7
'Je moet
keihard
corrigeren,
dat gebeurt
te weinig'
Van Praags liefde
voor de concurrent
Onderuitgeput I
ZATERDAüS
BI i VOEGSEL
Ajax-voorzitter Mi
chael van Praag lieeft
een vermoeiend jaar
achter de rug. Zijn club
werd geen kampioen,
de trainer stapte tus
sentijds op en de resul
taten zijn tot nu toe
mager. Bovendien
moest Van Praag in de
beklaagdenbank stap
pen voor een zaak
waaraan hij part noch
deel had: de belasting
ontduiking door het
oude bestuur. Toch
heeft hij zijn plezier in
het voetballen nog niet
verloren. Wel maakt
hij zich oprecht zorgen
over het toenemend
verbaal geweld rond
het voetbalveld. Flink
aanpakken, is zijn me
ning. „Zodra iemand
over de grens gaat
moet je keihard corri
geren."
Voor Ajax-voorzitter Michael van
Praag was 1991 een bewogen jaar.
Ga maar na:( géén kampioen, de
FIOD-affaire, het opstappen van trainer Leo
Beenhakker, het vertrek van de spelers Wit-
schge en Wouters, Amsterdams gehakketak
over de sloop van het Olympisch Stadion,
een relletje rond rechtsbuiten Van 't Schip en
de laatste weken schrikbarend magerè resul
taten.
Maar ook: veel verbaal geweld rond de vel
den, vaak uitmondend in regelrecht racisme.
Vooral over dat laatste maakt Van Praag zich
zorgen. „Als er niet snel wat gebeurt kan de
zaak enorm escaleren", zegt de Ajax-voorzit
ter. Ondanks de minpunten heeft hij zijn ple
zier in de voetballerij nooit verloren. „Het is
een apart wereldje. Vooral door de emoties
van sporters en supporters."
Het absolute dieptepunt: „Eind vorig sei
zoen. Ajax uit tegen toen nog SW. Je hoort
dat PSV bij Groningen achter staat.
Het kampioenschap ligt binnen be
reik. En dan verliest Ajax. Af-grij-se-
lijk. Ik ben toen na afloop voor het
eerst van m'n leVen vijftien minuten
absoluut niet aanspreekbaar ge
weest. Ik was er van tevoren zo hei
lig van overtuigd dat we het zouden
halen. Op de typische Ajax-manier:
een paar sublieme, beslissende ac
ties. Maar die kwamen niet..."
Een hoogtepunt: „Dat Ajax weer
zo sterk in de belangstelling kwam
te staan. Het vorig seizoen gemid-
'Ze doen
maar.
Ik vaar
koers'
deld 21.000 toeschouwers. Zoiets stemt tot
tevredenheid. Het bewijst dat de club niet
van het bestuur is, maar van de leden en de
supporters."
Gespeculeer
De voorzitter is directeur/eigenaar van een
85 werknemers tellende onderneming in
Hoofddorp die audio-video winkels op
Schiphol exploiteert. Daarnaast leidt hij het
bedrijf Duty Free Electronics dat wereldwijd
consumenten-elektronica van Philips aan
luchthavenwinkels verkoopt.
Hij ontvangt in zijn werkkamer. Een pretti
ge man. Knap, correct, open en goed formu
lerend. Het jasje gaat al snel op de hanger. De
voorzitter oogt ontspannen. Zijn tussentijdse
uitstapje naar vriend Cruyff in Barcelona is
daar waarschijnlijk niet vreemd aan. Een uit
stapje dat een deel van de sportjournalistiek
weer eens stevig aan het speculeren bracht.
De Ajax-praeses, zo wilde het verhaal, ef
fent stapsgewijs het pad voor een terugkeer
van zijn maatje naar de Meer. Van Praag, af
gemeten: „Onzin. Hét ging
dat ik, om misverstanden te voorkomen,
tevoren heb aangekondigd. De schijn van on
derhandelen moest eraf. Als ik vanwege mijn
voorzitterschap van Ajax niet eens meer bij
een goede vriend zou mogen langsgaan kan
ik maar beter aftreden. Ik moet kunnen gaan
en staan waar ik wil."
Van Praag weet als geen ander dat de ma
gere resultaten en interne strubbelingen bij
Ajax aan het gespeculeer mede ten grondslag
liggen: „Het enige wat telt is resultaat. Daar
schort het de laatste tijd aan. We krijgen
droomkansen, droomkansen en nog eens
droomkansen en toch gaat die bal er te wei
nig in. Ik realiseer me terdege dat van zo'n
toestand een zekere dreiging uitgaat. Toch is
er intern geen sprake van onrust. De druk
komt vooral van buitenaf. Het wordt dom
weg niet gepikt als Ajax punten verspeelt. Dat
is lastig, soms heel hinderlijk, maar ook lo
gisch."
Die kwalificaties gelden volgens de voorzit
ter ook voor de (weer) in De Meer gehoorde
roep om de terugkeer van vriend Johan.
„Daar kijk ik niet van op. Louis van Gaal
heeft ermee te maken. Net zoals Leo Been
hakker het in z'n beginfase regelmatig hoor
de, en Michels af en toe bij Oranje. Men roept
gewoon maar wat. Daar kan het bestuur geen
beleid op afstemmen." Van Praag vertikt het
om toe te geven aan wat hij tijdens het ge
sprek afkeurend 'de korte termijn' noemt.
Hij zegt het niet met zo veel woorden,
maar de Ajax-voorzitter pleegt zich nogal
eens te ergeren aan het uit de waan van alle
dag voortkomende gehijg waarmee een deel
van de sportjournalistiek hem benadert c.q.
lastig valt. Neem het tussentijdse vertrek van
routinier Jan Wouters naar Bayem München.
Dat Ajax zo'n beeldbepalende topper voor
slechts twee of drie miljoen gulden laat ver
trekken, verzuchtte menig scribent.
Reactie van de voorzitter: „Men had beter
moeten weten. Toen Jan zijn contract met
Ajax verlengde, is hem door ons beloofd dat
hij, als er zich tussentijds een grote buiten
landse club voor hem zou melden, mocht
vertrekken. Tegen een gelimiteerd bedrag. Ik
kan daar niets onzakelijks aan ontdekken.
Sterker nog: zónder die deal was hij waar
schijnlijk al eerder opgestapt. We Hebben nu
nog een hele tijd extra plezier van hem gehad
omdat Ajax zich aan een eerder gemaakte af
spraak hield. Zoals dat ook in het
gewone zakenleven gebeurt.
Kennelijk zijn er mensen die dat
vreemd^ vinden. Dat zegt meer
over die'mensen dan over Ajax."
Zakelijk
Het gesprek komt op Leo Been
hakker. De trainer die naar eigen
zeggen was gezegend met 'het
Tfl Tl Gl£GTl Ajax-gevoel'. De trainer die bijte
kende en vol goede moed aan
het huidige seizoen begon. De
trainer die echter bezweek voor
de miljoenen die Real Madrid hem beloofde
en alsnog zijn biezen pakte. Van Praag rea
geerde voor zijn doen ongewoon fel. Hij was
boos en verbijsterd over zo veel kille zakelijk
heid en koos gëemotioneerd de tegenaanval.
De zaak beroert hem maanden later nog
steeds, al zijn de scherpste kantjes er zo lang
zamerhand wel van af. Van Praag: „Dat Leo
door het aanbod van Real Madrid anders
over zijn toekomst ging denken vond ik be
grijpelijk. Maar hij had wel wat meer reke
ning met Ajax kunnen houden. Dat hij dat
niet heeft gedaan is me behoorlijk van hem
tegengevallen. Of ik me gepakt voelde? Ja. En
ik niet alleen. Het hele bestuur."
Terugkijkend typeert hij de zaak als 'een
rimpel in de vijver'. Om er in één adem aan
toe te voegen dat het echt wel weer goed
komt met Ajax. Gewoon een kwestie van de
lange(re) termijn.
Van de tegenwerping dat
zijn club financieel niet in staat
is het talent te behouden en
Ajax-voorzitter Michael van Praag en
de wetten van de voetbaljungle
vertrekt. Maar nu is dat niet aan de orde. Ie
dereen kan wel van alles roepen. Maar daar
valt echts niets mee te beginnen."
Drie jaar draait de Ajax-praeses inrpiddels
mee in het vaderlandse voetbalwereldje, dat
lijkt te worden gedomineerd door verkeerde
regenjassen en foute uitspraken. Oftewel:
veel uiterlijk vertoon «n niet bijster veel diep
gang. Het er zijn lijkt voor menigeen belang
rijker dan het denken en doen.
Van Praag is sinds zijn benoeming begin
1989 vaak afgeschilderd als een goedwillen
de, vriendelijke en beschaafde man. Maar
ook als een naïef groentje in een keiharde
jungle. Uit zijn reactie op die laatste kwalifi
catie spreekt een verbeten vasthoudendheid:
„Ik weet dat zulke dingen soms worden ge
zegd en geschreven. Ze doen maar. Ik vaar
m'n eigen koers. Natuurlijk ken ik de wetten
van de jungle. Ik doorgrond ze. Dat is alleen
wat anders dan je er aan conformeren. Op
die manier denk ik stand te kunnen houden.
Mocht dat om de een of andere reden niet
meer lukken, dan houd ik
Hufterig
Van Praag is een man die zijn emoties be
heerst. Maar dat maakt ze er niet minder fel
op. En fel is hij als de FIOD-affaire ter sprake
komt. Beschamend gerommel met geld door
het vorige bestuur deed de club de afgelopen
maanden in het beklaagdenbankje belanden.
Daar zat-ie dan achter het hekje: de vaak als
zuiver aangemerkte voorzitter, die met het
gesjoemel niets van doen had. Hij vertegen
woordigde slechts de club. Zijn club.
De juridische tussenstand: 2 miljoen gul
den boete, waarvan de helft voorwaardelijk.
Een uitspraak waartegen inmiddels bij de
Hoge Raad cassatie is aangetekend. Van
Praag wil er niet te veel meer over kwijt. Als
hij zwijgt zijn het vooral de ogen die spreken:
boosheid, verontwaardiging. Kortaf: „Een he
le, hele zwarte bladzijde uit de Ajax-historie.
We zijn op een verschrikkelijke manier in de
publiciteit gekomen. Dat had het vorige be
stuur de club nooit mogen aandoen. Ze heb
ben er een troep van gemaakt en dat achter
volgt ons overal. Ik voel me er diep door ge
kwetst. Niet als Michael van Praag, maar als
Ajax-man in hart en nieren."
De boosheid en verontwaardiging in zijn
ogen worden nog groter als de verbale mis
dragingen van een deel van het voetbalpu
bliek ter sprake komen. Bijna elk weekend land. Op zichzelf vind ik het volkomen te-
Michael van Praag*
„Als er niet snel wat
gebeurt kan de zaak
enorm escaleren."
FOTO LEX VAN ROSSEN
Vaak gehoord bij thuiswedstrijden van Feye-
noord: „Want wie er stinkt, die is een jood."
Luid gezongen door honderden simpele zie
len. En steevast gevolgd door veelzeggend ge
sis. Geen haan die ernaar kraait. Laat staan
dat er tegen wordt opgetreden.
De meningen zijn te zeer verdeeld. Want
heeft om maar eens iets te noemen hel
staken van een wedstrijd in zulke gevallen
zin? Kan het? Mag het? En is het sowieso te
doen? Nee, zegt Van Praag: „Ik denk niet dat
het helpt. Is zo'n uitspraak over het vergassen
van joden racistisch en strafbaar? Waar
schijnlijk wel. Maar is sissen strafbaar? Waar
schijnlijk niet. Iedereen weet dat er iets huf-
terigs mee wordt bedoeld, maar de malloten
die het doen zullen tegen de rechter zeggen
dat ze even stonden uit te puffen."
De Ajax-voorzitter pleit voor een frontale
en vooral massale aanval. Het is in zijn optiek
een kwestie van maatschappelijke tolerantie.
„Als de maatschappij bepaalde grenzen stelt,
mag ze absoluut niet pikken dat sommigen
daar grof overheen gaan. Ik ben apetrots op
onze Nederlandse democratie. Wat dat be
treft leven we in een heerlijk land."
„Maar er zitten ook nadelen aan, want je
legt een behoorlijke verantwoordelijkheid op
de schouders van mensen die daar niet mee
weten om te gaan. Zodra je dat vaststelt moet
je keihard corrigeren. Dat gebeurt te weinig.
Neem het gezeur over de identificatieplicht.
Als iemand niets te verbergen heeft, wat is er
dan tegen om de politie of kaartjescontroleur
even te zeggen wie je bent? Het is echt van de
gekke dat mensen die ellende uithalen de
vrijheid hebben om hun naam niet te noe
men. Dat zou je als maatschappij niet moe
ten pikken."
Jodenclub
Ongelukkig is Van*Praag met het feit dat een
deel van zijn supporters Ajax uitdagend en
onterecht als 'een jodenclub' afschildert. Het
gebruik van die geuzennaam leidt vaak tot
stuitend verwoorde agressie bij de aanhang
van andere clubs. En, vindt de voorzitter, op
gezette tijden tot ontsporingen in de sport
journalistiek.
„Toen Ajax in Düsseldorf tegen Erfurt
speelde, stuurde RTL 4 iemand mee voor het
zogenaamde 'randgebeuren'. Die moest iets
doen met het rechts-radicalisme in Duits-
gaat het walgelijk mis: geschreven, gesproken
en gezongen teksten over vooral joden die
maar beter vergast hadden kunnen worden.
recht dat daar aandacht aan Wordt geschon
ken. Maar waar ik moeite mee heb is dat het
vervolgens wordt gekoppeld aan de komst
van Ajax naar Düsselfdorf. Ik heb RTL 4
van tevoren op gewezen dat die rechtse troep
in Duitsland een vast gegeven i
ver vóór de komst van Ajax en het zal er ook.
daarna nog een tijd blijven. Het steekt echt
niet de kop op omdat wij daar spelen."
„En wat zenden ze uit: drie minuten rand
gebeuren met rechts tuig, veel rotzooi c
alles nadrukkelijk gekoppeld aan de komst
van Ajax. Zoiets vind ik treurig. Het vertekent
het beeld en berokkent ons schade."
Het betaald voetbal is volgens Van Praag
een rondreizend circus. Wie daarin wil optre
den moet aan strenge eisen voldoen. De tijd
dat de stadionpoort wagenwijd kon worden
opengezet en duizenden voetbalvrienden
vrolijk koutend naar binnen wandelden i
lang voorbij. Het door een minderheid be
dreven schelden, vechten en vernielen
dwingt de clubs volgens de Ajax-vi
tot een serieuzere aanpak.
Van Praag: „Ik vind dat de meeste clubs
zich daar nog veel te weinig aan gelegen 'la
ten liggen. Je kunt niet meer zomaar 15.000
mensen binnenlaten en verder maar zien hoe
het afloopt. Of, zoals laatst bij Heracles, als
het druk wordt effetjes gauw een noodtribu-
ne bijplaatsen die vervolgens instort De c
trole zal op alle fronten beter moeten v
den."
„Daarom ijvert Ajax samen met PSV, Gro
ningen en Feyenoord bijvoorbeeld i
automatiseren van de kaartverkoop. Dus
straks niet meer dat tijdrovende gescheur
door suppoosten bij de ingang, maar kaartjes
met een barcode waarmee je snel door
poortje gaat. Eigenlijk zou de KNVB alleen
nog éen licentie moeten geven aan clubs die
hun zaken organisatorisch goed voor elkaar
hebben. Natuurlijk blijven er idioten die'uit
zijn op rottigheid, maar hun kans op sï
wordt een stuk kleiner als de clubs zich e
ter tegen wapenen. En het vergroot de ge
loofwaardigheid van het betaald voetbal."
Trouw
Opeens lijkt Van Praag zich te realiseren dat
zijn verhaal misschien wat te veel minpunten
bevat. Dat verklaart zijn vrolijke, positieve
uitsmijter. Op een bijna samenzweerderig
toontje: „Ik vind het geweldig om me vo
Ajax en de voetballerij in te zetten. Het is zo
apart wereldje. Supporters van ons die i
een reis van tien uur totaal verfomfaaid i
een bus stappen om Ajax in Spanje tegen
Osasuna te zien spelen. Dat hondstrouwe
i raakt en stimuleert r
dus veroordeeld zal zijn tot een
privébezoek verblijf in de Europese subtop,
wil de voorzitter niet weten.
Ajax, zegt hij, is altijd al een
fameus opleidingsinstituut ge
weest: „Zo'n 60 procent van
onze spelers komt uit de eigen
kweek. Een klein deel daarvan
vertrekt na een tijd. Met de na
druk op klein, want verliezen
wij nou zo veel meer talenten
dan andere clubs? Ben je gek.
Dat valt reuze mee."
De suggestie dat spits Den-
nis Bergkamp op het punt staat
Leo Beenhakker naar Real Ma
drid achterna te reizen doet
Van Praag af als het zoveelste
gespeculeer. „Welnee! Als ik
graag een Jagul hebben, bete
kent dat nog niet dat ik hem
ook daadwerkelijk kóóp. Pas
als ik in de showroom een af
spraak met de dealer maak, is
het serieus. Nou, er heeft zich
voor Bergkamp nog helemaal
niemand in onze showroom
gemeld. Ik ben realist genoeg
om te weten dat er een mo
ment komt waarop hij bij Ajax
Het klinkt misschien vreemd uit
de mond van een Ajax-voorzitter,
maar toch: „Ik ben heel gelukkig
dat het weer goed gaat met Feye
noord. De terugkeer van die club
levert ons allemaal geld op. De
competitie wordt er aantrekkelij
ker door." Plotseling staat Van
Praag op, loopt naar zijn bureau,
rommelt wat tussen paperassen
en haalt het Feyenoord-vignet
tevoorschijn.
Lachend: „Je zult het wel vreemd
vinden, maar ik heb het altijd bij
me. Waarom? Ik heb iets met die
club. Ze waren de eerste die de
Europa Cup eri Wereldbeker
wonnen. Het is een mooi, aan
sprekend instituut. Als dét weer
gaat lopen, zit de Kuip binnen de
kortste keren vol."
De wederopstanding van de
weggezonken Rotterdammers
(Van Praag: „Een dalletje, zou
Leo Beenhakker zeggen") is vol
gens de Ajax-praeses vooral het
gevolg van de komst van oer-
Feyenoorder Wim Jansen: „Het
heeft in de Feyenoord-top lang
ontbroken aan mensen met ech
te clubliefde. Te veel zakelijkheid
en te weinig rood-witte harten."
Clubliefde uit zich volgens Van
Praag onder meer in bizarre vor
men van bijgeloof. Zo willen
Feyenoord-bestuurders bij de lo
ting voor Europese toernooien
absoluut op rij 7 zitten. Dat
brengt, zeggen ze, geluk en daar
hebben ze best een uurtje wach
ten in een nog lege zaal voor
over. En Van Praag? Die draagt
bij wedstrijden van Ajax nooit
het horloge van wijlen zijn vader
Jaap. Reden: „Ik was net voorzit
ter en had het om toen we een
paar keer verloren. Nadat ik het
had afgedaan, ging het beter met
Ajax."
Tijdens de rechtszaak inzake de belastingfraude: „Een hele, hele zwarte bladzijde uit
de Ajax-historie." FOTO»ANP
Onze taal
De begroting van minister Rit-
■zen lijdt aan onderuitputting.
Bijna alle kranten schreven er
over, en ook bijna allemaal ge
bruikten ze het woord onder
uitputting. Kennelijk komt het
woord dus uit Den Haag.
De iiaagse woordenmakers heb
ben weer eens iets nieuws be
dacht. Het lijkt me geen succes.
Allereerst de betekenis. Wat wordt er eigen
lijk mee bedoeld?
De koppen in de kranten waren heel wat dui
delijker: 'Minister Ritzen houdt 850 miljoen
gulden over'. Daar gaat het om. Bij sommige
begrotingsposten is minder geld uitgegeven
dan was geraamd, hetzij doordat de prijzen
meevielen, hetzij doordat plannetjes waar al
geld voor uitgetrokken was, niet doorgingen.
Meevallers dus.
Over het geheel komt Ritzen nog steeds te
kort, maar bij bepaalde posten houdt hij wat
over. Daarvoor is nu de term 'onderuitput
ting' bedacht. En zo konden we vorige week
lezen „dat er bij verscheidene begrotingspos
ten onderuitputting optreedt". Het woord is
blijkbaar niet samengesteld uit 'onderuit'
plus f'putting', maar uit 'onder' plus 'uitput
ting'.
Een of andere ambtenaar heeft kennelijk als
volgt gedacht: er zijn al woorden als onderbe
zetting, onderbemanning, onderbesteding èn
onderbelichting. Die betekenen: minder be-
;t, minder bemand, minder besteed of min
der belicht dan mogelijk of nodig is. Nu Rit-
is begrotingsposten minder uitgeput zijn
dan was gepland dat wil zeggen: er is niet
uitgehaald wat erin zat noemen we dat
onderuitputting. Voor een beginneling niet
onaardig.
De collega's van deze bedenker in Den Haag
konden blijkbaar evenmin verder denken.
Niemand schijnt te hebben gezegd: iets kan
weinig of veel of een beetje bemand of be
licht zijn, maar uitgeput is uitgeput. Iets kan
niet een beetje uitgeput zijn. Er kan te weinig
geput zijn maar niet te weinig uitgeput. On
deruitputting is gewoon niet uitgeput. Kan
dit misschien aan Den Haag worden doorge
geven?
Minister Ritzen zou, zoals bekend, graag zien
dat de Nederlandse universiteiten voortaan
hun onderwijs in het Engels geven. De mees
te universiteiten voelen daar niets voor, maar
Ritzens collega Dales (binnenlandse zaken)
schijnt het wel een goed idee te vinden. „Ik 1
heb geen zin om fuss met fuss te beantwoor
den", zei ze vorige week in de Kamer.
Fuss? Protesten vanuit de kamer, bedoelde
de minister. Voorzitter Deetman: "Een vraag
i de Kamer kan nimmer met het woord
fuss worden aangeduid." Natuurlijk is het
niet prettig als je vragen onzinnig geleuter
worden genoemd, maar geen van de Twee
de-Kamerleden schijnt te hebben geëist dat
n in het Nederlands wordt toegesproken.
Er gebeurt veel in Den Haag op taalgebied.
Dezelfde Ritzen heeft onlangs al zijn ambte
naren laten weten dat ze het woord 'tempo
beurs' niet meer mogen gebruiken. Volgens
Frank Steenkamp in een berichtje in het stu
dentenblad Folia Civitatis was hij de beden-
van dit handzame en duidelijke woord.
Aan het begin van dit jaar dook het op in een
bericht van liet Hoger Onderwijs Persbureau.
Intussen is het algemeen bekend en komen
we het bijna wekelijks in de krant tegen.
Maar tempobeurs klinkt niet erg vriendelijk.
Het idee erachter is dan ook niet vriendelijk,
maar dat wil Ritzen graag verdoezelen. Daar
om moet dat woord worden uitgebannen. Ik
heb er geen bezwaar tegen, want de pers is
vindingrijk genoeg om zo nodig iets nieuws
e bedenken. Maór misschien dat Ritzen ook
ens aan al zijn ambtenaren kan laten weten
dat ze het woord onderuitputting niet meer
mogen gebruiken.
