Vrije tijd
Zelf kachel
of fornuis
metselen
Geen geklieder
Autofax
a
Dolend door Het Magische Labyrint
AvantGarde
Schrijven
Zaterdag 28 december 1991 Redactie* 023-150263 HENRIETTE VAN DER HOEVEN INEKE VAN DER MEER Vormgeving: COR HOOGETERP
DOE-HET-ZELF
'Gemetselde kachels, fornuizen en open
haarden' van Willem Aalders is het eerste
Nederlandstalige boek op dit gebied. Een
opmerkelijk werkje, want wie wil in dit c.v.-
tijdperk nog denken aan ambachtelijk klus
sen met bakstenen, vuurvaste steen, mor-
tels, enz. om zélf een kachel, fornuis, bak
oven of open haard in elkaar te metselen?
'Met de centrale verwarming hebben we
meer negatieve dan positieve eigenschap
pen in huis gehaald' vormt een deel van de
boodschap die Aalders in zijn boek neer
legt. Want met de c.v. wordt in de meeste
gevallen ondoelmatig en allesbehalve ener
giezuinig gestookt, zo betoogt hij.
Het alternatief voor (of een aanvulling op)
het bestaande verwarmingssysteem dat hij
aandraagt is gebaseerd op het Scandinavi
sche concept van houtgestookte warmte
bronnen die hun weerga niet vinden wat
zuinigheid en rendement betreft: de 'Fin
ovens'.
Nooit meer geklieder met vieze zeeprestjes
als je deze kleine zeeppomp op de wastafel
monteert. Deze heeft een inhoud van 500
cc en geschikt voor alle soorten vloeibare
zeep en afwasmiddel. VSH-Rijmefa levert
de pomp in chroom maar ook in een bij de
badkamer passend kleurtje. Prijs 144,95.
Meer informatie: 077 - 823741.
De échte snelle jongens en meisjes kunnen
zich eindelijk weer onderscheiden in hun
bolides. „Bel me maar in de auto", klinkt al
lang niet opwindend meer, maar „ik sta
voor de Van Brienenoordbrug, fax me die
opdracht even", heeft toch wel iets. Na de
prestigieuze autotelefoon is er nu ook de
autofax. De Mobifax PF-1 zou vooral ge
schikt zijn voor mobiel gebruik, zoals in de
auto, maar is ook op het lichtnet aan te slui
ten.
De fax kan bij de PTT geleased worden. Wie
de Mobilefax moet bijna 3500 gulden neer
tellen voor de fax zelf en een kleine 400 gul
den voor de adapter voor het lichtnet.
DINGEN
rl
La Coupole Céramique is de naam voor dit elegante horloge van het Zwitserse merk Rado.
Horloge en band vormen een volkomen eenheid. De band van is gemaakt van krasvaste
high-tech keramiek en het uurwerk is afgedekt met saffierglas. Het hier afgebeelde model
is de Jubilé, waarop 4 diamanten schitteren. Goedkoop zijn de Rado-horloges niet. Ie hebt
ze vanaf/ 2350,-.
Meer informatie tel. 043 - 252550.
Coupole Céramique
disch), waarbij zonder uitzon
dering de ritmiek een hoofdrol
speelde, lijkt de drummer zich
langzamerhand op het terrein
van de nieuwe fusion van het
Brooklynse M-Base-collectief te
begeven. Dat is op zichzelf niets
vefrassends, aangezien altsaxo
fonist Greg Osby (hier prachtig
fraserend als altijd) en tenor
saxofonist Gary Thomas daar
kernleden van zijn. Een belang
rijk element in de conceptuele
verschuiving is het smaakvolle
gebruik van de synthesizer door
Michael Cain, een naam die we
de laatste tijd steeds meer zien
opduiken. Meer nog dan op an
dere cd's van Special Edition
wordt de luisteraar vergast op
composities met een grote
klankrijkdom, alle van de slag
werker zelf. De synthesizer van
Cain wordt vooral als sfeer
schepper ingezet zonder dat rit
mische scherpte van de muziek
wordt aangetast. Het blijft daar
bij een genot om naar de eigen
wijze timing van Dejohnette's
drumset te luisteren. Een van de
cd's van het jaar. (KV)
Gerard Marais Sextet - 'Katchinas'
(Thelonious)
In Frankrijk gebeuren af en toe
belangwekkende dingen op het
gebied van de moderne jazz en
verwante muziek, waar we he
laas maar weinig van merken.
Alleen klarinettist Louis Sclavis
geniet hier enige bekendheid.
Ten dele heeft dat te maken
met de slechte distributie van
geluidsdragers, anderzijds met
een promotie die kennelijk op
houdt met het taalgebied. Ma
rais (1945) is een gitarist die
daar tot de veteranen wordt ge
rekend en bekend staat om zijn
door rock beïnvloed geluid. Als
arrangeur heeft Marais ons ze
ker iets bijzonders te vertellen,
zoals trouwens veel Franse col
lega's. Vooral dank zij de trom
bone van Yves Robert en de tu
ba van Michel Godart (een mu
zikant die hier zeer bekend zou
moeten zijn) weet de bedacht
zaam solerende Marais onver
wachte en sfeervolle sprookjes
achtige verhalen op te bouwen.
Thelonious, uiteraard naar
Monk, is met Label Bleu helaas
een van de weinige labels die
hier gedistribueerd worden.
Franse musici als Martial Solar,
Didier Levallet, André Jaume,
Henri Texier en vele anderen
verdienen meer aandacht. (KV)
Berlin: 'Annie Get Your Gun' -
Kim Chriswell, Thomas Hampson
e.a., Ambrosian Chorus, London
Sinfonietta o.l.v. John McGlinn
(EMI)
Is dit 'klassiek' of niet? Een mu
sical-klassieker is het in ieder
geval wel, en bovendien past
deze uitgave helemaal in het
huidige beleid t.a.v. de musical.
Die wordt momenteel door de
platenmaatschappijen immers
bijzonder serieus genomen en
'musicologisch verantwoord' op
cd gezet, vaak met alle mogelij
ke varianten erbij. Gelukkig
doet dat hier aan de sfeer weer
niets af. Die hoort meestal verre
van 'serieus' te zijn, maar dat is
wel toevertrouwd aan dirigent
John McGlinn, die op dit terrein
inmiddels een naam heeft op
gebouwd. Hier steunt zijn uit
voering op twee solisten van
formaat: Kim Criswell in een ti
telrol met hoog voltage, en ope
ra-bariton Thomas Hampson
als een perfect getypeerde
Frank Butler. (PK)
Sjostakovitsj: 24 Preludes op. 34;
Alkan: 25 Predudes op. 31 - Olli
Mustonen (Decca)
Onder de nieuwe lichting musi
ci gooien momenteel vooral en
kele jonge pianisten hoge ogen.
Zo ook de Finse pianist Olli
Mustonen, die zich hier boven
dien nu eens niet presenteert
met doodgespeeld populair re
pertoire (met alle gevaren van
dien), maar juist met pianisti
sche bijzonderheden. Sjostako
vitsj' 24 preludes zijn ware
meesterwerkjes van muzikale
schilderkunst en ze worden
door Mustonen even rijk ge
schakeerd en pregnant gespeeld
als ze door de componist be
doeld moeten zijn. En dan die
preludes van Alkan, uitmuntend
door een steeds opnieuw ver
rassende speelsheid. Heel sterk
aanbevolen. (PK)
i
4
3
I
NIEUWE CD'S
Bijdragen: Wim Koevoet Willem Schrama Ken Vos Paul Korenhof
SPELLETJES
The Clash 'The Clash on
Broadway' (Epic, 3 cd's)
Om te voorkomen dat anderen
dan The Clash met het werk van
deze legendarische rockgroep
aan de haal gaan - dat is vol
gens de samenstellers het
hdofddoel van deze lekker laag
geprijsde box met drie cd:s (75
piek voor meer dan 3,5 uur mu
ziek). Het lijkt een wat hypo
criete verantwoording voor een
historisch overzicht. Een box is
immers vooral bedoeld om het
leven van ter ziele gegane groe
pen kunstmatig te rekken. Maar
wie bedenkt dat een spijker
broekenfabrikant met de Clash-
klassieker 'Should I stay or
should I go' zijn waar aan de
man brengt en dat het nummer
'Rock the casbah' de Golfoor
log-vliegeniers tijdens hun
bombardement op Bagdad be
geleidde, begrijpt de bezorgd
heid over misbruik van Clash-
songs een stuk beter.
Maar er zijn nog veel meer
rechtvaardigingen voor deze
compilatie. De geweldige ont
wikkeling die The Clash in zo'n
zes jaar tijd heeft doorgemaakt
kan niet beter dan met deze box
worden vastgelegd: van het eer
ste nummer, de uiterst elemen
taire demo 'Janie Jones' tot het
aangrijpende, rijk gearrangeer
de 'Straight to Heil'. Grote ver
schillen, maar in elk nummer
die oprechte verontwaardiging,
intense betrokkenJTéid en per
fect gedoseerde agressie. Aan
schaf betekent weliswaar dou
blures maken 'London Cal
ling', 'Magnificent Seven' en
'Spanish Bombs' hebben we
immers al; maar op plaat. Nu
dus ook digitaal bewerkt in flink
opgeknapte versies. Verder al
ternatieve versies, demo's, B-
kantjes van singles, nummers
van een alleen in de VS uitge
brachte plaat en restanten van
het voortreffelijke triple-album
'Sandinista'. Teleurstellend is
wel de geringe hoeveelheid live
materiaal.
De commentaartjes van de
bandleden bij elk van de 63
nummers zijn heel vaak onthul
lend. Bijgeleverd worden ook de
geweldige songteksten, warvoor
Joe Strummer verantwoordelijk
was. Werkelijk elk nummer gaat
ergens over en zijn liefjes blij
ven buiten beschouwing. (WK)
Doolhofspel vergt vooral veel vooruit denken
Deze Honeywell klokthermostaat is niet al
leen een perfecte temperatuurregelaar, hij
past ook heel goed in een modem interieur.
Het idee is 'geleend" van Mondriaan. Prijs
375. Meer informatie: 020 - 565618.
Stap voor stap
Het boek is beslist niet alleen theoretisch
opgebouwd. Stap voor stap (eri wat de met
seltechniek betreft: laag voor laag) wordt
beschreven en in beelden aangetoond hoe
je als min of meer handige dhz-metselaar
zo'n Finse houtkachel kunt bouwen, en er
wordt een veelheid aan keuzemogelijkhe
den aangedragen.
Ook voor barbecues, open haarden, schoor
stenen, enz. zijn voor een bouwtechnische
leek begrijpelijke werktekeningen opgeno
men, volgens een uiterst praktisch 'recept'
dat door de auteur is ontwikkeld. Om het
zoeken naar leveranciers van de specifiek
benodigde materialen te vergemakkelijken
is een complete adressenlijst opgenomen,
aangevuld met verwijzing naar vaklieden
VJ door wie je de klus kunt laten doen, als je er
zelf niet aan durft. Voor nader advies kan de
lezer eventueel ook de auteur van het boek
zélf bellen.
'Gemetselde kachels, fornuizen en open haar
den' (ISBN 90 6248 696 7); uitgever Zuid
Boekprodukties. Prijs 39,90.
POPULAIR
Het Groot Niet Te Vermijden
Dans/Show Orkest - 'World Tour
Two' (Polydor)
De titel van dit live-album sug
gereert nogal het een en ander,
maar natuurlijk gaat het hier
niet om een wereldtoemee. De
ze vijfkoppige small big band'
neemt z'n publiek gedurende
een dik uur mee op een wereld
reis langs tal van muzikale stro
mingen, beginnend in de jaren
dertig en eindigend in de jaren
tachtig. De theater-ingrediënten
van deze show zijn op cd uiter
aard alleen hoorbaar, wat hin
derlijk is omdat ze nogal wat
tijd in beslag nemen, en dan zit
je als luisteraar maar te gissen
wat er allemaal op het toneel
plaatsvindt. Rest dus de muziek:
een vrolijk, maar zeker niet ex
cellent neergezet allegaartje vol
uitersten (van Michael Jacksons
'She's out of my life' tot Elling
tons 'C-Jam Blues', en uiteraard
het onvermijdelijke 'My way').
De alles overheersende lead-
zang van Louis Kockelmann
smeekt om vocale afwisseling,
te meer omdat zijn Engelse uit
spraak hier en daar op de lach
spieren werkt. Maar hoe dan
ook, het Rotterdamse publiek in
het Luxor Theater kan er maar
niet genoeg van krijgen en
koestert dit orkest als z'n eigen
kind. (WS)
Jack DeJohnette Special Edition -
'Earth Walk' (Blue Note)
Terwijl de vroegere uitvoerin
gen van Dejonette's Special
Edition zich ophielden in het
gebied van nieuwe, zwarte jazz
(veel stukken gebaseerd op
modale reeksen, zeer melo
Onderin een kelder van een oude ruïne is
een bijzonder labyrint waarvan de gangen
telkens veranderen. Grote tnagiërs hebben
zich daar verzameld om vast te stellen wie
de beste is. De kelder ligt vol met geheimzin
nige attributen die zij nodig hebben voor
hun toverkunsten. Door het verschuiven van
de gangen in het labyrint probeert iedere to
venaar zich een weg te banen door de rom
mel. In Ravensburgers Het Magische Laby
rint kan het zelfs de moeite waard zijn ie
mand voor te laten gaan of hem een handje
te helpen.
Het fraai uitgevoerde en gedetailleerde spel
bestaat uit een speelbord, 34 labyrint-kaar
ten, 21 schijven met toverattributen, 21 re-
ceptkaarten, 4 speelfiguren en 12 houten
staafjes. Het spel is geschikt voor 2 tot 4
spelers vanaf 10 jaar. Doel van het spel: zo
veel mogelijk toverattributen verzamelen.
Degene die daarin slaagt, wint het spel en is
de beste magiër.
Voordat het spel kan worden gespeeld, wor
den de labyrint-kaarten geschud en op het
speelbord gelegd, zodat door toeval gangen
ontstaan. Eén kaart blijft over. Deze wordt
tijdens het spel gebruikt om de gangen te
wijzigen. De schijven met attributen wor
den met de afbeelding naar boven neerge
legd op de labyrint-kaarten met witte stip.
Elk toverattribuut heeft een waarde. Het is
de bedoeling de attributen te pakken in de
volgorde van hun waarde. De maretak, het
belangrijkste tovermiddel, blijft, dus het
langst liggen.
Iedere speler krijgt vervolgens een speelfi-
guur, een receptkaart (die hij voor de ande
ren verborgen houdt) en drie houten staaf
jes.
De spelers kunnen de attributen bereiken
door het doolhof te veranderen door de
overgebleven kaart in het labyrint te schui
ven. De kaart die daarna van het speelbord
rolt, wordt weer door de volgende speler ge
bruikt.
Tijdens een speelbeurt mag je drie dingen
doen: je moet een gang verschuiven, je mag
je eigen speelfiguur verzetten en je mag de
juiste schijf pakken. Het labyrint moet ook
worden veranderd als het doel ook zonder
wijzigingen kan worden bereikt.
Als bij het verschuiven attributen en speelfi
guren van het speelbord worden gedrukt,
mogen deze op de zojuist ingeschoven
kaart aan de andere kant van het doolhof
worden gezet. Dit geldt overigens niet als
een beurt.
Je mag je speelfiguur ze ver zetten als je zelf
wilt, ook over andere afbeeldingen of speel
figuren heen. Op een veld mogen meerdere
figuren staan. Je bent niet verplicht om je
speelfiguur te verzetten. Als je het doel be
reikt dus altijd het attribuut met de laag
Het Magische Labyrint is een boeiend en ingewikkeld spel.
ste waarde mag je dat oppakken en open
voor je neerleggen.
Als je een attribuut te pakken krijgt dat op
jouw receptenkaart staat, wordt je aan het
einde van het spel extra beloond.
De houten staafje zijn een soort toverstok
jes. Bij inlevering mag je nog een keer zet
ten. Je mag echter niet meer dan één staafje
per speelbeurt gebruiken.
Je mag ook onderhandelen met je tegen
spelers. Als één van je rivalen weet hoe jij
aan een bepaald attribuut kunt komen,
mag hij jou in ruil voor een attribuut dat hij
nodig heeft een handje helpen. Als je niet
aan zijn wens kan voldoen, gaat de deal niet
door.
Het spel is ten einde als één van de tove
naars de maretak heeft bemachtigd. De
spelers tellen vervolgens de punten van hun
schatten op. Degene die de meeste punten
heeft vergaard, heeft gewonnen. Let daarbij
wel op dat elk attribuut dat op het recept
staat 20 extra punten oplevert en dat elk
overgebleven toverstokje nog eens 3 punten
extra waard is.
Het Magische Labyrint is een boeiend en
ingewikJkeld spel. Bij het veranderen van
het doolhof moet je enkele zetten vooruit
denken. Dat maakt het spel erg interessant
en spannend, want je weet nooit wat je te
genspelers voor plannetjes hebben bedadit.
De afloop van het spel blijft tot het einde
toe onduidelijk, omdat je niet weet of je te
genspelers recepten-attributen hebben.
Het spel ziet er verzorgd uit. gemaakt met
een goed oog voor detail. De spelregels zijn
duidelijk omschreven. Zelfs de magische
betekenis van de toverattributen wordt uit
voerig beschreven. Als je je tijdens het spel
verplaatst in de rol van tovenaar weet je
tenminste waarvoor je het allemaal doet.
Het Magische Labyrint van Ravensburger.
Speelduur ruim anderhalf uur. Richtprijs: 45
gulden.
Mooi postpapier, je moet er tegenwoordig echt naar zoe
ken. „En toch," zegt Hannie Sennef van Cattrading „Gaan
jonge meiden weer meer schrijven. Willen ze mooi postpa
pier in pastelkleurtjes met bloemen. Een beetje romantisch.
Daarom importeert zij uit Denemarken de Wingeso-papier-
collectie, die veel meer omvat dan briefpapier alleen. Met
de Wingeso kun je een huisstijl creëren met briefpapier, uit
nodigingen, menu-kaarten, dozen en stof om bij voorbeeld
een gordijn of tafelkleed van te maken. Op de foto een
greep uit de Wingeso-collectie. Meer informatie: tel. 02995 -
3669. UNITERD PHOTO'S DE BOER POPPE DE BOER
