Ik heb Thomas
Moore vermoord'
Zes mensen zijn dit jaar in Leiden op
gewelddadige wijze om het leven
gebracht. Ben triest record. Een
aantal raakte bij schietpartijen
gewond. Leiden moordstad? Volgens
de Leidse recherche scoort de stad
verhoudingsgewijs veel hoger dan
Amsterdam. Per 10.000 inwoners zit
Leiden tegen het gemiddelde van
New York aan.
Het effect is ernaar. P. van
Dusseldorp, die in 1991 vier
recherchebijstandsteams leidde: „Je
merkt dat de laatste aanslagen en
moorden veel minder stof doen
opwaaien dan de eerste. Dat is
treurig omdat de waarde van de
samenleving toch is af te lezen uit de
wijze waarop met moorden wordt
omgegaan. Op het moment dat min
of meer de schouders worden
opgehaald, is er iets mis".
De recherche heeft volgens Van
Dusseldorp en adjudant A. Veldmaat
nog geen last van gewenning. „We
pakken alles nog aan. De frustratie
zou pas komen als we vanwege
onderbezetting boeven moeten laten
lopen, terwijl we weten dat ze te
pakken zijn". Resultaat: tot begin
december boekte de Leidse
recherche (15 rechercheurs en 7
coördinatoren) liefst 8820 overuren,
ongeveer een jaar werk voor tien
politiemensen.
De onderzoeken naar moorden en
pogingen daartoe zijn vaak erg
tijdrovend en arbeidsintensief. En
niet altijd hebben ze resultaat. Zo
loopt de dader van de zogenaamde
'balpenmoord' in de Witte
Rozenstraat nog vrij rond. Deze zaak
veroorzaakte veel onrust vanwege de
gruwelijke doodsoorzaak. Het
slachtoffer kreeg een balpen door het
oog in de schedel gedrukt.
Wel resultaat had het onderzoek naar
de Langegracht-moord. Dertig
rechercheurs hebben aan deze zaak
gewerkt. Na een kleine maand werd
een 23-jarige Zwitser gearresteerd
die in Noordwijk verbleef. De man is
in augustus veroordeeld tot een
gevangenisstraf van vier jaar. Een
reconstructie van het onderzoek.
Moorden en aanslagen in Leiden
De eerste schietpartij van dit jaar werd aan
getekend op 21 januari. Na een ontmoeting
in café De Beurs op de hoek van de Volmo
lengracht en de Oude Singel werd de 34-ja-
rige Leidenaar I. Azier doodgeschoten. Dat
gebeurde door een 32-jarige Leidenaar.
Het betrof een afrekening voor een steek
partij in 1988 op de Herenstraat. De ver
dachte werd schuldig bevonden aan moord
met voorbedachte rade en is veroordeeld
tot zes jaar gevangenisstraf.
Op 26 februari werd in een woning aan de
Langegraclit het lijk gevonden van de stu
dent Thomas Mare Moore. Hij bleek al in
december vermoord. De politie hield een
23-jarige Zwitser aan, die later werd veroor
deeld tot een celstraf van vier jaar.
Op 28 april werd Leiden opgeschrikt door
een schietpartij met fatale afloop op de
Beestenmarkt. Aanleiding zou een ruzie om
een parkeerplaats zijn. Tot op de dag van
vandaag doen evenwel geruchten de ronde
over een afrekening in de drugswereld. De
27-jarige Leidenaar P. de Kleijn werd hierbij
om het leven gebracht. Een 24-jarige inwo
ner van Utrecht werd veroordeeld tot acht
jaar cel vanwege doodslag.
Eind mei werd in haar woning aan de Witte
Rozenstraat het levenloze lichaam aange
troffen van de 53-jarige Mary Terwiel-De
Meijere. Na sectie op het lichaam werd ge
constateerd dat de vrouw is vermoord met
een balpen die door het oog in de schedel is
gestoken. Nooit eerder is in Nederland ie
mand op een dergelijke gruwelijke wijze ge
dood. De politie heeft nog altijd geen spoor
in deze zaak.
Op het woonwagenkamp aan het Trek
vaartplein werd op 16 juni een 64-jarige
Leidenaar zo mishandeld door zijn zoons
(30 en 32) dat hij aan zijn verwondingen
overleed. Het slachtoffer was eerder door de
politie verhoord vanwege vermeende on
tucht met de dochter van een van de ver
dachten. Tijdens de rechtszitting bleek dat
de vader twintig jaar terreur had uitgeoe
fend op zijn gezin. De zoons moesten vier
de gevangenis in.
De baas van een Turkse kroeg aan de Nieu
we Beestenmarkt werd op 12 september be
schoten in zijn café. De schutter vuurde
dwars door de ruit een aantal schoten af.
Het slachtoffer raakte gewond. De 28-jarige
eigenaar van Köylü was in oktober 1990 al
eerder beschoten toen hij in zijn auto naar
het Levendaal was gelokt. Hij zegt geen idee
te hebben waarom hij tot tweemaal toe het
doelwit was van aanslagen. De politie kon
geen verdachten aanhouden.
12 oktober was de nacht van de Bosrode-
moord. De 35-jarige Willem Comelisse uit
Leiden werd neergestoken en overleed aan
zijn verwondingen. Tot nu toe zijn geen tips
bij de politie binnengekomen die in de rich
ting wijzen van een mogelijke dader.
Eveneens in een kroeg aan de Nieuwe Bees
tenmarkthad in november een schietpartij
plaats. Hier werden eigenaar Visser van café
't Centrum en zijn vrouw neergeschoten.
Aanleiding voor de schietpartij was een ru
zie twee dagen eerder. De politie pakte een
34-jarige Leidenaar op. Hij zit nog vast in
afwachting van zijn vonnis.
De man is al ettelijke malen eerder in de cel
terechtgekomen wegens diverse geweldsde
licten.
Zware misdaad in Leiden houdt gelijke tred met New York
Een steekpartij aan de Bosrode kostte in oktober het leven aan een 35-jarige Leidenaar. Ondanks
intensief speurwerk is de politie geen stap verder in deze zaak. foto hielco kuipers
messtreek in de hals. Hierbij wordt nage
gaan in hoeverre deze oud-verdachten be
trokken kunnen zijn bij dit misdrijf.
LEVENSLOOP
De recherche boekt het grootste succes bij
het onderzoek naar de levensloop van het
slachtoffer. In eerste instantie wordt duide
lijk dat hij afkomstig is van de Filippijnen
en dat hij als student een soort zwervend
bestaan leidde. Hij studeerde vanaf 1987
aan de Webster Universiteit in Leiden, maar
was daarmee eind 1990 gestopt. Daarmee
wordt Webster het eerste aanknopingspunt.
Docenten en studenten worden onder
vraagd. Dat levert niet al te veel op, behalve
de wetenschap dat Moore heeft gewerkt
voor een architectenbureau in Engeland en
een tijdje in Saudi Arabië heeft gebivak
keerd. Verder zou hij in Nederland als con
tactpersoon fungeren voor bouwprojecten.
Daarmee gaat de politie verder aan de slag.
Dan blijkt, onder meer uit onderzoek in
Moore's woning, dat hij een verwoed ama
teur-fotograaf was. Er wordt een reeks ero-
tisch-getinte reportages aangetroffen van
mannen en vrouwen. Uit het onderzoek
komt vast te staan dat Moore bi-seksueel
was en dat hij zijn modellen vaak betaalde
voor het poseren. Verder blijkt dat het niet
bij fotograferen bleef; het slachtoffer tracht
te zijn modellen het bed in te praten, soms
betaalde hij hen daarvoor.
HET MOTIEF
Enerzijds stuit de politie hiermee op een
motief: die oneerbare voorstellen kunnen
immers verkeerd zijn gevallen bij iemand.
Anderzijds bemoeilijkt dit gegeven het on
derzoek. De mensen op de foto's schamen
zich veelal te erkennen dat ze seks hebben
gehad met het slachtoffer.
Alle modellen worden een voor een ont
boden op het bureau. Vaak weten zij wel
weer namen van anderen die voor Moore
werkten. Zo stuit de politie op de naam van
een 22-jarige Leidenaar die in het weekein
de van 2 en 3 maart wordt ontboden op het
bureau. Gewoon een routine-verhoor als
getuige. De man geeft een opmerkelijke
verklaring af. „Hij wist ons dingen te vertel
len die alleen de dader kon weten. Onder
meer over omstandigheden in de flat. Daar
om is hij na overleg met de officier vastge
zet", aldus Van Dusseldorp.
Terwijl de rest van het bijstandsteam ge
woon doorgaat met het onderzoek, wordt
een aantal rechercheurs vrijgemaakt voor
het verhoren van de verdachte. De man
ontkent halsstarig iets met de moord te ma
ken te hebben. In de woning van de Leide
naar wordt huiszoeking gedaan. Er wordt
niets belangwekkends gevonden. De ver
dachte geeft ook aan een alibi te hebben,
maar wordt gehinderd door het feit dat de
moord al lang geleden is begaan. Degenen
bij wie hij zou zijn geweest, kunnen zich
niet meer exact herinneren op welke dag en
om hoe laat de verdachte bij hen is geweest.
DE DADER
Inmiddels is het recherche bijstandsteam
bijna klaar met de gesprekken met de foto
modellen. Allen zijn getraceerd, op één na.
Dat is een of andere Zweed die eind 1990 is
gesignaleerd in het gezelschap van Moore.
De politie slaagt er niet in de identiteit te
achterhalen van die buitenlander. Maar als
een geschenk uit de hemel komt de man,
die geen Zweed maar een Zwitser blijkt te
zijn, dinsdag 12 maart om half tien 's och
tends het bureau binnenwandelen. „Ik heb
Moore vemoord", luidt kortweg de mede
deling. De man geeft aan in de krant te heb
ben gelezen over het onderzoek naar de
zaak en wroeging te hebben.
De recherche is er dan nog heilig van'
overtuigd dat ze de dader al lang in de cel
heeft zitten en gaat omzichtig te werk met
de verklaring van de Zwitser. Maar in de
loop van de dag spuit hij een reeks details
die alleen de dader kan weten. Zo meldt hij
wat Moore en hij de avond van de moord
hebben gedronken. Van de genoemde
drank zijn inderdaad sporen aangetroffen
in glazen die op de tafel stonden, 's Avonds
bestaat voldoende aanleiding de Zwiter vast
te houden De 22-jarige Leidenaar wordt op
vrije voeten gesteld.
Nog altijd is het de recherche een raadsel
hoe de laatste aan de informatie kwam die
hem zo verdacht maakte. Van Dusseldorp:
„Hij kan het uit z n duim hebben gezogen
en toevallig goed hebben gegokt, maar het
kan ook zijn dat hij na het misdrijf nog in
het appartement is geweest. Uit angst ver
dacht te worden heeft hij mogelijk zijn
mond gehouden".
DE RECONSTRUCTIE
Het onderzoek nadert zijn voltooiing. Bij
huiszoeking in de woning van de Zwitser
wordt een paar laarzen ontdekt waarvan de
afdrukken overeen komen met die in Moor
e's appartement. Op 27 maart, een maand
na de start van het onderzoek, wordt een
reconstructie in de woning van het slachtof
fer gehouden. De Zwitser speelt hierbij het
gebeurde na.
Hiermee komt de ware toedracht vast te
staan. Moore en de Zwitser ontmoetten el
kaar in december 1990 op het politiebureau
bij de vreemdelingendienst. De Zwitser is
op zoek naar een baantje en Moore. die
graag pocht over zijn connecties, zegt wel
een manier te weten om aan geld te komen.
Hij spreekt af met de verdachte, ze gaan sa
men de stad in en drinken een flinke borrel.
Daarna gaan ze naar de Langegracht
waar Moore voorstelt wat foto's te maken.
Daarbij wordt hij handtastelijk en bedreigt
de verdachte. Die verweert zich, maar doet
dit zo radicaal, dat Moore om het leven
komt.
Uit het onderzoek is trouwens naar voren
gekomen dat het slachtoffer in het verleden
is misbruikt door mannen. Dit zou zijn ge
beurd in Saudi-Arabië. Het vormt mogelijk
een verklaring voor zijn afwijkende seksuele
gedrag.
DE VEROORDELING
De rechter doet uitspraak op 22 augustus
1991 en veroordeelt de Zwitser tot een ge
vangenisstraf van vier jaar, vanwege dood
slag. De officier had zes jaar geëist. De zaak
lijkt geheel afgerond en toch zit de politie
met een aantal onopgehelderde details.
Zo is daar de al eerder aangehaalde vraag
hoe de in eerste instantie verdachte Leide
naar aan zijn gegevens kwam. Verder is een
aantal spullen verdwenen uit de woning. De
Zwitser werkte volledig mee bij het onder
zoek, erkende de meest uiteenlopende za
ken maar ontkent pertinent iets uit de wo
ning te hebben ontvreemd. De politieman
nen Veldmaat en Van Dusseldorp vragen
zich af waar die spullen zijn gebleven. „Dat
intrigeert ons ook. Maar de strafbaarheid
van diefstal was te klein om er verder op in
te gaan. het was gewoon niet boven water
te krijgen".
Dinsdag 26 februari meldt zich
een man op het politiebureau
die vertelt de eigenaar té zijn
van een appartementencomplex aan de
Langegracht. De huisbaas heeft sinds de
cember niets meer vernomen van een van
zijn huurders.
De surveillancedienst rijdt met hem mee.
Bij het adres aan de Langegracht wordt
aangebeld, de deur blijft gesloten. Gezien
de duur van de vermissing wordt met toe
stemming van de verhuurder de voordeur
geforceerd. De agenten en de huisbaas
deinzen terug van een doordringende lijk
lucht die hen uit de woning tegemoet komt.
De agenten gaan naar binnen waar ze een
levenloos lichaam vinden. Bij het lijk ligt
een mes. De agenten slaan alarm en zorgen
dat niemand het pand binnen kan.
Snel daarop komen de technische recher
che en de lijkschouwer ter plekke. Met pers-
luchtmaskers van de brandweer wordt een
eerste onderzoek uitgevoerd. De lijkschou
wer constateert onnatuurlijk overlijden. Het
lichaam van het slachtoffer, dat in vergaan
de staat van ontbinding verkeert, vertoont
sporen van slagen en een messteek in de
hals.
In de tussentijd is de officier van justitie
geïnformeerd, die een recherchebijstands
team formeert. De Leidse recherche heeft al
lang gezien dat de oplossing van deze zaak
een flinke tijd in beslag gaat nemen. „Het
delict was al zo lang geleden gepleegd en
het eerste sporenonderzoek wees Uit dat er
geen gegevens waren die ons rechtstreeks
naar een dader zouden leiden", herinnert
Veldmaat zich.
HET BUURTONDERZOEK
Het recherche bijstandsteam, waarin onge
veer dertig man uit het arrondissement Den
Haag zitten, komt voor de eerste keer bijeen
op woensdag 27 februari. De leden krijgen
foto's en videobeelden te zien die zijn ge
maakt in het appartement waarin het
slachtoffer is gevonden. Dezelfde dag wordt
in het gerechtelijk laboratorium in Rijswijk
sectie verricht op het lijk. Een dag later
wordt het lichaam begraven, zonder familie
of kennissen. Op dat moment staat zelfs
nog niet vast dat het .werkelijk gaat om de
huurder van het appartement, Thomas
Mare Moore. Het lichaam is immers onher
kenbaar verminkt.
Het bijstandsteam richt zijn aandacht in
middels op een aantal 'speerpunten'. Zo is
er een buurtonderzoek. In de naaste omge
ving wordt mensen gevraagd of hen dingen
zijn opgevallen. Verder worden de eerste
stappen ondernomen om een beeld te krij
gen van het slachtoffer. Wat deed hij zoal,
wie waren zijn kennissen? Doel hiervan is
een motief te vinden voor de moord. Verder
gaat een aantal politiemensen aan de slag
met de sporen die zijn gevonden op de
plaats van het delict. Speciale aandacht
ging uitaard uit naar het mes, dat naast het
lijk was gevonden. Ten slotte wordt lande
lijk bekeken of er figuren bekend zijn die
eerder mensen hebben vermoord met een
een afrekening? De dader werd gepakt en tot 8 jaar cel-
foto hielco kuipers
Op de Beestenmarkt werd een 27-jarige Leidenaar doodgeschoten. Een ordinaire ruzie of
straf veroordeeld.
