Religie
'Met de duivel valt niet te spotten'
Zaterdag 28 december 1991
Redactie: 071-161400 Eindredactie: HENK HOUTMAN Vormgeving: RON VAN HAASTREGT
5
Kwart van Italiaanse bevolking wendt zich tot satan of magiër
Satan is terug. Althans in Italië. Pater Gabriele Amorth,
een van de bekendste duiveluitdrijvers van Italië, zegt dat
hij en zijn 20 collega's het werk niet meer aankunnen.
„De demoon verbreidt zich, het aantal bezetenen neemt
toe en wij exorcisten zijn maar met weinigen en voor het
merendeel oud en moe".
EELCO VAN DER UNDEN
Italië in handen van de duivel?
„Het kwade heeft na duizenden
jaren van vechten met het goe
de inderdaad een voorsprong",
aldus een magiër in Turijn, de
occulte hoofdstad van ons con
tinent, waar, naar zijn zeggen,
de positieve en negatieve krach
ten elkaar als op een schaak
bord bestrijden. „De magische
oorlog is intensiever dan ooit,
beide spelers lijken bang te zijn
voor het eindsignaal."
Don Amorth is een grote, kale
man met felblauwe ogen, een
voormalig verzetsstrijder. Hij
luidde kortgeleden in het jezu
ïetentijdschrift 'Civilta Cattolica'
de noodklok: 12 miljoen Italia
nen - een kwart van de bevol
king - wenden zich tot de duivel
of doen een beroep op occulte
figuren als magiërs, kaartlezers,
en waarzeggers. Het aantal 'be
zeten' personen stijgt snel en
daarmee ook de behoefte aan
exorcisten. Een brief is uitge
gaan naar de 266 bisdommen,
opdat ze in hun bisdommen in
ieder geval een duiveluitdrijver
benoemen.
„De kerk", zegt don Amorth,
„is lange tijd te rationeel ge
weest; veel theologen en pries
ters geloven niet dat de duivel
bezit kan nemen van een per
soon. Maar de duivel bestaat.
Hij is een rebellerende engel, de
geest van het kwaad, zo zegt het
Evangelie."
Spijkers spugen
L Don Amorth, verbonden aan de
Romeinse kerk Immacolata,
wordt net als zijn collega's over
stroomd met telefoontjes van
mensen die zeggen de duivel in
zich te hebben. Volgens hem is
KERKDIENSTEN
Opgenomen zijn de kerkdiensten
van zondag en de diensten die
worden gehouden op oudejaars
dag (01) en nieuwjaarsdag
(WOE).
LEIDEN
Herv. Gem. Hoogl. kerk geen dienst;
Marekerk 10 ds Den Admirant, Oegst-
geest, 17 dr Balke, 'sGraveland, Dl
19.30 ds Smaling, WOE 10.30 ds Sma
ling; Petruskerk 11.45 oec. stud,
dienst. Maranathak. (L. Morsweg) 10 ds
vd Velden, Dl 19 ds Rooze (ook voor
Stevenshof); Oecumenische geloofsge
meenschap De Regenboog (Merenwijk)
9.30 en 11.15 past. Scholtes, Dl 19 ds
vd Bom, past. Scholtes; Bethlehemkerk
(Driftstr.) 10 ds Smaling, Dl 19dsAI-
blas; Bevrijdingsk. (Montgomerystr.) 10
ds Rietveld, Dl 19 ds Van Hunnik; Vre-
desk. (Burggravenl.) 10 ds Nauta, Dl 19
ds Nauta, WOE 11 ds Schouten; Waalse
kerk (Breestr.) 10.30 past Ribs, WOE
13 past Ribs; 'Stevenshof' (rk kerk
Haagse Schouw) 11 kand. Damstra.
Acad. Ziekenhuis 10 past. De Groot.
Diaconessenhuis elke ZA 10.30 rk.
dienst, en ZO 10.30 kand Van Hinten.
Endegeest zie Oegstgeest. Geref. Kerk
Vredeskerk zie herv. gem.; Oude Vest-
kerk 10 ds Rooze; Maranathak. zie herv.
gem.; Bevrijdingsk. zie herv. gem.; ver
zorgingstehuis Groenhoven 10 kand me
vr Keunmg, Dl 19 ds Schouten, WOE 10
ds Verdoorn; Merenwijk zie herv. ge
meente. Geref. K. Vrijg. (Herengr.) 10
en 17 ds Feenstra, Dl 19.30 dienst.
Chr. Geref. K. (Steenschuur) 10 en 17
ds den Hertog, Dl 19 ds den Hertog,
WOE 10 ds Den Hertog. Geref. Gem.
(zie onder Leiderdorp). Geref. Gem. in
Ned. (Bethlehemkerk Driftstr.) 11.30
en 17.30. Evang.-Luth. Gem. (Hoogl.
Kerkgr.) 10.15 dsJense. Doopsgez.-Re-
mohstr. Gem. (Lokhorstk. Pieterskerk-
str.) geen dienst, Dl 19.30 ds Brüse-
witz. Baptistengemeente (aula 'Nieu-
weroord', Rijnsburgerweg 124) 10 ds
Agtereek. Evang. Gemeenschap (Mid-
delstegr. 3) 9 en 10.30 ev Smit, Dl 19
HA. Evangellecentrum-Pinksterbew.
(Bethlehemskerk Lammermarkt) 10 ev
Zijlstra, Dl 19 ev Zijlstra. Pinkstergem.
(O. Vest 13) 10 ev Oostra, Dl 19 hr Ei
kerbout, HA. Volle Evangelie Gemeente
(Haarlemmerweg 36) 11 ev Daniël.
Christengemeenschap (Vestestr. 49)
geen dienst. Leger des Heils (hoek Ves
testr ./Groenesteeg) 10 en 17, Dl 19.
Nieuw-Apost. Kerk (H. Rijnd. 24) 9.30,
Dl 18, WOE 9.30. Zevendedag-adven
tisten ('De Ontmoeting', Noordhofland
V.schoten)elke ZA 10 tot 11 bijbelstu
die, 11 tot 12 predikatie. Christelijke
Wetenschap (Steensch. 6) 10.30. Kerk
van J. Chr. v.d. Heiligen der L. Dagen
(Brahmsl.) 10, 11 en 12. Oud-Kath. K.
(Zoeterw.smgel) 10, behalve 2e week
einde van de maand: ZA 19. Rooms-Ka-
th. K. Haagweg ZA 19, ZO 10.30, Dl
19, WOE 10.30; Herensingel ZA 19, ZO
K 11, Dl 19, WOE 11; Rijndijk (Stevens
hof) ZA 19. ZO 9.30, Dl 19, WOE
10.30; Steenschuur ZA 19, ZO 8.30,
10, 11.30, 18 en 19 (lof), Dl 8.15, 10.
18 en 19, WOE 8.30, 10, 11.30 en 18;
echter 95 procent van de perso
nen rijp voor de psychiater of de
psycholoog. „Degenen die zeg
gen bezeten te zijn, zijn dat bij
na nooit. De echte bezetene
heeft veel fysieke pijn; vooral
aan maag, hoofd en mond. Bo
venal heeft die persoon een af
keer van alles wat heilig is: het
kruis, wijwater, en de door de
exorcist gebruikte olie. Een an
der kenmerk is het spreken van
hem of haar onbekende talen
en het ophoesten van slijm, en
soms zelfs van voorwerpen en
kleine beesten."
De manier waarop de per
soon op de uitbanner reageert,
is zeer verschillend: het hangt af
van de mate van bezetenheid.
Don Amorth heeft scènes mee
gemaakt waarbij vier, vijf perso
nen de bezetene moesten vast
houden. „Tijdens een uitdrij
ving onder leiding van don Can-
dido, een van de bekendste Ro
meinse exorcisten (nu in ruste),
verhief de vrouw in kwestie zich
van haar stoel, draaide als een
tol om haar as en sloeg de exor
cist met kracht op zijn slaap.
Met verdraaide stem vervloekte
zij hem en spuugde met on-
«menselijke kracht spijkers in het
rond. De duiveluitdrijver moet
niet alleen psychisch, maar ook
fysiek sterk zijn. Het is niet ver
wonderlijk dat sommige uitdrij-
vers op hun zestigste jaar 'op'
zijn."
De getuigenissen van de dui
veluitdrijvers werden altijd door
de kerk met grote scepsis be
handeld. Maar het tij lijkt te ke
ren. Paus Johannes Paulus II is
gevoeliger voor demonen dan
zijn voorgangers. Hij is zelf een
begaafd exorcist; in 1984 ver
joeg de paus in het Vaticaan de
duivel uit twee personen. Teken
aan de wand is dat de onlangs
in Nederland verblijvende bis
Boshuizerkade ZA 19, ZO 10, Dl 19,
WOE 10; Lammenschansweg ZA 19, ZO
10, Dl 19. WOE 10; Haarl.straat ZA 19,
ZO 10.30 en 12.15, Dl 19, WOE
10.30; Merenwijk zie herv. gem.; H.
Rijndijk (zie Zoeterwoude).
ABBENES
Herv. Gem. 9.30 hr Hoffenaar, Voor
hout. Dl 19 ds Roodenburg, WOE 10 ds
Roodenburg.
AARLANDERVEEN
Herv. Gem. 10 ds vd Berg, Dl 19.30 ds
vd Berg. Geref. Kerk 10 ds Assies, Zoe-
termeer, 18.30 ds Ribberink, Rijnsburg,
Dl 19.30 ds Elderman, Bodegraven,
WOE 10 dr Fernhout, Alphen. Chr. Ge
ref. Kerk 9.30 en 16 ds Den Hartog,
Veenendaal, Dl 17 ds Westerink, Baarn,
WOE 10. Rk Kerk ZA 19, ZO 10.30, Dl
19, WOE 9 en 10.30.
ALPHEN AAN DEN RIJN
Herv. Gem. Adventskerk 10 ds Jonk
man. 18.30 ds 't Hooft. Dl 19.30 ds
Jonkman, WOE 10.30 ds. 't Hooft;
Kruiskerk 9.30 ds Wilschut; Opstan-
dmgskerk 10 ds Ommermg, Dl 19.30
ds. Ommermg en ds Santmg, WOE
10.30 ds Ommermg; G. Herderkerk 10
ds Huizebosch, Dl 19.30 ds Mulder; De
Bron 9 en 10.30 ds Moll, 18.30 ds Hui
zebosch. Dl 19.30 ds Bakker; Ashram
(Marsdiep) 10 ds Bakker; Oudshoornse
kerk 10 ds Thieme, Boskoop. Dl 19 ds
Roos, Woubrugge; Sionskerk (Meteoor
laan) 9.30 hr Stam, Katwijk a/zee,
18.30 hr v Laar, Reeuwijk, Dl 19 ds Ou-
wendijk, WOE 10 ds Ouwendijk. Geref.
Kerk Mar.kerk 10 ds Den Heeten,
Hoofddorp, 18.30 drsSanting, Dl
19.30 drs Wilschut, WOE 10 drs Wil
schut; Salv.kerk 10 drsSanting, 18.30
ds Den Heeten, Hoofddorp, WOE 10 drs
Santing; Kerk en Zanen 10.30 ds Mul
der, WOE 10.30 mevr. G. de Haan. Ge
ref. K. Vrijg. (school Bospark, Beatrixl.
4) 9.30 ds Wilschut, 17 leesdienst, Dl
19.30 ds Grutter. Ned. Geref. Kerk
(school Willemstr.) 9.30 kand Stratmg,
Den Haag, 16.30 ds Zwarts, A'dam, Dl
19.30 ds Janssens. Chr. Geref Kerk
(Grijpensteinstr.) 9.30 dienst des
Woords, 14.30 dsVlietstra. Dl 19.30 ds
vd Meij, WOE 9.30 ds vd Meij. Oud-Ge-
ref. Gem. (Hooftstr. 240) 9.30 en 16.
Bapt.gem. (Molenwerfstr. 1) 10 en
18.30 ds Koekkoek, Dl 19 ds Koek
koek. Bapt.gem. Noord (school Kalk-
ovenw. 62) 10 hr Poppe, Dl hr Van Ge-
meren. Bapt.gem. Ichthus (aula mavo
H. Dunantweg 1) 10 hr Meulenberg,
18.30 hr Plomp, Dl 19 hr Smits. Volle-
evang.gem. ('De Ark', Pr. Hendrikstr.
54) 10 hr Verdouw, WOE 20 hr vd
Hoorn. Pinkstergem. 'Het Licht' (A. y.
Burenlaan 15) 10. Christengemeente
'De Hoeksteen' (geb 'Bethel', hoek Em-
malaan) 10. Leger des H. (Zonneweg 3)
10 huldigingssamenkomst, 19 geen
dienst. Remonstr. Gem. (Van Manders-
loostr. 36) g.o. Rk Kerk: Bonifaciusk. ZA
19, ZO 9.45 en 11, Dl 19, WOE 11.30;
Piusk. ZA 19, ZO 9 en 10.30, Dl 19,
WOE 10.30; De Bron ZA 19, ZO 9.30
en 11, Dl 19.30, WOE 11.
BENTHUIZEN
schop Milingo uit Zambia weer
zijn mystieke bijeenkomsten
mag houden. Tijdens deze ses
sies, waar honderden mensen
op afkomen, weet Milingo door
gebed te genezen en kwade
geesten uit te bannen.
Wojtyla is bezorgd over de
leegloop van de kerken en de
groei van sekten, satanskerken
en andere occulte organisaties.
Drie jaar geleden hield hij een
rede in Turijn. De paus riep op
tot een strijd tegen de duivel,
die 'de prins van de wereld wil
worden'.
Het was geen toeval dat de
paus de oproep in Turijn deed:
in deze stad in het Noordwesten
van Italië, aan de voet van de
Alpen, houden naar schatting
40.000 personen zich met zwar
te magie (duivelverering) bezig.
De stad van Fiat en Olivetti
geldt al eeuwen als een magisch
punt van onze aardkloot. Goed
en kwaad strijden er om de
macht.
In trance
Het is koud en het mist in Tu
rijn. Langs de brede straten en
grote pleinen staan sobere,
overwegend barokke gebou
wen. De stad heeft een strak
stratenplan, een overblijfsel uit
de Romeinse periode. In de
Dom, waar de lijkwade van
Christus wordt bewaard, voert
een priester de mis op. Een
muntje van 200 lire is nodig om
de panelen te verlichten waarop
de wonderbaarlijke geschiede
nis van de lijkwade wordt ver
teld.
Turijn is volgens velen een
magische stad. De Katholieke
Kerk heeft dat, ondanks de aan
wezigheid van de lijkwade, ech
ter altijd afgezwakt. Priesters en
exorcisten zijn terughoudend in
het geven van hun mening,
voord over de duivel. „Satan is
hier, zoals hij ook in Rome of
Milaan is", relativeert de 76-ja
rige exorcist don Giuseppe Rua-
ta. Don Ruata heeft net als zijn
collega don Giuseppe Capra,
exorcist in de kerk van de Sale-
sianen, gelegen in een verpau
Herv. Gem. 9.30 en 18 ds Boer, Dl
19.30 ds Boer. Geref ./Herv. Gem. (geb.
'De Hoeksteen', Schweitzerstr.-Bern-
hardstr.) 10 ds vd Hoeven. Dl 19.30 drs
Van Arkel. Geref. Gem. 9.30 en 18 ds
Tams, Dl 19.30 ds Van Aalst, WOE
9.30 ds Van Aalst.
BODEGRAVEN
Herv. Gem. Dorpskerk 10 ds Smit. Hil
versum, 18.30 ds Frederikze, Woerden,
Dl 19.30 kand. Zorge, Ouderkerk, WOE
10 ds vd Scheur; Salv.kerk 10 ds Wal
let, Utrecht, 18.30 dsvd Scheur. Dl
19.30 ds Terlouw, WOE 10 ds Terlouw;
Bethl.kerk(Nieuwerbrug) 10dsvd End,
Huizen, 18.30 ds Muller, Sluipwijk, Dl
19.30 ds vd Scheur, WOE 10 ds Zethof,
Kockengen. Geref. Kerk 10 ds De Goe
de, Waarder, 18.30 ds Zoutman, Dl
19.30 ds Zoutman, woe. 10.30 Elder
man. Geref. K. Vrijg. (Ichthusk.) 9.30 ds
Grutter, 16.30 ds Ophoff. Dl 19.30 ds
Simpelaar. Geref. Gem. (Stationsweg
17) 10 en 18.30.
BOSKOOP
Herv. Gem. Dorpskerk 9.30 ds Jansen,
18.30 ds de Reuver. Dl 19 ds K. Jan
sen; De Stek 9.30. Geref. Kerk 9.30 ds
v 't Hoff, Dl 19 ds De Moor, Waddtnx-
veen, WOE 9.30 ds De Reuver. Chr. Ge
ref. Kerk 9.30 ds v Roekei, Nieuw Ven
nep, 17 dsOosting, Dl 19.30 dsOos-
ting, WOE 10 ds Oosting. Geref. Gem.
9.30 en 15.30 ds Harmck Dl 16 ds
Bac, WOE 9.30 leesdienst. Church of
the Nations ('Ons Paradijsje', v. Neslaan
4) 9.30 hr Godschalk.
HAZERSWOUDE
Herv. Gem. 10.30 dsAlblas, 18.30 ds
Markus, Broek op Langedijk, Dl 10.30
ds. Huisman en ds Alblas gez. dienst,
WOE 10 ds Alblas en ds Huisman gez.
dienst. Geref. Kerk 9 en 17 ds Versluys,
Alphen ad Rijn, Dl 19.30 ds Huisman.
Rk Kerk: dorp ZA 19, ZO 10 en 11.30,
Dl 19, WOE 10.30; Anker ZA 19, ZO
11, Dl 19, WOE 11; Rijndijk ZO 9.30,
WOE 9.30.
HILLEGOM
Herv. Gem. 10 ds Rothfusz. Dl 19 30
ds Verbeek gez. dienst. WOE 10.30 ds
Rothfusz gez. dienst. Geref. Kerk
('Hoeksteen') 10 ds Kuiper, Noordwijk,
WOE 10.30 ds Rothfusz. Chr. Geref.
Kerk 10 ds v Langevelde, 17 ds Slof-
stra, Noordwijk, Dl 19.30 dsv Langevel
de. Christen Gemeente (P. Breughellaan
36) g.o. Rk Kerk: Mart. ZA 19. ZO 9 en
11, Dl 19, WOE 10; Jozefk.ZA 19, ZO
10. Dl 19. WOE 10.
HOOGMADE
Herv Gem. 10 ds vd Schoot, Voorscho
ten, Dl 19.30 kand Henzen, Leiderdorp.
Rk Kerk ZA 19, ZO 9.15, Dl 19, WOE
11.
DE KAAG
Herv. Gem. 10 ds Zoomers, Zoetermeer,
Dl 19.30 ds Koldewijn, WOE 10 ds Kol-
dewijn. Rk Kerk ZA 19, ZO 9.30, Dl 19,
WOE 10.
KATWIJK AAN DEN RIJN
Herv. Gem. Dorpsk. 10 ds v Niel, Rijnb-
perd deel van de stad, van 's
ochtends vroeg tot 's avonds
laat bezetenen in behandeling.
Bijzonderheden willen ze niet
kwijt; het werk van de exorcist
vraagt totale discretie.
In de baseliek van de Salesia-
nen, waar paus Johannes
Paulus II zijn oproep deed de
strijd met de duivel aan te bin
den, heerst een mystieke sfeer.
De gebeden zijn indringend en
soms raken personen in trance.
„Is de duivel in Turijn meer pre
sent dan in andere steden?" De
vrouw op het bordes van de
kerk zet grote ogen op, omklemt
haar rozenkrans nog eens extra,
slaat een kruis en mompelt iets
van 'gaat heen en doe boete
voor uw onvoorzichtigheid':
„Turijn is niet een magische
stad, het is dè magische stad".
Coboldo, lid van Damanhur,
een gemeenschap van magiërs,
op een veertigtal kilometers
buiten Turijn, plukt bedacht
zaam aan zijn baard. „Op de
plek waar Turijn is verrezen,
hadden Egyptenaren, vluchte
lingen uit het vernietigde Troje,
en Kelten hun heilige oorden.
Turijn is altijd door de eeuwen
heen een referentiepunt ge
weest voor magiërs uit de meest
verschillende culturen. De Hei
lige Graal, het Gulden Vlies, de
Steen der Wijsheid, al deze god
delijke symbolen hebben hun
sporen hier achter gelaten".
„Turijn ligt precies op een
kruispunt van drie zogenaamde
'synchronische lijnen', energie-
banen die over de planeet aarde
lopen", zegt coboldo. „Deze lij
nen kunnen worden vergeleken
met een soort zenuwstelsel van
de aarde; het zijn energiebanen
die de grote krachten in de Kos
mos kunnen versnellen. Ze kun
nen de gebeurtenissen op aarde
beïnvloeden en ideeën, gedach
ten en gemoedstoestanden
transporteren. Daarom zijn hier
tal van occulte - serieuze en
minder serieuze - groepen ac
tief."
Turijn maakt volgens de eso
terische leer deel uit van twee
driehoeken. Samen met Lyon
en Praag vormt ze de 'Driehoek
surg, 18 kand v Duijvenbode, jeugd
dienst. Dl 19.30 ds De Graaf. WOE 10
ds De Graaf; Ontm.kerk 10 ds de Graaf,
18.30 dsEysenga, Dordrecht. Dl 19.30
ds Sloof. WOE 10 ds Sloof. Herv. Gem.
'De Rank' (P. Groen-college) zie Katwijk
aan Zee. Geref. Kerk 10 ds Wolthuis,
Heemstede, 17 ds v Breevoort, Dl
19.30 ds. v. Breevoort, WOE 10 ds v.
Breevoort. Rk Kerk ZA 19, ZO 9.30, Dl
19, WOE 9.30.
KATWIJK AAN ZEE
Herv. Gem. Hervormd Kerk. Centrum
9.30 ds vd Berg, N. Kerk 10 ds. Ouwen-
dijk, 16.30 ds Volk, 18.30 ds. Bogaard,
Dl 19.30 ds Ten Voorde, WOE 10 ds
Gorissen; Ichthusk. 10 ds Hovius, 18 ds
Stam jr, Dl 19.30 ds vd Berg; Pniëlk.
9.30 hr Bergman, 18 ds vd Berg, WOE
10 ds Visser; Maranathakerk (Rijnsoe
ver) lOdsVroegindewij. 18dsTen
Voorde, Dl 19.30 ds Visser. Overdum
14.15dsde Graaf. Dl 14.15dsvGulik.
Herv. Gem. 'De Rank' (Helmbergweg
10) 10 ds Otten, Ouwenkerk. Geref.
Kerk Vr.kerk 10 ds Mink, 17 ds Heene
man. Dl 19.30 ds Heeneman, WOE 10
ds Heeneman; Triumfatork. 10dsv
Breevoort, Dl en WOE geen dienst. Ge
ref. K. Vrijg. 9.30 leesdienst, 17.30 ds
Heida, Dl 20 ds Heida. WOE 9.30 ds
Geelhoed. Ned. Geref. K. (aula Pieter
Groen-college, ingang Rijnsoever 293)
11 ds Smouter, 19 ds Zwarts, Dl 19 ds
Zwarts. Chr. Geref. K. 10 en 17 dsVan
Heteren, Dl 19.30 ds Veenendaal, WOE
9.30 ds Veenendaal. Geref. Gem. (Re-
misestr.) 10 en 5 leesdienst, Dl 19 lees
dienst, WOE 10 leesdienst. Geref. Gem.
in Ned. (Louwestr.) 10 en 17. Onafh.
baptistengem. (Ambachtsweg 2) 10 ev.
Biesing, Dl 19.30 ev. Biesing. Soefi
(Zuidduinweg) elke le en 3e zondag,
16.
KOUDEKERK AAN DEN RIJN
Herv. Gem. 10 ds Lapré, 19 ds Padmos,
Valkenburg, gez. dienst, Dl 19.30 mevr
ds Kwast, WOE 10.30 mevr ds Kwast.
Geref. Kerk 10 ds vd Lugt, 19 gez.
dienst in herv. kerk, Dl 19.30 zie herv.
kerk. WOE 10.30 mw drs. Kwast.
LEIDERDORP
Herv. Gem. en Geref. Kerk Dorpsk. 10
en 18.30 dsStegeman. Dl 19.30 ds
Doesburg; Scheppmgsk. 10 ds Luttik-
huis mmv de cantonj, kapelzaal 10 me
vr. Rip, dienst voor doven, WOE 10.30
ds Stegeman. Leythenrode WOE 15 hr
Korswagen. Elis.-ziekenhuis 10 rector
Vijftigschild. Geref. Gemeente Leiden
eo(kerkgeb. Hoofdstr. 73) 10 en 16.30
ds Boogaard. Dl 19.30 ds Boogaard.
WOE 10 ds Boogaard. Bapt.gem (wijk-
geb. Zijlkw.) 10 hr De Vries, Dl 19 hr De
VriQS. Rk Kerk ZA 19. ZO 10 en 11.30.
Dl 19.15, WOE 10.
LEIMUIDEN
Herv. Gem. 9.30 kand mw Van Eek, Lei
den, Dl 19.30 ds vd Kooi, gez. dienst in
Geref. Kerk, WOE 10 ds Heijting, Oude
Wetering. Geref. Kerk 9.30 hr v W&llin-
ga, Leiderdorp, 19 ds Bade, Alphen ad
Rijn, Dl 9.30 ds vd Kooi, WOE 10.30
ds Heijting, Oude Wetering. Rk Kerk ZA
19, ZO 10.
van de Witte Magie' en met
London en San Francisco de
'Driehoek van de Zwarte Ma
gie'. Dit maakt, volgens de ken
ners, Turijn tot een van de be
langrijkste polen op deze pla
neet waar goed en kwaad hun
eeuwig durende strijd leveren.
Beslissend punt
De gemeenschap of de 'staat'
Damanhur, telt 400 leden. Ze is
net als Turijn gebouwd op een
knooppunt van synchronische
lijnen, 15 jaar geleden. Spiritu
eel leider is Oberto Airaudi, Tu-
rijns meest begaafde magiër en
genezer door handoplegging.
Hij wilde zich voorbereiden op
het nieuwe tijdperk dat, volgens
de tekens van de dierenriem,
Waterman zal zijn. Na 2000 jaar
loopt het tijdperk van de Vissen
ten einde.
De beweging hangt de zoge
naamde 'New Age-filosofie' aan:
een mengsel van elementen uit
tal van godsdiensten (maar zon
der hun belemmerende dog
ma's, zegt Coboldo) en esoteris-
me. Innerlijke verheffing, red
ding van het milieu, leven in
harmonie met de natuur en
reïncarnatie zijn kernelemen
ten. De magie staat centraal: op
de huizen van Damanhur zijn
grote beesten en esoterische
spreuken geschilderd; in de
'Open Tempel', een heilige plek
vol beelden geïnspireerd op go
den van oude volkeren, worden
riten gehouden onder leiding
van Oberto Airaudi.
Een duivelse onderneming?
Volgens de Roomskatholieke
Kerk wel. De 'demonoloog' Cor-
rado Balducci is ervan overtuigd
dat de volgelingen van 'New
Age' een pact met de duivel
hebben gesloten: „Onder een
ecologische saus gaat een ma
cabere strategie schuil, die moet
leiden naar de komst, in het jaar
2000, van de Antichrist."
De kerk is alert en zou ook
achter de onlangs gepleegde
'overval' op Damanhur zitten.
Meer dan 200 agenten van de
militaire politie bezochten de
LISSE
Herv. Gem. Dorpskerk 10 ds Verdijk;
Pauluskerk 10 ds Driebergen, Katwijk
a /zee, 19 ds Verdijk. Dl 19 ds. De Gel
der. WOE 10.30 ds. Verdijk. Geref. Kerk
10 ds Brucks, Zeist, Dl 19.30 ds Mid
den. Geref. K. Vrijg. (Prinsessestr. 1) 9
en 16.30 dsGeersing, Dl 19 leesdienst,
WOE 10dsGeersing. Ned. Geref. Kerk
(Salvatori) 10 dienst, 19 ds Arnold. Zoe
termeer. Chr. Geref. Kerk 10 en 16.30
ds v Dijken, Dl 19 ds v Dijken, WOE 10
dsv Dijken. Geref. Gem 10enl6dsv
Aalst, Dl 19 ds Tams, WOE 10 ds Tams.
Evangel legemeente (Heereweg 52a)
9 45 hr Brands. Rk Kerk: Agathakerk ZA
19, ZO 10,11.30; Poelpolder ZA 19,
ZO 10.30; Mariakerk ZA 19, ZO 9 en
10.15, Dl 19, WOE 10.15; Engelbew.
ZA 19, ZO 10, Dl 19, WOE 10.
NIEUWKOOP
Herv. Gem. 9.30 ds v Itterzon, 18.30 ds
Zoeteweij, Dl 19.30 ds v Mourik, WOE
9.30 ds v Mourik. Geref. Kerk 9.30 ds
vd weg-Ruilman, Dl 19.30 ds vd Weg-
Rullman, 10.30 dsvd Weg-Rullman.
Chr. Geref. Kerk 9.30 leesdienst. 19 ds
Boiten, Schiedam, DO 15dsvd Meij,
Alphen, WOE 9.30 leesdienst. Remon
str. Gem. geen dienst. Evang. gem. (ver-
.gebouw 'De Rank', Regthuysplein) 12
nam. Rk Kerk ZA 19, ZO 9 en 10.45. Dl
19, WOE 10.
NIEUWVEEN
Herv. Gem. 9.30 kand. Verbaan, 18.30
ds Geuze, Dl 19.30 hr Stam. Geref.
Kerk 9.30 ds Biewemga, Sassenheim,
Dl 19.30 ds Baane. Rk Kerk ZA 19, ZO
9 en 11. Dl 19, WOE 11.
NIEUW-VENNEP
Hen/. Gem. 9.30 ds Cats, Mijdrecht, 19
ds Heyting, Oude Wetering, Dl 19 ds
Vollebregt. Geref. Kerk 9.30 en 19 ds
Rang. Chr. Geref Kerk 9.30 en 16.30
ds Oosting, Dl 19.30 ds. v Roekei, WOE
10 ds v Roekei. Rk Kerk ZA 19, ZO 10..
NOORDEN
Herv. Gem. 9.30 ds Kamp, Scherpen-
zeel. 19 ds v Rossem. Waarder, Dl
19.30 ds Geuze, WOE 9.30 ds Geuze.
Geref. Kerk (W. Verlaat) 10 ds Fernhout,
Alphen, 19 hr De Hoop, IJsselstem, Dl
19.30 ds Rang. Nieuw-Vennep. WOE
10 hr Schreuder. Rk kerk ZA 19. ZO 9
en 10.30, Dl 19, WOE 9 en 10.30
Herv. Gem. Grote of St. Jeroensk. (Bin
nen) lOdsRuitenburg, 17dsVroegin-
deweij. Katwijk, Dl 19 ds vd Lee; Hoofd
str. (Zee) 10 ds Keunmg, 17 ds Ruiten-
burg; De Rank (Golfbaan) 10 drs De Bie,
Huizen, Dl 19 ds vd Bergh. WOE 10 ds
vd Bergh. Geref. Kerk Buurtkerk (Hoofd
str.) 10 dsv Sluis, 17 ds Ruitenburg
(herv. kerk), Dl 19 ds Ruitenburg, WOE"
10.30 ds Kuiper; Vinkenl, (Binnen) 10
ds Elgersma, 19 ds v Sluis, WOE 10.30
ds vd Lee. Kapel W. v.d. Bergh-stichtmg
11 hr-De Ridder. 'Sole Mio' 9 ds Keu-
ning. Evang. centrum 'De Ark' (Picképl.
1) 10 hr Van Veelen, 19 hr Van Duin, Dl
19 hr Van Duin. Ned. Prot. Bond (aula
O.Zeew.) geen dienst. Rk Kerk Zee ZA
19. ZO 10.30, Dl 19. WOE 10.30; Bin
gemeenschap. „Ze wilden we
ten of hier kinderen werden ge
offerd, maar hebben ook ge
zocht naar drugs en de boek
houding minitieus gecontro
leerd", zegt Coboldo gelaten.
Volgens Coboldo zijn de le
den van Damanhur juist vreed
zame wezens die de magie en
het para-normale gebruiken om
de natuur en haar krachten be
nen ZA 19, ZO 9.30 en 11. Dl 19. WOE
10.
NOORDWIJKERHOUT
Dorpsk. 10 ds Mackaay, Dl 19 ds Rinze-
ma, WOE 10.30 ds Rinzema; De Zilk zie
Dorpskerk. Rk Kerk Victork. ZA 19. ZO
10.30, Dl 19. WOE 10.30; Jozefk. ZA
19, ZO 10.30, Dl 19, WOE 10.30; De
Zilk ZA 19, ZO 10.30, Dl 19.30, WOE
10.30.
OEGSTGEEST
Herv. Gem. Groene of Will.kerk 10 ds
Kooman,- Pauluskerk 10 ds Scheenstra;
Gemeentecentrum (Lijtw.) 10.30 ds v
Rossum, Leidschendam, WOE 10.30
nieuwjaarsbegroeting ds Kooman. Ge
ref. Kerk 10 ds Plomp, Dl 19.30 ds
Kooman SoW, WOE 10.30 ds Plomp,
nieuwjaarsbegroeting in Gemeentecen
trum. Geref. Kerk Vrijg. (aula Dr. Schil
derschool) geen opgave. Ned. Geref.
Kerk (Gem.centrum) 8.45dsJanse, 16
ds Horsman, Dordrecht, Dl 19dsJanse.
Van Wijckerslooth 16 ds Hemmes, Dl
16 ds Rijksen. Endegeest 10 pastor
Lansbergen. Volle-evangeliegem. (Gem-
centrum) 16. Rk Kerk Will.kerk ZA 19,
ZO 9 en 10.30, Dl 19. WOE 10.30.
OUD-ADE
Rk Kerk ZO 10.30, WOE 10.30.
OUDE EN NIEUWE WETERING
Herv. Gem. 9.30 kand Visser. Utrecht.
Dl 19.30 ds Heijting gez. dienst in GK.
WOE 10 ds Schouten, Kockengen, gez.
dienst. Geref. K. 9.30 ds Hortensius,
Oegstgeest, 17 ds Huisman, Hazers-
woude. Dl 19.30 ds Heijting. WOE 10
ds Schouten gez. dienst in herv. kerk.
Remonstr. Gem. Dl 19 dr Meijering,
Oegstgeest. Rk Kerk ZA 19, ZO 10.30
(doopdiensten iedere 2e en 4e zondag
van de maand om 12).
ROELOFARENDSVEEN
Rk Kerk Mar. Pres. ZA 19. ZO 11. Dl
19. WOE 11Petrus-B ZA 19. ZO 9.30
(doopdienst iedere derde zondag van de
maand om 12.30).
RIJNSATERWOUDE
Herv. Gem. 9.30 kand Henzen. Leider
dorp, 19 ds Alblas. Hazerswoude, Dl
19.30 hr vd Hoeven. WOE lOhrvd
Hoeven. Chr. Geref K. 9 30 leesdienst,
14.15 dsds Westerink. Dl 17ds Beek
huis. WOE 9.30 leesdienst.
RIJNSBURG
Herv Gem. Laurentiuskerk 9.30 ds
Sloof. Katwijk ad Rijn, 17 ds Verboom,
Dl 19.30 ds Wisse. Bethelkerk 9 30 ds
Wisse. Geref. Kerk Petrakerk 9.30 ds
Cziria, 17 ds Terpstra. Dl 19.30 ds Ver
schoor; Immanuelkerk 9 ds Terpstra,
10.30 ds Snel, Dl 19.30 ds Snel. Woe
10 ds Ribberink; Maranathakerk 9.30
ds Snel, 17 ds Cziria, Dl 19 30 ds
Terpstra. Geref. Kerk Vrijg. 10 ds Bijl,
17.15 ds Grutter, Dl 19.30 ds Bijl,
WOE 10 ds Grutter. Chr. Geref K. 9.30
en 17dsVelema, Nunspeet, Dl 19 ds
Den Boer, Urk. Evang. Christengem.
(aula mavq) 10 hr Van Duin, Noordwijk.
Rk Kerk (chr. Tuinbouwschool) ZO 11,
WOE 11.
ter te leren kennen. „Magie is
voor ons alleen maar positief en
dus altijd wit", verdedigt Cobol
do zijn gemeenschap. „Maar let
op, de strijd tussen goed en
kwaad, tussen wit en zwart, le
ven en dood, zo kenmerkend
voor Turijn, lijkt op een beslis
send punt aangeland te zijn."
„Turijn is als een schaakbord
waarop goede en kwade krach
RIJPWETERING
Rk Kerk ZA 19. ZO 9. Dl 19. WOE 9.
SASSENHEIM
Herv. Gem. 9 en 10.30 ds Vollebregt.
19 ds Biewmga, gez. dienst. Dl 19.30
ds Biewmga, gez. dienst in Geref. Kerk,
WOE 10.30 ds Vollebregt. Geref. Kerk
10 ds Bras. 19 zie H.K. Dl 19.30 in
H.K., WOE 11 ds Biewmga. Chr. Geref.
K. 10 drs Quist, Haarlem, 17 ds Hogen-
birk, Dl 19 ds Hogenbirk, WOE 10 ds
Hogenbirk. Ned. Prot. Bond (Jul.laan
17) geen dienst. Rk Kerk ZA 19. ZO
9.30 en 11 (doopdienst iedere laatste
zondag van de maand om 12.30), Dl
19, WOE 11.
TER AAR
Herv. Gem. 9.30 en 18.30 ds Vlasblom.
Dl ds Vlasblom, WOE 9.30 ds Vlasblom.
Geref. Kerk 9.30 ds Ribberink, Rijns-
burg, 18.30 dsWattel, Hoofddorp, Dl
19.30 ds De Reus, WOE 10 ds De Reus.
Rk Kerk Aardam ZA 19. ZO 9 en 12;
kerk Langeraar ZA 19, ZO 9.30 en
11.30, Dl 19, WOE 10.
VALKENBURG
Herv. Gem. 10 ds Ten Voorde, Katwijk,
18.30 dr Vermeulen, jeugddienst. Dl
19.30 drs Vermeulen Geref Kerk 10
drs Padmos. 18.30 ds. vd Lugt. Koude
kerk. Dl 19.30 drs Padmos. Geref. K.
Vrijg. 9 30 en 16 ds Heida, Dl 18.30 ds
Heida, WOE 10.30 ds Geelhoed, Den
Haag. VLOK.
VOORHOUT
Herv./Geref. Kerkgemeenschap 10 ds
Bakker, Dl 19 oec. vesperviering in de
St. Barth. kerk. Rk Kerk ZA 19, ZO 9.30
en 11, Dl 19. WOE 11.
VOORSCHOTEN
Herv. Gem. Dorpskerk 10 ds Schaap,
19 ds De Boer, Dl 19 ds Schaap. De
Ontmoeting (Noordhofland) 10 ds De
Boer. Dl 19.30 ds De Zwart, WOE 11 ds
De Boer; 'Rehoboth' (Van Leeuwenhoek
kade) 9.30 ds v Estrik. Moerkapelle.
16.30 ds Muilwijk, Monster, Dl 19 kand
Molenaar. Voorschoten. WOE 10 kand.
Molenaar. Voorschoten. Hulpen Heil-
kerk ('Schakenbos'. Leidschendam) 10
drs Honig. Dl 19 drs Honig. Geref. Kerk
10 ds De Zwart, 19 zie Dorpskerk. Dl
19 30 ds Ledegang, WOE 10.30 ds De
Zwart. Geref. K Vri|g. (Bachlaan) 10.45
ds Geersmg, 16.30 leesdienst. Dl
19.30 ds Geersmg, WOE 10 30 ds Tiek-
stra, Berkel en Rodenrijs. Rk Kerk Laur-
kerkZA 19. ZO 11 30. WOE 11.30. M.
Godskerk. ZA 19. ZO 10. Dl 19 Angli
can Church (British school in The
Netherlands, J. v. Hooflaan 3) 10.30.
Aula-basisgemeenschap (in 'De Groene
Kikker'. Frans Halsplantsoen) geen
dienst.
WADDINXVEEN
Herv Gem. Brugk. 9.30 drs vd Berg, 17
drs Buitelaar, Dl 19.30 ds De Rijke,
WOE lOdsGoossen; Hoeksteen 9.30
ds Roetman, 18.30 ds De Leeuw. Dl
19.30 ds Schipaanboord; Bethelk 9.30
dsVermaat, 17 ds Mulder, Dl 19.30 ds
Goossen; Rehoboth-schooi 9.30 ds
Goossen, 17 ds Roetman, Dl 19.30 ds
ten zich met elkaar meten. In de
stad zijn uitgesproken witte en
zwarte plekken. Na duizenden
jaren van strijd slaat de balans
door naar het negatieve. De
magische oorlogen herhalen
zich om de tien jaar in plaats
van, zoals vroeger, om de veer
tig jaar. Het lijkt alsof de spelers
zich haasten omdat het eindsig
naal nadert..."
Kaars; Imm.kerk lOdsOnstein, WOE
10.30 ds De Moor Geref KerkKruisk.
10.15 ds Schoep, 17 ds Vlijm; Ontm
.kerk 9.30 ds De Moor. Dl 19 30 ds
Bongers. Geref K Vrijg. (Kruiskerk)
8 30 en 14.45 ds Hoogendoorn. Dl
19 30 ds Hoogendoorn Chr Afgesch.
Gem. 9.30en 17 dsvd Want, Dl 19.30
dsvd Want. Oud-Geref. Gem (Mercuri-
usweg 29) 10 en 18.30 leesdienst. Dl
19.30 leesdienst. Remonstr. Gem. Dl
17 dsVan Kakerken. RK Kerk St. Vic
tork. 9.30. Dl 19. Ontmoetingsk. ZA
19, ZO 11.15, WOE 11.15.
WARMOND
Herv. Gem. 10 dr Vos, Bilthoven, Dl 19
ds Hortensius, WOE 10.30 ds Magré.
nieuwjaarsbegroeting. Rk Kerk ZA 19,
ZO 9 en 10.30, Dl 19, WOE 9 en
10.30.
WASSENAAR
Herv Gem. Dorpsk. 10 ds Verseput,
Oegstgeest. 16 30 drs Van Campen.
Woerden. Dl 19.30 Van Dis. WOE
10.30 ds Van Dis; Kievietk. ('Samen op
weg') 10 ds Jansede Jonge. Dl 19.30
ds Janse de Jonge. WOE 10.30 ds Vis
ser; Messiask. Dl 19.30 ds vd Woude;
Dorpscentrum 9.30 ds De Reuver. Ge
ref Kerk Zijllaan 10 ds vd Woude. Dl
19.30 ds vd Woude SoW m de Messias-
kerk. WOE 10.30 ds Hellendoorn en d6
vd Woude SoW. Ned Prot Bond (Kerk-
dam) ZO geen dienst. Dl 19 30 ds Foc-
kema Andreae. RK Kerk Jozef ZA 19.
Z09 30en 11. MA 19. Dl 19. WOE 11;
Will. ZA 19. ZO 10.30, Dl 19. WOE
10 30; GHZA 17, ZO 10 30. Dl 19.30,
WOE 10.30.
WOUBRUGGE
Herv Gem. 9.30 ds Kattenberg, Leiden,
18.30 dsde Graaf, Katwijk ad Rijn, Dl
19 ds 'tFlooft, Alphen, WOE 10 ds Drie
bergen, Katwi|k ad Rijn. Geref. Kerk
9.30 ds Bade, Alphen ad Rijn, 18.30 ds
Aalders. Amstelveen, Dl 19 ds v Ou-
denallen. WOE 10 ds vOudenallen
Ned. Prot..Bond (De Wi|k. Schooistr
20) geen dienst. Rk Kerk ZO 10.30,
WOE 10.30.
ZEVENHOVEN
Herv Gem 9.30 dienst. Dl 19 kano.
Van Duyvenbode. WOE 10 kand vd
Kamp. Geref Kerk 9 30 ds Wilschut.
Alphen. 19 ds Fernhout. Alphen, Dl
19.30 hr Schreuder, WOE 10 gez.
dienst m H.K. kand vd Kamp. Beverwi/k.
Rk Kerk Dl 19. WOE 11.45
ZOETERWOUDE
Herv. Gem. 10 ds Wolthaus, Dl 19 30
ds Wolthaus. Rk Kerk St Jan ZO 9 30.
Dl 19 30 Chr. Dienaark ZA 19. ZO
10. WOE 10. Meerburgkerk H. Rijndijk
Dl 19, WOE 10.30.
ZWAMMERDAM
Herv. Gem. 10 ds Dubbeldam, 18.30 ds
v 't Hof. Nunspeet, Dl 19.30 ds. Dub
beldam. WOE 10 ds Dubbeldam. Geref
Kerk 10 hr v Veen, Waddmxveen. 18 30
ds de Mei). Uithoorn, Dl 19.30 ds Bade
Hooge Burch 11 past. Hoeksei Remon
str. Gem. ZO geen dienst. Dl 17 gez
dienst in Boskoop.
