Binnenland
fïl ÜJ m Ok
Ziektekosten
jagen inflatie
op tot 4,9%
PvdA'er doorsnee Nederlander
Succesvolle botsing tussen twee tankers
BESPAAR NU HONDERDEN
GULDENS OP LEOLUX...
van tiMïïEJïHIR
'Criminelen uit Rusland
vragen asiel in Nederland'
Aantal files
rond A'dam
stuk kleiner
PvdA
Zaterdag 28 december 1991
Redactie: 023-150225 JANINE BOSMA ALTAN
0 FRISART (chef) PATRICK V
NJ PREENEN SJAAK SMAKMAN FRANS VISSER Vormgeving: RALPH KLEINHOUT
lappelijke Persdienst (GPD). Inter Pre
NIEUWSLIJN
Hypotheekrente ABN AMRO omhoog
ABN AMRO heeft met ingang van gisteren het tarief voor hypo
theken met variabele rente verhoogd met 0,3 procent. De overi
ge tarieven blijven hetzelfde. De bank heeft hiertoe besloten we
gens de ontwikkelingen op de geldmarkt. De rente in ons land
zit in de lift, wat vorige week tot uiting kwam in een verhoging
van het officiële disconto met een half procent Verwacht wordt
dat de andere banken en hypotheekinstellingen spoedig zullen
volgen.
Exploitanten 'Coupépolder' eisen geld
De exploitanten van golfbaan Zeegersloot in Alphen aan den
Rijn willen een miljoen gulden van de overheid hebben omdat
ze schade hebben geleden door het gifschandaal over de voor
malige vuilstortplaats Coupépolder. Van de 85 hectare golfbaan,
liggen er 25 op de vuilstort. Toen de grond werd uitgegeven en
gepacht en de baan zes jaar geleden werd geopend, was er van
gif in de grond nog geen sprake. .Anders waren wij het bedrijf er
nooit begonnen", zegt directeur C. Bos van de Stichting Exploi
tatie Golf Alphen (SEGA). „Maar de overheden hadden beter
moeten weten."
Milieugroepen sturen Alders nota
Minister Alders (milieu) krijgt binnenkort een rekening van en
kele duizenden guldens van milieuorganisaties die lid zijn van
het 'Zoutkoepeloverleg'. Ze willen Alders laten betalen voor hun
publicitaire activiteiten. Dat heeft woordvoerder H. Damveld
gisteren bekendgemaakt. In oktober protesteerden de organisa
ties tegen een advertentie van Alders' ministerie in een aantal
kranten, waarmee de discussie over de opslag van chemisch en
radioactief afval in zoutkoepels werd heropend. Het Zoutkoepel
overleg is tegen opslag in zoutkoepels.
Urk gul voor Etiopië
Urk hebben op Eerste Kerstdag een recordbe
drag van 198.221,25 gulden bijeengebracht voor Etiopië. Dit
heeft de Interkerlijke Stichting Ethiopië, die de collecte traditie
getrouw op 25 december houdt, gisteren meegedeeld. De bijdra
gen zullen worden besteed aan projecten voor landbouw en vis
serij om de voedselsituatie ter plekke te verbeteren.
Regionale steunpunten CRI
>p 3 januari opent de Centrale Recherche Informatiedienst
fCRI) vijf regionale steunpunten in Nederland. Ze zijn bedoeld
om de afstand tussen de plaatselijke en de regionale politie
enerzijds en de CRI anderzijds te verkleinen. „De politie heeft
behoefte aan snel en direct contact met de CRI", aldus de CRI
gisteren. De steunpunten zijn Afdelingen Recherche Informatie
(ARI), die zullen worden gehuisvest in de hoofdbureaus van po
litie in Assen, Enschede, Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven.
Cel en boete voor arts
De Amsterdamse rechtbank heeft de 77-jarige in Zwitserland
wonende Nederlandse arts veroordeeld tot een voorwaardelijke
celstraf van zes maanden en een boete van 200.000 gulden. De
man zou in 1980 als geneesheer-directeur 1,5 miljoen gulden
van de Stichting Dijsselhofkliniek hebben verduisterd. Via zijn
advocaat liet hij weten dat het geld was bestemd voor een bio
chemicus uit Brussel die voor de kliniek zou hebben gewerkt.
Maar een biochemicus met de door de verdachte opgegeven
naam bleek niet te bestaan.
FNV wil 'particulierenbeschermen
De geldontwaarding in Nederland bedraagt tussen half
december vorig jaar en halverwege deze maand 4,9 pro
cent. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). Het is het hoogste inflatiepercentage
sinds 1982. De inflatie van 4,9 procent is vooral het ge
volg van de snelle stijging van de medische kosten.
DEti HAAG GPD
In de periode van november vo
rig jaar tot vorige maand was al
een inflatiecijfer van 4,8 procent
gemeten. Overigens gaat het
daarbij om percentages die eer
der door het kabinet en het
Centraal Planbureau (CPB) zijn
betiteld als „vervuilde inflatie
cijfers". Ze zijn ten dele voor
spelbaar omdat ze het gevolg
zijn van maatregelen die het ka
binet zelf heeft genomen, zoals
de huurverhoging en de verho
ging van de benzine-accijns.
Het geschoonde inflatiecijfer,
gebaseerd op (markt)prijsstij-
gingen, bedroeg tussen novem
ber vorig jaar en vorige maand
3,8 procent.
Vooral de kosten van de ge
zondheidszorg zijn dit jaar sterk
gestegen, zo blijkt uit de cijfers.
Doordat de ziekenhuizen de af
gelopen jaren minder verrich
tingen hebben uitgevoerd, wer
den er forse verliezen geleden.
Dit jaar mochten de ziekenhui
zen dat doorberekenen in hun
verpleegtarieven. Dat gebeurde
ook met de extra personeelskos
ten, die het gevolg waren van
een aanzienlijke loonsverhoging
in 1990.
Voor particulier verzekerden
dreigt de kostenstijging in de
gezondheidszorg voelbaar te
worden in de portemonnee.
Door de stelselherziening (het
plan-Simons) gaat de awbz-bij-
drage op 1 januari omhoog. Dat
zou volgens staatssecretaris Si
mons worden gecompenseerd
door een premieverlaging. Bij
ziekenfondspatiënten is dat ook
het geval. Maar de particuliere
verzekeraars verlagen hun pre
mies niet, in verband met de
sterke kostenstijgingen in de ge
zondheidszorg.
Volgens bestuurder H. Peper
kamp van de Industriebond
FNV zullen de bonden bij de
werkgevers aandringen op een
andere premieverdeling tussen
werkgevers en werknemers. De
bonden willen daarmee berei
ken dat mensen met een inko
men boven de ziekenfonds
grens (ongeveer 54.000 gulden
bruto per jaar) er niet op ach
teruit zullen gaan.
Met een flinke vaart botsten gisteren op het Hollands Diep twee binnenvaartschepen op elkaar. TNO-onderzoekers
Het onderzoeksinstituut TNO heeft gisteren
op het Hollands Diep bij Moerdijk twee
binnenvaarttankers met succes expres te
gen elkaar laten botsen. De in scène gezette
aanvaring was bedoeld om- te meten welke
krachten er op een schip worden uitgeoe
fend als het met een ander schip in aanva
ring komt. Het is voor het eerst dat zo'n on
derzoek in de praktijk heeft plaatsgevon
den, zo zegt TNO.
De aanvaring heeft volgens onderzoeker
Lex Vredeveld nuttige gegevens opgeleverd,
bijvoorbeeld over de vraag hoe diep het ene
schip zich bij een botsing in het andere
boort. Ook is gemeten met hoeveel kracht
de twee vaartuigen met elkaar in contact
kwamen.
Voor de proef waren twee binnenvaartt
ankers, die bestemd waren voor de sloop,
met allerhande meetapparatuur uitgerust.
De metingen zullen worden nagerekend
met het computer-simulatieprogramma dat
voor het nabootsen van aanvaringen wordt
gebruikt. Dan kan worden vastgesteld of de
computermodellen die worden gebruikt bij
het ontwerpen van schepen overeenkomen
met de praktijk.
TNO doet dit onderzoek in opdracht van
de Stichting Coördinatie Maritiem Onder
zoek in Rotterdam. Er is ruim een miljoen
gulden mee gemoeid. De helft daarvan
wordt betaald door de overheid van lapan,
een grote scheepsbouwnatie.
Volgens Vredeveld heeft de botsing alvast
uitgewezen dat schepen met dubbelwandi
ge tanks beter bestand zijn tegen aanvarin
gen. Dit is van belang omdat er in de toe
komst meer chemische ladingen per bin-
nenvaarttanker vervoerd mogen worden,
op voorwaarde dat die dubbelwandig zijn.
De TNO-onderzoekers krijgen mogelijk
nog een spectaculairder kans om hun mo
dellen aan de praktijk te toetsen. De Japan
se overheid overweegt volgens Vredeveld
om ook een stranding van een supertanker
op de rotsen te laten i
DEN HAAG ANP
De Haagse politie heeft een 40-
jarige man opgepakt die heeft
bekend dat hij twee moordaan
slagen heeft laten plegen. Op 11
december werd in De Haag een
54-jarige man dood in een auto
gevonden met drie schotwon
den in het hoofd. Op 6 novem
ber raakte bij een schietpartij
een 51-jarige man gewond.
Opdrachtgever aanslagen gepakt
De arrestant heeft bekend dat
hij voor de geslaagde aanslag
15.000 gulden heeft betaald en
voor de andere schietpartij
5.000 gulden. Ook zijn twee 25-
jarige mannen aangehouden
wegens mogelijke medeplich
tigheid. De schutter is op vrije
voeten. Volgens de politie vor
men zakelijke belangen de ach
tergrond van de zaak.
Telefoon 072 - 11 2760
Per 1 januari vertioogt
LEOLUX zijn prijzen met
gemiddeld 5%. U kunt
zich derhalve honderden
guldens besparen door
vóór deze datum tot
aankoop van uw LEOLUX
over te gaan. Bij Van Til
natuurlijk. Want daar treft
u niet alleen de complete
A, LEOLUX-presentatie,
r S doch ligt tevens voor
T FAI f.TY iedere LEOLUX-klant een
klinkende attentie klaar1
DESIGNCENTRUM VAN NOORD-HOLLAND
DEN HAAG GPD
alsof er een Russische criminele
organisatie achter zit met een
soort 'reisbureau'. Dit zou rijke
misdadigers criminelen in staat
stellen de reis naar Nederland te
maken. Dat zou gebeuren met
hulp van Nederlanders die ga
rant staan bij de visumaan-
vraag. Nederlandse helpers zou
den 4 a 5.000 gulden beloning
krijgen.
Potentiële verdachten zijn er
nog niet. Er zou bovendien
strafrechtelijk weinig te onder
nemen zijn tegen burgers die
zich ervoor laten betalen om
een buitenlander in staat te stel
len asiel aan te vragen.
Russische criminelen zouden
als asielzoeker naar Nederland
willen om hier vervolgens mis
dadige activiteiten te ontplooi
en. Zowel uit Moskou als vanuit
de Russische gemeenschap in
Nederland heeft het ministerie
van justitie daarover signalen
opgevangen.
De Haagse vreemdelingen
dienst heeft opdracht om met
deze wetenschap in het achter
hoofd de 1.200 laatste Russische
asielaanvragen nog eens zorg
vuldig te bekijken. Volgens een
politiewoordvoerder lijkt het
DEN HAAG. ANP
DEN HAAG BARTJOCHEMS
De openstelling vari
Ringweg rond Amsterdam
heeft vorig jaar geleid tot een
aanzienlijke daling van het
aantal files, rond de hoofdstad.
Dat blijkt uit een onderzoek
van het Nederlands Centrum
voor Onderzoek, Advisering en
Onderwijs op het gebied van
Verkeer en Vervoer (NEA).
Rijkswaterstaat had de op
dracht tot het onderzoek gege
ven. Het totaal aantal files in
Nederland kostte door verlies
aan reistijd (en tijd is geld) on
geveer 1.060 miljoen gulden.
Het aantal files bij de Coen-
tunnel verminderde vorig jaar
met 35 procent. Bij de Velser-
tunnel stonden vorig jaar zelfs
53 procent minder files.
Ook het sluipverkeer door
Amsterdamse woonwijken is
door het openstellen van de
Ringweg flink verminderd, zo
zei een woordvoerder van het
ministerie van verkeer en wa
terstaat gisteren.
In 1985 bedroeg het verlies
aan reistijd door files in heel
Nederland, uitgedrukt in geld,
ongeveer 700 miljoen gulden.
De kosten van het ongewenst
stilstaan met de auto zijn tus
sen 1985 en vorig jaar dus met
meer dan de helft gestegen.
Voor het nu ten einde lopen
de jaar verwacht het NEA geen
stijging, maar ook geen daling.
KANTOORUNITS
VERKOOP/VERHUUR
drL'.'J PJ!l
02510-11727
De PvdA worstelt met tal van vraagstukken:
van de nieuwe partijvoorzitter en de pre
sentatie in het kabinet tot de vernieuwing
van partij en samenleving. De meeste kop
zorgen baart de PvdA-leiding echter de
snelle teruggang van de PvdA-aanhang in
den lande. En, zo blijkt uit de GPD-enquête
De Staat van het Land, die afvalligen beke
ren zich hoofdzakelijk tot D66. Bijna 62 pro-v
cent van de voormalige PvdA-stemmers be
geeft zich naar het kamp van de Democra
ten.
Behalve de schare mensen die zich van
de PvdA afkeert, zijn er ook potentiële nieu
we PvdA-kiezers te ontwaren in Nederland.
Het zijn vooral mensen die de laatste ver
kiezingen niet stemden. Ze hadden geen
zin, stemden 'uit principe' niet of moesten
op verkiezingsdag ziek thuis blijven.
Overigens gaat het de 'nieuwe' PvdA'ers
maatschappelijk niet bijster goed. Het per
centage lager- of niet-geschoolden, werklo
zen en arbeidsongeschikten is hoog. Hun
netto-inkomen is relatief laag.
Dat geeft de leiding van de PvdA weer stof
tot nadenken. Want de richtingenstrijd on
der de sociaal-democraten draait nu juist
om de vraag of de partij zich moet blijven
richten op de 'kansarmen', of meer aan
dacht dient te besteden aan andere groepen
in de samenleving. De enquête geeft aan
dat onder de 'zwakkeren' in de samenleving
nog stemmenwinst valt te behalen. Als zij
tenminste besluiten het stemhokje op te
zoeken. Het is daarbij overigens de vraag of
deze ondervraagden ook na de wao-maat-
regelen van het CDA/PvdA-kabinet nog
PvdA zouden stemmen. De enquête werd
immers gehouden voordat de ingreep in de
wao bekend werd.
De enquête levert een aardig beeld op
van de PvdA-kiezer. Lager geschoolden ma
ken 24 procent uit van de PvdA-stemmers,
terwijl het aantal lager geschoolden lande
lijk op 21,7 procent uitkomt. Nederland telt
verder ruim 17 procent 65-plussers, onder
de PvdA-kiezers is dat ruim 22 procent. De
jongere leeftijdscategorie (18- tot 34-jari
gen) maakt bijna 30 procent van de totale
bevolking uit, onder PvdA'ers zijn die jon
geren minder talrijk (22 procent).
Veel PvdA'ers (32 procent) werken bij de
overheid, landelijk is dat 27 procent. Logi
scherwijs zijn dan ook minder PvdA'ers bij
een particuliere onderneming werkzaam
(40 procent), terwijl 45 procent van alle Ne-
DE STAAT VAN
HET LAND
Dit verhaal is gebaseerd op de resultaten
van de enquête 'De Staat van het Land',
een nationaal opinie-onderzoek waar
tienduizenden lezers van vijftien regionale
dagbladen het afgelopen voorjaar aan
hebben deelgenomen.
De enquête is opgezet en uitgevoerd
door de Gemeenschappelijke Pers Dienst
(GPD) in Den Haag, in samenwerking met
de Rijksuniversiteit Leiden en de Erasmus
Universiteit in Rotterdam. De resultaten
zijn verwerkt onder leiding van de Leidse
psycholoog Diekstra en de Rotterdamse
econoom Van Praag.
Alle genoemde cijfers en conclusies ko
men voort uit antwoorden op vragen over
de periode vóór Pinksteren 1991. Volgens
de beide wetenschappers is er echter geen
reden om aan te nemen dat de resultaten
op dit moment niet meer zouden gelden.
Doordat de gegevens zijn 'geschoond' en
'gewogen' kunnen ze in belangrijke mate
representatief worden genoemd voor de
Nederlandse bevolking.
derlanders op de loonlijst van een bedrijf
staal. PvdA'ers 'scoren' slechts iets hoger
dan het landelijke gemiddelde als het om
het aantal gepensioneerden, werklozen en
arbeidsongeschikten gaat.
Voor bijna 86 procent van alle Nederlan
ders telt de 'werkweek' vijf dagen, bij de
PvdA ligt dat percentage hoger: ruim 89
procent. Zo'n 14 procent van de Nederland
se bevolking werkt ook de zesde en/of ze
vende dag van de week, bij PvdA'ers is dat
percentage bijna 11.
Gelijk inkomen
Qua inkomen gaan PvdA'ers ongeveer ge
lijk op met andere Nederlanders. Van alle
Nederlanders heeft ruim 28 procent een
netto-inkomen dat boven de 4000 gulden
per maand ligt, bij de PvdA'ers is dat 25
procent. 53 procent geniet maandelijks een
netto-salaris tussen de 2000 en 4000 gulden
(PvdA'ers: 55 procent). In de inkomenscate
gorie beneden de 2000 gulden zit 18 pro
cent van de Nederlancfers, bijna 20 procent
van de PvdA'ers.
Meer dan de gemiddelde Nederlander
zijn PvdA'ers tevreden over het optreden
van de overheid. Ruim 57 procent geeft dat
aan, terwijl het percentage onder alle Ne
derlanders net niet tot 49 reikt.
Het zal niet verbazen dat een groot deel
van de PvdA'ers lid is van de vakbond FNV:
bijna 43 procent. Landelijk gezien is de
FNV-aanhang beperkt tot 18 procent. Ande
re vakbonden kunnen bij de PvdA'ers nau
welijks potten breken: 43 procent geeft aan
van geen enkele vakbond lid te zijn (lande
lijk: ruim 59 procent).
Religieus zijn PvdA'ers merendeels niet:
61 procent zegt tot geen enkele religieuze
stroming te behoren. Op dat terrein.wijken
PvdA'ers fors af van het landelijke percenta
ge: 43 procent van de Nederlanders ant
woordt 'Nee' op de vraag of zij 'op het
ogenblik een bepaald geloof of een bepaal
de levensovertuiging' hebben. Het rooms-
katholicisme mag zich nog op de meeste
aanhang verheugen onder PvdA'ers, de Ne
derlands hervormden komen als goede
tweede uit de bus.
PvdA'ers voelen zich even vaak gedepri
meerd of eenzaam als andere Nederlanders.
Ook hier vormen de 'nieuwe' PvdA-stem
mers een duidelijke uitzondering. Maar
liefst 9,5 procent is tamelijk of zeer gedepri
meerd, ruim 25 procent is eenzaam. Ook de
buurt kan een relatief groot deel van de
'nieuwe' PvdA'ers niet bekoren: zeven pro
cent is ontevreden of zeer ontevreden over
de directe omgeving, een percentage dal
ruim twee maal zo hoog ligt als bij andere
Nederlanders.
DE STAAT VAN HET LAND...
HOE TEVREDEN IS DE PI'DA-STEMMER OVER
DE OVERHEID?
in procenten
POLITIEK
(zeer)tevreden
geen mening
VAN WELKE VAKBOND IS DE PVDA-STEMMER UD
landelijk gemiddelde
E3 'oude' PvdA-stemmers
'nieuwe' PvdA-stemmers
WIM KOK
Van de 25.000 deelnemers aan de GPOenquete
waren er 4178 die bij de vorige verkiezingen op
De PvdA hebben gestemd. 478 ondervraagden
lieten weten bij de komende verkiezingen voor
het eerst op deze partij te zullen stemmen.
2215 ondervraagden lieten echter weten de PvdA
de rug toe te keren.
6,5
J^0.6 0,4
WAT IS DE OPLEIDING VAN DE PVDA-STEMMER 7
percentages zijn algerond
landelijk gemiddelde WA T IS DE OPLEIDING VAN DE PVDA-STEMMEF
'oude' PvdA-stemmers percentages zijn algen
'nieuwe' PvdA-stemmers
37 r^-r—WM
lager onderwijs,
lbo, lis,
huishoudschool
Bron: GPD-«nquéta 'Da staal van t
(m)ulo, mavo,
mbo
havo, mms,
hbs, vwo
C GPD lntognphicv1llustntl»s:R«lnoud Slftswa/Thao Gootjas
