Leiden
BerglcȎ/*
Weinig zorgen gemaakt
over vervuiling milieu
DE KIER
zmMm,
Pijlers brug blootgelegd
"Ook als je maar
één dag in de week wilt werken,
ben je bij Van den Bergh
meer dan welkom"
Rottenberg sart Leidse PvdA
STUNTVERKOOP VAN LICHTBESCHADIGDE
ENGELSE HARDCOVERS EN PAFERBACKS.
4 december 1991
ROY KLOPPER LOMAN
«t STRAATSMA GERT VISSER (chef) WIM WEGMAN
23
Den Haag doet
mee aan nieuwe
vuilverbranding
MEINDERT VAN DER KAAL)
De Haagse vuilverbranding
wordt gesloten zodra de vuil
verbranding (Gavi) op Ypen-
burg in gebruik is genomen.
De Haagse gemeenteraad
nam deze week een motie
aan met deze strekking.
Hiermee verdwijnt een mo
gelijke concurrent voor de
Gavi op Ypenburg, waar on
der- meer de Leidse regio
over enkele jaren haar vuil
wil brengen.
Het langer open houden
van de Haagse vuilverbran
ding zou de prijzen in de
Leidse regio omhoog drijven
omdat er dan te weinig aan
bod overblijft voor de nieuw
te bouwen ovens. Zelfs zou
het er toe kunnen leiden dat
de Gavi ooit van de grond
komt.
Een meerderheid van de
Haagse gemeenteraad
schaarde zich achter de mo
tie van Groen Links, waarin
bovendien wordt aangedron
gen om de druk op de bouw
van een nieuwe verbranding
op Ypenburg nog eens op te
voeren. De Haagse raad wil
dat de oude Haagse vuilver
branding zo snel mogelijk
gesloten wordt.
De motie is door Groen
Links ingediend als reactie
op het voorstel van de PvdA
om de Haagse ovens langer
open te houden om de inves
teringen terug te kunnen ver
dienen.
Den Haag moet
investeringen plegen om te
kunnen voldoen aan de
milieu-eisen. De Haagse ge
meenteraad heeft gekozen
voor de goedkoopste oplos
sing en de problemen voor
zich uitgeschoven. De Haag
se wethouder Vlaanderen
heeft van minister Alders
geen garantie gekregen dat
deze ingreep voor de komen
de jaren voldoende is.
Gemeenten wilden goedkoop van vuil af
vervolg van voorpagina
De Leidse wethouder H. de la Mar (milieu) reageert te
rughoudend op de dreigende schadeclaim van enkele
Vlaamse gemeenten op Leiden en omliggende gemeen
ten voor het illegaal storten van afval uit de Leidse vuil
verbranding in België. ,,Ik begrijp best dat zij uitzoeken
wie er moet betalen; dat doen wij zelf ook als een ver
vuild terrein moet worden schoongemaakt. Maar ik zeg
natuurlijk niet zomaar: wij betalen wel", aldus de wet
houder.
i fincnkarfi rprkhni it Leidse vuilverbranding naar de
Antwerpse Kempen. Dat ge-
De Boskoopse afvalbaas Omt- beurde in opdracht van de in-
zigt bracht van 1981 tot 1983 middels gesloten vuilverbran-
giftige slakken en vliegas van de ding in Noord, die eigendom
was van Leiden, Oegstgeest,
Voorschoten, Leiderdorp, Zoe-
terwoude, Alkemade, Wasse
naar, Sassenheim en Warmond.
,,Ik had er geen idee van dat die
transporten illegaal waren, ik
zat er toen nog helemaal niet",
zegt De la Mar.
De hamvraag is nu wie straks
moet opdraaien voor het
schoonmaken van de vervuilde
grond in de Belgische gemeen
ten Rijkevorsel en Malle, die on
der steeds grotere druk komen
te staan van de plaatselijke be
volking om iets te doen. „Na de
tijd van de vuilstort, kwam de
tijd van de onderzoeken en nu
NIEUWSLIJN
Extra koopavonden voor Kertsmis
Op donderdag 19, vrijdag 20 en maandag 23 december zijn er in
Leiden extra koopavonden in verband met Kerstmis. De winkels
zijn dan tot 21.00 i
Naast deze kerstkoopavonden zijn de winkels ook morgen de
gehele dag open, Het openbaar vervoer in Leiden is dan gratis.
Bussen naar Floriade in Zoetermeer
Vanuit Leiden, Alphen aan den Rijn, Den Haag, Delft en Rotter
dam rijden volgend jaar bussen rechtstreeks naar de Floriade in
Zoetermeer. Het gaat om de Floriade Express van Westneder
land.
Voormensen die de Wereld-Wonder-Tuin regelmatig willen be
zoeken is er een 3-seizoenenkaart. Met deze kaart heeft men van
10 april tot 11 oktober 1992 onbeperkt toegang tot de Floriade.
Als aanvulling is er een vervoersabonnement waannee onbe
perkt gebruik gemaakt kan worden van de'Floriade Expres?
Hiervoor wordt
Miljoenen voor sociale vernieuwing
De provincie Zuid-Holland trekt voor de komende drie jaar 3,8
miljoen gulden uit voor sociale vernieuwing. Een groot deel
daarvan komt direct in handen van gemeenten voor uitvoering
van projecten. Daarnaast wil de provincie een zogenaamd
'transferpunt' openen. Hier kunnen gemeenten terecht voor de
diensten van circa 40 provinciale ondersteuningsorganisaties op
sociaal-cultureel gebied.
Een paar uur per week werken in een instelling voor verstan
delijk gehandicapten? Wij vragen actieve medewerkers!
Meer informatie? Bel de heer B. Satter van BerghWerk:
(01719) 19320, toestel 210/8111.
Zwarteweg 20, 2210 AC Noordwijk
zijn we in de periode van de fi
nanciële afwikkeling", zegt de
Belgische Euro-parlementariër
P. Staes (Groenen).
De vraag of de overheid ook
vuile handen heeft en dus moet
meebetalen laten de Belgische
autoriteiten over aan de Neder
landse rechter. „De afvalbazen
wijzen nu naar de overheid en
het is opvallend dat ze dat nog
weinig moeite kost ook", zegt
Staes, „wij zijn dan ook heel be
nieuwd of in het vonnis in de
zaak-Zegwaard de overheid me
deschuldig wordt verklaard". In
de Kemp-affaire meende de
rechter in elk geval van wel.
Uit verslagen van bestuurs
vergaderingen van de vuilver
branding in de jaren tachtig
blijkt dat de gemeenten zich
hier niet zo druk maakten over
de milieuvervuiling in Vlaande
ren en later Wallonië. Wel wa
ren er voortdurend zorgen over
de hoogte van de stortprijzen.
In 1984 werd bewust afgezien
van een veilige afvaloplossing in
het Duitse Keulen, omdat de
tonprijs 30 gulden hoger zou
uitvallen.
In 1986 reisde de Oegstgees-
ter burgemeester J. Scheenstra
voor de Gevulei naar Wallonië
om te onderhandelen over de
stortprijzen. Jaarlijks prezen de
Gevulei-bestuurders zich geluk
kig omdat het bedrag voor de
vuilafvoer gemiddeld een half
miljoen gulden meeviel. Eind
1983 meldde de inmiddels over
leden directeur Overmeire aan
het bestuur: „Stort loopt ten
einde, elke dag storten is mee
genomen".
(Meer over de stort van Leids
afval in België op pagina 39
van het bijvoegsel: 'De Vlaam
se jaren van het Leidse vuil')
LEIDEN MEINDERT VAN DER KAAIJ
Felix Rottenberg was gister
avond in Leiden en de PvdA-af-
deling heeft het geweten ook.
„Het eerste deel van deze verga
dering heb ik weer met verba
zing aangehoord", zei de kandi
daat-partijvoorzitter. "Een bui
tenstaander snapt daar abso
luut geen jota van. Wat een vre
selijk jargon. Geen wonder dat
de mensen wegblijven".
Rottenberg was op bezoek om
te discussiëren over het zogehe
ten rapport Van Kemenade, dat
de oorzaken probeert bloot te
leggen van de malaise waarin
de sociaal-democratische partij
verkeert. Rottenberg, door me
nig PvdA'er een 'arrogante
kwast' genoemd, was een van
de opstellers die constateerden
dat de PvdA bureaucratisch was
en voornamelijk bestaat uit ver
gadertijgers.
De verwachting dat Felix Rot
tenberg daarover in het Atonius
Clubhuis in het nauw werd ge
bracht, kwam niet uit. Integen
deel. Het was Rottenberg die
uitdaagde en sarde. De reactie
beperkte zich tot wat tegen
sputteren.
Namens de Jonge Socialisten
Felix Rottenberg. foto anp
en de Rooie Vrouwen werd nog
wel naar voren gebracht: er zijn
te weinig vrouwen en jongeren
in het kader van de PvdA. Maar
met dit soort belangenbeharti
ging binnen de partij veegde
Rottenberg meedogenloos de
vloer aan. „Dat in informele zin
groepen ontstaan kan geen
kwaad. Maar in de PvdA is dit
verschrikkelijk uit de hand gelo
pen. Er worden alleen nog maar
issues aan de orde gesteld. We
zijn een federatie van kwesties
geworden en daar gaat de partij
Op koopzondag 15 december
o.a.: literatuur, geschiedenis,
tuinboeken, kookboeken,
thrillers bij:
Boekhandel
...uw Libris boekhandel
Nieuwe Rijn 45. Aanvang: 11.00 uur.
Een graafmachine legt de oorspronkelijke fundering van de Zijlpoortsbrug bloot.
foto jan holvast
LEIDEN EMIEL FANGMANN
Als een moderne schatgraver
met het fototoestel in de aan
slag staat ir. L. Barendregt op de
fundamenten in een put van de
Zijlpoortsbrug. Deze vrijdag is
een bijzondere dag voor het
hoofd van civiele werken en zijn
kapot aan". Wie volgt. Volgens
het Leidse Tweede Kamerlid
Arie de Jong weet het PvdA-ka-
der heus nog wel wat er speelt
onder de bevolking. Het pro
bleem is, zo stelde De Jong, dat
de politieke top er echter niet in
slaagt om dat aan de kiezer dui
delijk te maken. Dat was koren
op de molen van Rottenberg.
„Dat is typerend voor de volks
vertegenwoordigers die we nu
hebben. Mensen die niet kun-
na zeggen: dan moeten we
nieuwe kiezen. Het kamerlid
maatschap is bij uitstek een 'jij-
vak'. Je moet andere mensen
kunnen overtuigen".
Het enige waarin Rottenberg
werd uitgedaagd was zijn me
ning over het partijvoorzitter
schap. Hij was niet meer te
stoppen en de Leidse afdeling
luisterde met ingehouden
adem. Rottenberg gebruikte
woorden die menig J^dA-er
door hart en ziel moet zijn ge
sneden. „Er wordt in Nederland
op grote schaal misbruik ge
maakt van sociale voorzienin
gen. Onderzoeken wijzen uit
dat in grote steden 15 procent
van de uitkeringstrekkers frau
deert. En iedereen weet het,
maar de PvdA heeft er altijd de
ogen voor gesloten".
„Waarom geven we niet toe
dat we daarbij ontzettend slap
en dubbelhartig zijn geweest?
Neem nu de sociale vernieu
wing. Mooi hoor, maar het stelt
helemaal niets voor, het is een
versluiering van problemen. We
hebben onze mond vol van in
tegratie van buitenlanders".
„Maar kijk nu eens naar de
huidskleur van de mensen in
deze zaal. Dat is toch alleen
maar wit? En bedenk nu eens
dat over 10 jaar zo'n 40 tot 50
procent van de bevolking in de
grote steden bestaat uit jonge
ren van de tweede of derde ge
neratie buitenlanders. We moe
ten de leiders van de allochto
nen opzoeken en voor de PvdA
op de eerste rij van de Tweede
Kamer plaatsen".
En Rottenberg wil ook niets
weten van D66. „Sommigen
denken nog steeds dat Van
Mierlo de vriend van de PvdA is.
Nou, dat is-ie niet, want hij
haalt bij ons stemmen weg. We
moeten D66 kortom pesten
waar we kunnen".
Suurmond van het archeologi
sche bodemonderzoek. Voor
het eerst worden de fundamen
ten van een boog uit de oude
brug diepgaand onderzocht.
„Aan de fundamenten is sinds
de bouw in 1675 niets veran
derd. Het bestek uit 1675, waar
in bouwplan, kosten en materi
alen beschreven staan, is echter
bewaard gebleven", zegt Ba
rendregt.
De Zijlpoortsbrug is een mo
nument, maar in zodanige
staat, dat vanaf januari begon
nen wordt met de bouw van
een geheel nieuwe brug, waarin
ook een kleine stalen ophaal
brug wordt gemaakt. De oude
vormen worden daarbij geres
pecteerd en keren in nieuwe
steen precies zo terug.
Het grootste deel van de
boogbrug uit de zeventiende
eeuw is al gesloopt, op een paar
bogen aan de kant van de Zijl
poort na. Die worden de ko
mende weken nog afgegraven.
Eén boog heeft men uitgekozen
om vandaag precies te bekijken.
Volgende week wordt de boog
die het dichtst bij de Zijlpoort
ligt ook minutieus onderzocht.
Pijpekop
Vandaag is men bij de stenen
onderlaag van de oude pijler
aanbeland. Barendregt: „Wij
willen juist gaan kijken, hoe het
er onder die laag stenen uitziet.
We zien een plank en daaron
der zitten palen. Wij zijn in die
constructie geïnteresseerd. Hoe
lang zijn die palen bijvoor
beeld"?
De aandacht van bodemonder
zoekster H. Suurmond gaat
vooral uit naar de historische
constructie. .Archeologische
vondsten zijn hier beperkt". Er
zijn tot nu toe - de reconstructie
is een paar weken aan de gang -
twee voorwerpen gevonden.
„Een pijpekop en een wit tegel
tje met twee kleine blauwe af
beeldingen", zegt opzichter D.
van den Noort.
Een belangrijke rol is wegge
legd voor de bestuurder van de
graafmachine, die op de resten
van de oude brug is geplaatst.
„Dus kun je nagaan hoe sterk
zo'n brug eigenlijk na driehon
derd jaar nog is, want dat ge
wicht draagt hij", zegt H.
Roelofs, het hoofd van de ge
meentelijke bruggenbouw.
De laatste resten van de ste
nen pijler worden soepel door
het graafmonster verwijderd,
terwijl Barendregt alle fasen op
de gevoelige plaat vastlegt. Hij
geeft opdracht om de houten
planken, die nu voor het eerst
na 315 jaar met de buitenlucht
in aanraking komen, schoon te
maken. Daarna grijpen de tan
den van de machine ook in het
hout. Zoals verwacht zit daar
onder een patroon van palen in
de klei.
„We moeten zien dat we er
een paal uit kunnen halen. Nee,
we laten voor de nieuwbouw de
meeste palen allemaal zitten.
Want er komt een nieuwe be-
tonnnen vloer als fundering die
onder het hele brugoppervlak
doorloopt. Nieuwe palen wor
den daarvoor geslagen op de
plaatsen waar geen oude palen
liggen", vertelt het hoofd van de
bruggenbouw.
Redycling
Terwijl twee mannen wat klei
tussen enkele van die oude pa
len weghalen, wordt inmiddels
een ketting van de graafmachi
ne om een paalpunt gelegd.
„Voorzichtig, trekken!", wordt
er geroepen, terwijl enkelen
zich wat uit de voeten maken
uit angst voor een wegschieten
de ketting. Het palenhout blijkt
aan de punt na driehonderd
jaar niet meer van onberispelij
ke kwaliteit en versplintert on
der de kettingdruk; de paal
komt niet omhoog. „Lager die
ketting!".
Opnieuw kraakt het hout.
Men wroet met wat spades nog
wat dieper in de klei-achtige
grond om een lager deel van de
plaal bloot te krijgen. De ketting
van de machine kan nog dieper
bevestigd worden. „Op hoop
van zegen", wordt er gemom
peld en het wonder geschiedt.
Als een potlood komt de paal
langzaam omhoog en de snel
heid neemt toe als kraakgelui-
den uitblijven.
Tevredenheid alom als de
paal in zijn geheel - drie meter
lang - vrij komt. „Hé, een in
landse groeve. Een voorbeeld
van 17e eeuwse recycling, dit
hout", zegt Barendregt, die di
rect heeft geconstateerd dat de
paal tweedehands is. Er blijken
een paar kleine blokken hout in
gezet te zijn, die er als een puz
zelstuk uitschuiven.
„Hout was duur in die tijd,
personeel niet", weet Ba
rendregt. Rond het palenpa
troon is trouwens een rechthoe
kige houten omlijsting te zien.
Ook die wordt nu blootgelegd
en door de machine ontman
teld. Over een maand begint
met toch met de bouw van een
betonnen vloer op deze plaats.
Mevrouw Suurmond ziet al
de tekst voor zich van het ver
haal dat straks in het jaarverslag
van het oudheidkundig bodem
onderzoek komt. Zij spreekt er
haar waardering voor uit dat de
gemeente Leiden oog heeft voor
die historische aspecten van de
bouw. „Er zijn ook gemeenten
die de hele handel in een keer
afgraven, om zo snel mogelijk
met de nieuwe bouw beginnen.
En aan deze brug valt veel te
zien. Aan de Blauwpoortsbrug
bijvoorbeeld veel minder, want
die is in 1900 al eei
erd"
gen
De nieuwe brug - voor fietsers
en voetgangers - moet volgend
jaar september klaar zijn.
Vuilresten van de Leidse vuilverbranding werden jarenlang naar België afgevoerd. De
den in november 1990 gedoofd.
foto loekzuyderduin
