het vertrouwen. Natuur
lijk hebben we van te voren wel afge
sproken dat het mijn programma is,
maar in praktijk kan dat altijd anders
uitpakken. Voorheen ben ik een paar
keer te gast geweest in programma's
op commerciële zenders, en ik heb
bij RTL 4 Dolman onder de Rijken ge
maakt. Dan merk je dat daar toch ook
heel normale mensen werken.
Zelf kijk ik naar Barend en Van
Dorp, het RTL Nieuws, het program
ma van Rik Zaal en nu de talkshow
Maarten Rijk bij Net 5. Het goede
van de komst van de commercie is
natuurlijk dat het de publieke om
roep op scherp heeft gezet. Jammer is
alleen dat de publieken altijd maar in
de verdediging zitten. Ze zouden juist
trots moeten zijn op wat ze zelf te
bieden hebben, en daar meer op
voortborduren. Zo mis ik nog steeds
een prachtig kunstprogramma. Juist
de publieke omroep is de plek voor
dat soort grensverleggende program
ma's. Verder hoop ik dat Net 5 slaagt.
Het moet toch kunnen: een culturele
zender zonder vervlakking."
Joumaallezer Harmen Siezen -
voor korte tijd ingelijfd geweest bij
TV10 - ziet één positieve ontwikke
ling: „Het enige goede dat het in mijn
ogen heeft gebracht is een concur
rent voor het Journaal, en concurren
tie is altijd goed. We zijn alerter ge
worden. Verder vind ik het niks. Ik
kijk nooit. Ja, heel af en toe een voet
balwedstrijd. Maar zelfs die zijn
slecht, omdat het commentaar dan
weer niet deugt. Commerciële tv: van
mij mogen ze die morgen opheffen."
MONIQUE BRANDT
PETER KUIJT
Paul Haenen: „Jammer dat de publie
ken altijd maar in de verdediging zit
ten foto archief anp
