Leiden
Te weinig geld voor een
opknapbeurt Slaaghwijk
Leidenaar Jan Kriek schilderde tien 'Rembrandts' in één jaar
Een gevoel van welbehagen
Bomenbrand heeft alleen symbolische waarde
Zateraag b JPi P"1DP! 1991 Redactie 071 161418 KAREI. BERKHOUT JANET VAN DUK EMIEl. FANGMANN ROY KLOPPER lOMAN iEEFMANS ERNA STRAATSMA GERT VISSER (chef) WIM
Eindredactie: NIEK FAAS Vormgeving: SIMON DE GRAAF
17
NIEUWSLIJN
Agerbeek sluit jazz-jaar af
Het trio van pianist Rob Agerbeek treedt zondag 29 december
op in café Cheers. Met dit concert sluit de stichting Jazz on Sun-
dau het jaar 1991 af. Op de bas speelt Harry Emmery en Ben
Schreuder bedient het slagwerk. Vocale medewerking verleent
Daisy Bell. Het concert begint om 15.30 uur in het café aan de
Doelensteeg. De toegangsprijs bedraagt 10 gulden, leden van
Jazz on Sunday loijgen een rijksdaalder korting.
Bedrijfsverzamelgebouw in Stevenshof
Er komt een nieuw bedrijfsverzamelgebouw op het bedrijfster
rein bij de rijksweg in de nieuwbouwwijk Stevenshof. In het
nieuwe pand kunnen elf bedrijven worden ondergebracht. Het is
de bedoeling dat de ruimtes worden verhuurd aan onderhoiids-
firma's zoals schilders, loodgieters, kleine aannemers en verwar-
mings- en installatiebedrijven. Er worden 20 parkeerplaatsen
aangelegd. Het pand, dat een oppervlakte krijgt van 3500 vier
kante meter, wordt neergezet door Meyer Bouwinitiëring uit Lei
den,
VRIJE TIJD
Postduivententoonstelling
Postdui ven veren ing 'De Blauw-
kras' organiseert op 28 en 29
december haar jaarlijkse post
duivententoonstelling. De ten
toonstelling start zaterdag om
16.00 uur in het gebouwtje aan
het sportpark de Vliet, naast het
zwembad.
Nieuwjaarsconcert
Het Fred Leeflang Kwartet
treedt op nieuwjaarsdag op tij
dens het nieuwjaarsconcert van
de Birdlandtour in cafe De
Tregter. Het concert begint om
21.30 uur.
Rommelmarkt
In buurthuis Groenoord aan de
Pasteurstraat 23 wordt op vrij
dagmiddag 3 januari tussen
14.00 en 15.30 een kinderrom
melmarkt gehouden. Buurtkin
deren van 4 tot 15 jaar verkopen
er oude of zelfgemaakte spulle
tjes.
WBL moet grote financiële risico 's nemen
LEIDEN. JANET VAN DUK
De opknapbeurt van de flats in de Slaaghwijk brengt Wo
ningbouwvereniging Leiden (WBL) aan de financiële af
grond. Voor het groot onderhoud aan de flatwoningen
wordt vijf miljoen gulden uit de reservepotjes gehaald.
Eigenlijk is een veel groter bedrag nodig, maar door deze
uitgave is de komende jaren al nauwelijks geld voor an
dere zaken.
De opknapbeurt van de
Slaaghwijk zou het bestuur van
de WBL heel wat minder hoofd
brekens hebben gekost als het
Rijk niet de subsidieregeling
voor het opknappen van wonin
gen had afgeschaft. Tot dit jaar
vergoedde het Rijk 20 procent
van de kosten van woningver
betering. Per 1 januari wordt
echter geen cent subsidie meer
gegeven.
De bezuinigingsmaatregel
van het Rijk en de krappe finan
ciële positie van de WBL heb
ben vooral gevolgen voor de be
woners van de Arendshorst en
de Condorhorst. Voorlopig
staan voor deze flatgebouwen
alleen schilderwerk en tech
nisch onderhoud op het pro-
Dat blijkt uit de 'nieuwsbrief
Slaaghwijk' van de WBL. Daarin
wordt toegegeven dat de corpo
ratie kans loopt 'door de armoe
degrens te zakken'. Een wo
ningbouwvereniging moet im
mers reserves hebben om te
genvallers op te vangen, en le
ningen voor nieuwbouwprojec
ten te kunnen afsluiten. „We
nemen dus een groot risico", al
dus de WBL.
In andere wijken kan de ko
mende jaren alleen het absoluut
noodzakelijke gebeuren. „Dat
hebben we er toch voor over
om van de Slaaghwijk weer een
plezierige wijk te maken", aldus
de nieuwsbrief.
gramma. De WBL wil echter
ook graag de hallen afsluiten,
zodat de flat veiliger en ruimer
en lichter wordt. Vooralsnog is
hiervoor geen geld. „We zullen
ons uiterste best doen om toch
nog middelen te vinden",
schrijft de vereniging in de
nieuwsbrief.
De flats aan de Arendshorst
en de Condorhorst komen pas
aan de beurt als de werkzaam
heden aan de maisonettes klaar
zijn. Waarschijnlijk is dat in
1993. Dat was niet de bedoe
ling, vertelt J. Bosboom van de
bewonerscommissie van de
Arendshorst. „De Arendshorst
en de Condorhorst stonden bo
venaan het rijtje. Maar er moet
zoveel aan worden gedaan, dat
de WBL het daarom maar uit
stelt, denken wij. Misschien dat
er over een paar jaar meer geld
is".
Dat vooralsnog geen geld is
om de flat ingrijpend te verbou
wen noemt zij 'uiteraard een te
genvaller'. Vooral omdat de na
bijgelegen flat aan de Buizerd
horst, eigendom van woning
bouwvereniging De Sleutels,
wel verandert. „Die flat krijgt
een heel ander aanzicht. Wij ko
men in de verkeerde hoek te zit
ten", aldus Bosboom.
De werkzaamheden aan de
Buizerdhorst beginnen binnen
kort. Eigenaar De Sleutels wil
van het er een duurdere service
flat voor ouderen van maken.
Volgens Bosboom gingen de
plannen van Woningbouwvere
niging Leiden voor de Arends
horst ook in deze richting.
„Maar die plannen zijn ook
naar de toekomst verschoven",
denkt Bosboom. De WBL was
gisteren niet bereikbaar voor
commentaar.
De flats aan de Merendonk en
Zijldonk worden eveneens op
nieuw geschilderd. Ook aan
deze gebouwen wordt tech
nisch onderhoud verricht: de
dakbedekking en het hekwerk
worden gerepareerd, beton-
schade wordt verholpen en de
installaties worden aangepast.
De helft van de vijf miljoen
wordt besteed aan de Sperwer
horst en de Reigerhorst, waarin
De ingrijpende verbetering van de Condorhorst in de Slaaghwijk laat
door geldgebrek nog een aantal jaren op zich wachten.
foto hielco kuipers
maisonnettes zijn gevestigd. De
bergingen verdwijnen uit deze
flatgebouwen en daarvoor in de
plaats komen woningen. Die
krijgen de beschikking over een
tuin. Er worden aparte gebouw
tjes bij de flats neergezet voor
bergruimte. Om de openbare
ruimte in de flatgebouwen 'vei
liger en aantrekkelijker' te ma
ken, wil de WBL de hallen af
sluiten en lichter en ruimer ma
ken.
De WBL bespreekt de plan
nen eerst met de gemeente en
de bewonerscommissies. Als al
les volgens plan verloopt, kan
de verbouwing van de Sperwer
horst en de Reigerhorst begin
nen na de zomervakantie.
LEIDEN CEES VAN HOORE
Leidenaar Jan Kriek heeft in één
jaar tijd tien Rembrandts nage
schilderd. Hij kreeg die op
dracht van Jan van Schalkwijk
van Molen de Valk, die in het
Rembrandtjaar met een stunt
wilde komen. Deze Rembrandt-
kopieën worden geëxposeerd in
de etalages van een tiental win
kels in Leiden Noord-West. De
winkeliersvereniging aldaar
heeft aan deze expositie een
prijsvraag verbonden. Naast elk
schilderij hangt een letter. Sa
men vormen ze de naam van de
straat waar de grote schilder is
geboren. De winnaar krijgt een
Rembrandt naar keuze. De res
terende schilderijen zullen in ja
nuari worden geveild in het
Golden Tulip hotej, dat de actie
heeft gesponsord.
Kriek: „Ik heb soms aan vijf
schilderijen tegelijk gewerkt.
Het is echt een beestenbaan ge
weest. Soms voelde ik me net
een leerling van Rembrandt.
Alsof hij me in mijn oor fluister
de: Doorgaan, Kriek, doorgaan!
Haal dat licht van mij je schil
derijen binnen! Maar dat lukt je
natuurlijk nooit."
Jan Kriek kijkt uiterst kritisch
tegen zijn Rembrandts aan. Er
zijn er naar zijn mening maar
een paar echt geslaagd. „Je kunt
het nog zo precies doen, maar
altijd zd\ er iets ontbreken in het
schilderij. Dat is de geest van
Rembrandt, de eigen signatuur,
die niemand kan benaderen.
Rembrandt werkte pasteus,
smeerde de verf er dik op, zodat
er soms van die opstaande
randjes kwamen waarachter het
licht zich verzamelde en eeu
wen bleef hangen. Het is zo
moeilijk om de juiste transpa
rantie in zo'n schilderij te krij
gen, die diepte, die het zo'n uit
straling geeft."
Het werk aan de Rembrandts
heeft de schilder behoorlijk uit
geput. Kriek noemt zichzelf
amateur-kunstschilder. Hij is op
26-jarige leeftijd pas serieus met
schilderen begonnen. Heeft
zich in de schilderkunst be
kwaamd bij de Famous Artists
School. Tegenwoordig krijgt hij
privélessen van de Leidse schil
der Hollebeeke. Die lessen heb
ben hun vruchten al afgewor
pen. Enige jaren geleden won
Kriek de eerste prijs in een door
het blad 'Tekenen en schilde-
soort buis die verbonden is met
honderden trompetbloemen
die boven het gore water uitste
ken. En uit al die kelken komen
fragmenten van een nieuwe,
schonere wereld. En op het ste
nen voorhoofd van die mytho
logische figuur moeten dan
honderden kleine zweetdrup
peltjes te zien zijn. Hij perst als
het ware nieuwe schoonheid uit
zichzelf. Ja, misschien dat een
schilder dat ook wel een beetje
doet."
Magisch-realisme
Kriek heeft al enkele schilderij
en gemaakt die in de traditie
van het magisch-realisme staan.
Een ervan laat een grot zien die
uitzicht geeft op een zee met
daarboven een laaghangend
wolkendek. Vanuit de grot lei
den twee stenen trappen om
hoog. Aan het uiteinde van die
trappen staan twee naakte
wouwen. Op de voorgrond kab
belt water zoetjes over bemoste
stenen. „Die stenen heb ik eens
ergens gezien tijdens een va
kantie. Dat beeld liet me niet
meer los. Van die door het wa
ter rondgeslepen stenen, glad,
met wier erop, loodzware ste
nen die in de stroming licht
heen en weer lijken te wiegelen
een prachtig, rustgevend
beeld. Het zware is opeens niet
meer zo zwaar, zoiets. En toen
kwam de rest er vanzelf om
heen. Ik schilder wat er leeft in
mijn onderbewuste. Ik heb een
tijdje bij de bedrijfsbrandweer
van Fasson gewerkt. Soms werd
er daar een brand gesimuleerd
en moest je met een perslucht
masker een gebouw in dat in
lichterlaaie stond. Je kroop
dicht over de grond, zodat de
vlammen je niet konden berei
ken. Lag je daar op je rug te kij
ken naar die enorme kolkende,
loeiende vuurzeer boven je. Zo
moet de hel er uitzien, dacht ik.
Dat beeld laat me niet los. Ik zal
er zeker nog eens iets mee gaan
doen."
Grote bewondering heeft
Kriek voor zijn leermeester
Henk Hollebeek. „Van hem heb
ik geleerd hoe je het licht in een
oog kunt krijgen. Je schildert
eerst een witte ondergrond en
daarover breng je de kleur van
de ogen aan. Op het laatst, haal
je met je pink een beetje van die
kleur af, heel snel. En dan flitst
ineens het leven uit een gezicht
te voorschijn. Machtig boei
end."
Van de moderne schilder
kunst en dan vooral van het zo
genaamde conceptuele schilde
ren, heeft Kriek niet zo'n hoge
pet op. „Ik heb eens een keer
een doek gezien dat 'Wit in wit'
heette. Een witte ondergrond,
met daarin een rechthoekig vlak
van een iets donkerder wit. Kijk,
dat heeft niets meer met schil
deren te maken. Dat noem ik
luiheid. Maar ook bij de grote
zeventiende-eeuwse schilder
kunst kom je soms eigenaardige
dingen tegen. In het Rijksmuse
um hangt een stilleven van He-
da, het is een pronkstuk. Heda
heeft een bokaal geschilderd
met een mooi geciseleerd dek
sel erop. Op dat deksel zit een
knop. Als je vanuit die knop een
loodlijn neerlaat naar de ziel
van de kelk, zie je dat die knop
er volkomen scheef op zit. Ik
denk dat alleen schilders dit
soort fouten zien. Mensen die
de werkelijkheid voortdurend in
de gaten houden. Die hun ogen
af en toe bijna dichtknijpen om
wat dichtbij is echt te kunnen
zien."
Jan Kriek: Je
haalt met je
pink wat verf
weg en op
eens flitst het
leven uit een
gezicht te
voorschijn".
foto jan hol
vast
ren' uitgeschreven prijsvraag
met een perfect schilderij van
een hert. De ogen van het hert
glanzen wonderlijk kwetsbaar,
de neus is vochtig en levend.
Alsof je kijkt naar een natuur
film die nu al jaren draait en
maar één beeld vertoont: een
edel beest dat ons schuw in de
ogen kijkt, dat onze bedoelin
gen probeert te raden en elk
ogenblik in het kreupelhout kan
wegspringen.
„Dit Rembrandt-project is
natuurlijk een soort grap ge
weest. Ik wil zelf schilderen, zelf
dingen bedenken. Wat mij trekt,
is het magisch-realisme van
mensen als Willink, Johfra en
Hans Markus."
„Ik wil nog een keer een baai
schilderen met allerlei chemi
sche troep en rotzooi erin. En
aan de zijkant dan een grote
rotspartij met daarin de uitge
houwen kop van een mytholo
gische figuur, blazend op een
'Aardige God, laat ons ook eens de hoofd
prijs winnen in de Staatsloterij'. 'Alle aids-
patiënten maar in het bijzonder voor de
beste popzanger van de wereld, Freddy
Mercury'. 'Lieve Maria, helpt U bij de ge
nezing van mijn kleinkind'. 'Maria, hulp en
koningin van de Kerk, geef vrede aan de
wereld en verzoen de volken'.
Zomaar wat hartekreten in de Leidse
Hartebrugkerk. Met punaises vastgeprikt
op zachtboard. In de hoopgevende nabij
heid van Maria, Moeder van God, Trooste
res der Bedroefden. Al die wensen, al die
smeekbeden het zijn onze boodschap-
penbriefjes voor de hemel. Als Maria straks
al die boodschappen moet doen bij Haar
zoon, wie helpt Haar dan met het sjouwen
van Haar zware tas? Zal Ze alles wel alleen
kunnen dragen? En wat het belangrijk
ste is haalt Ze de hemel wel voor slui
tingstijd?
Het is laat. In de Haarlemmerstraat gaan
de winkels al bijna dicht. Langs de stroop-
wafelkraam gaat een bejaarde vrouw. Ze
loopt moeilijk, moet nog een beetje wen
nen aan haar nieutve moonboots. De twee
zware tassen die ze bij zich heeft, maken
het er niet makkelijker op. Plotseling gooit
een opgeschoten jongen een donderbus in
haar richting. Het projectiel dooft in eeri
plas. Er is een God.
tekst Cees van Hoore - foto H
LEIDEN «GERT VISSER
Wie gaat er kijken naar 26.000
kerstbomen die door ijverige
mensen van de reinigingsdienst
feestelijk in de houtversnippe-
raar worden gepropt? Geen
mens, denkt de Leidse reini
gingsdienst en daarom wordt de
jaarlijkse kerstboomverbran
ding bij de Groenoordhallen
voorlopig in ere gehouden. Niet
zo goed voor het milieu maar
wel effectief om de brandjes op
straat rond de jaarwisseling te
gen te gaan.
Die kerstboomverbranding
bij de Groenoordhallen heeft gl-
leen nog maar een symbolische
waarde. Van de duizenden bo
men die worden ingeleverd
gaan er slechts een paar hon-
dérd op de brandstapel. De rest
wordt keurig versnipperd en
keert als bodembedekker op
aarde terug.
Toch wordt er bij de reini
gingsdienst ieder jaar weer ver
gaderd over de vraag of de sym
bolische verbranding uit oog
punt van het milieu 'volgend
jaar' wel door mag gaan. Het
verbranden van kerstbomen
draagt, zij het in zeer geringe
mate, bij aan het broeikaseffect.
Juist van een reinigingsdienst
die op alle fronten milieube
wustzijn propageert, wordt ver
wacht dat wordt gestopt met
aktiviteiten die schadelijk zijn
voor het milieu. „We krijgen
van het publiek er ook wel vra
gen over", zegt reinigingsvoor-
lichter Ada Kraft.
De voordelen van het ver
branden wegen volgens haar
echter niet op tegen de nadelen.
Leiden heeft inmiddels zeven
jaar ervaring met het ophalen
van kerstbomen en ieder jaar
worden er weer meer ingele
verd. Dat komt ten dele door de
prijzen (een fiets, een radiore
corder, een walkman of zwem
abonnementen) die kinderen
kunnen winnen bij het inleve
ren van de bomen maar ook
door het 'romantische' aanzicht
van de verbranding die dit jaar
op 7 januari wordt gehouden.
In die zeven jaar is het aantal
brandjes van kerstbomen op
straat aanzienlijk afgenomen.
De werkgroep kerstboomactie,
waar ook politie en brandweer
deel van uitmaken, meent dat
met de jaarlijkse actie het kerst-
boom-vandalisme succesvol
wordt bestreden. „Ik verwacht
dan ook dat er volgend jaar
weer een verbranding wordt ge
houden", zegt Kraft.
Startsein
Gistermiddag gaven brand
weerlui op het terrein van de
reinigingsdienst het startsein
voor de kerstbomenactie. Tot 7
januari (met uitzondering van
nieuwjaarsdag) kunnen bomen
dagelijks tussen 8.30 en 16.00
uur worden ingeleverd op de
volgende adressen: reinigings
dienst Admiraal Banckertweg,
naast Molen De Valk, hoek He
rengracht/Herensingel, buurt
huis Mierennest aan Morsweg,
Douzastraat bij het Van der
Werfpark, Bizetpad bij de speel
tuin, buurthuis Groenoord in de
Pasteurstraat, speeltuin Wester
kwartier in de Ten Katestraat,
buurthuis Morschwijck aan de
Topaaslaan, speeltuin Ooster
kwartier aan de Ambonstraat,
boerderij Lage Morsweg 102,
kinderboerderij Merenwijk, Pie-
ter Bothstraat bij sportpark
Roodenbrug, Van Vollenhove-
straat, park Stevenshof, speel
tuin Zuiderkwartier in de Anje
lierstraat en het kruispunt Leeu
werikstraat/Lijsterstraat.
De kerstbomen worden op 7
januari vanaf 19.00 verbrand,
aansluitend heeft de trekking
van de loten plaats. Iedere inge
leverde kerstboom levert een lot
op.
Brandweermensen gaven gistermiddag het startsein voor de kerstbomenactie door de eerste bomen in de
vuilniswagen te storten. foto hielco kuipers
