Elf zijn getalm beu
Iedereen heeft in Maastricht wat gewonnen
Het schijnsucces van John Major
Teleurstelling in Kamer
Europeanen stapje dichter bij elkaar
Maastricht doodmoe maar tevreden
2
Elf moeten krachtig doorgaan
De winst van 'Maastricht' is dat
de Eurotop geen flop is gewor
den en dat verder kan worden
gewerkt aan een verenigd Euro
pa. Er is een akkoord bereikt
over een Europese economi
sche en monetaire unie (EMU),
het Europees Parlement krijgt
iets meer te vertellen, de arm
lastige landen van de Europese
Gemeenschap ontvangen wat
extra's en uiterlijk in 1999 is er
één Europese munt, de ecu.
Met die resultaten heeft Neder
land als organisator van de top
zijn gezicht gered, dat enkele
maanden geleden nog ernstig
werd gehavend. Toen werden
voorstellen voor (onder meer)
het uitbreiden van de bevoegd
heden van het Europees Parle
ment en dus vergroting van de
invloed van de burgers van tafel
Dat Nederland zijn gezicht
heeft gered kan echter niet wor
den gezegd. Daarvoor is het
'succes' van premier Lubbers en
minister van financiën Kok te
gering. De Britten doen niet
mee aan EMU en ecu, de EG
wordt nauwelijks democrati
scher en de eenheid op politiek
terrein is nog ver te zoeken.
Meer dan nu is bereikt, mocht
in Zuid-Limburg echter niet
worden verwacht. Daarvoor zijn
de tegenstellingen tussen
Groot-Brittannië en de rest van
de EG te groot. De Britten willen
hun volledige zelfstandigheid
niet prijsgeven en willen zich
daarom niet binden aan welke
Unie dan ook die zich kan be
moeien met interne zaken van
een land. Zij kijken vanaf de zij
lijn toe.
De Elf moeten nu krachtdadig
verder bouwen: aan de concrete
invulling van de EMU (zoals het
verminderen van begrotingste
korten), aan een goed sociaal
akkoord (zodat behalve het be
drijfsleven ook de werknemers
de vruchten plukken van het
nieuwe Europa) en aan verdere
democratisering van de EG. Zo
moet de macht van het Euro
pees Parlement aanzienlijk wor
den uitgebreid. Wat dat laatste
betreft geeft het eerder dit jaar
van tafel geveegde voorstel van
het Nederlandse voorzitter
schap de juiste richting aan.
EURO NIEUWSLIJN
Werkgevers tevreden over Top
De twee grote werkgeversorganisaties in ons land, het Neder
lands Christelijk Werkgeversverbond (NCW) en het Verenigd
Nederlands Ondememersverbond (VNO) hebben zich gisteren
met het resultaat van 'Maastricht' meer dan ingenomen ge
toond. De NCW juicht de totstandkoming van de Europese eco
nomische en monetaire unie per 1 januari 1999 van harte toe.
De grote winst schuilt volgens hen in de derde fase van de EMU:
het uitzicht op één centrale bank en munteenheid voor de EG.
Het VNO toont zich buitengewoon tevreden met het uniever
drag. Het verbond verwacht dat de voordelen van de EMU der
mate groot zullen zijn, dat zelfs de Britten straks alsnog mee wil
len doen.
FNV niet tevreden over Top
De Federatie van Nederlandse Vakverenigingen (FNV) om
schrijft de uitkomsten van Maastricht als een teleurstelling. De
Top heeft volgens de federatie niet bijgedragen tot een verbete
ring van het sociale gezicht van de Europese Gemeenschap. Het
wordt volgens de FNV moeilijk om de sociale vooruitgang in de
EG te organiseren. Het verdrag veroorzaakt volgens de federatie
een economische vooruitgang, ten koste van een sociaal beleid.
Ook het C£fV en de vakcentrale voor Middelbaar- en Hoger Per
soneel hebben moeite met de uitkomsten van de Top.
Duitsland: ecu met nationale symbolen
Ook bij een gemeenschappelijke Europese munt mag de ver
trouwde Duitse mark met zijn nationale symbolen niet verloren
gaan. Minister Waigel (financiën) opperde een combinatie van
ECU-munt en Duitse mark, met op de ene kant de Europese
symbolen en op de andere kant de Duitse. Als de andere EG-lan-
den hetzelfde doen, blijven de nationale tradities bewaard, aldus
Waigel.
Bush noemt eenheid goed voor wereld
De Amerikaanse president Bush heeft gisteren het compromis
van de Europese Gemeenschap over de monetaire en politieke
unie verwelkomd. „De Verenigde Staten ondersteunen de Eu
ropese eenheid al lange tijd omdat het onze overtuiging is dat
het goed voor Europa is, goed voor het Atlantisch bondgenoot
schap en goed voor de wereld", aldus Bush.
De regeringsfracties
in de Tweede Ka
mer zijn tevreden
met de resultaten
van de Europese
Top in Maastricht.
Maar er heerst al
om grote twijfel
over het krappe de
mocratische jasje
dat de Europese Unie in Maas
tricht is aangemeten. Ook de
status aparte voor de Britten
vinden alle fracties een min
punt.
.Maastricht mocht niet mis
lukken. Maastricht is dan ook
niet mislukt", concludeerde
PvdA-leider Wöltgens. „Stapje
voor stapje komen we in Euro
pa dichter bij elkaar. Die bena
dering spreekt ons aan", aldus
CDA-fractievoorzitter Brink
man.
Voor de WD is 'Maastricht'
op het punt van de democrati
sering geflopt. Bij D66 over
heerst om diezelfde reden de te
leurstelling. Groen Links kwam
met een „halve felicitatie". De
De Duitsers zijn blij, heel blij met de resultaten van de Eurotop in Maastricht. Dat bleek gisteren in Bonn waar
bondskanselier Kohl (links), minister Genscher van buitenlandse zaken (midden) en minister Spranger van
economische zaken een kabinetszitting bijwoonden. foto epa martin oerten
Major plaatst Groot-Brittannië buiten EG
'The day after', de dag na de Eurotop in Maastricht, le
verde het vertrouwde beeld op van de diverse EG-topbij
eenkomsten: opgetogen Britten, tevreden Fransen en
Duitsers, gematigde Nederlanders, Belgen, Italianen en
een licht teleurgestelde Jacques Delors. En daaraan kun
nen nu blije Spanjaarden, Portugezen, Grieken en Ieren
worden bijgevoegd, omdat zij volgend jaar extra mogen
graaien uit de Europese kas.
kanselier Kohl en toch ook Jac
ques Delors komt echter vooral
voort uit het feit dat de Britse
houding er niet meer zoveel toe
doet.
Jarenlang hebben de Britten
in de persoon van Margaret
Thatcher elke vooruitgang in de
EG weten te vertragen. Telkens
als zij de Twaalf weer eens met
haar handtas om de oren had
geslagen en de pin op de neus
had gezet, verkocht ze dat als
een grote overwinning van de
Britse verstandigheid op de on
bezonnenheid van de continen
tale dromers. John Major wekte
dinsdagnacht in Maastricht ook
even die indruk.
Maar wat Thatcher niet lukte,
en ook niet wilde, heeft Major
wel voor elkaar gekregen: de
Britten hebben zichzelf buiten
BRUSSEL «HANS DE BRUUN
CORRESPONDENT
Toch blijft onder alle tevreden
heid het katterige gevoel dat het
niet echt goed is gegaan. Er is
een Europese Unie, er komt één
munt en een gemeenschappe
lijk veiligheidsbeleid. Maar een
sociaal beleid in de hele EG is
vooralsnog door de Britten om
zeep geholpen en van een de
mocratische controle op wat in
Brussel allemaal wordt bedis
seld, is ook nauwelijks sprake.
Bovendien is het de vraag of
de EG van de Twaalf nog wel
bestaat, nu de Britten hebben
besloten op diverse gebieden
aan de zijlijn van de Europese
eenwording te gaan staan. Het
optimisme bij premier Lubbers,
president Mitterrand, bonds-
kleine christelijke
partijen zijn van
oudsher tegen een
vergaande Europese
samenwerking.
Premier Lubbers
vindt dat het 'demo
cratisch tekort' „zon
der enige twijfel is
verkleind". Maar
Ruud Lubbers, •foto geen enkele Tweede
anp Kamerfractie zei dat
de minister-president
Onvrede is er ook omdat
nieuwe afspraken op sociaal
terrein niet van toepassing zul
len zijn op de Britten. „We kun
nen de Europese menukaart
niet steeds met uitzonderingen
uitbreiden", vindt Brinkman.
De PvdA deelt die mening,
maar ziet geen alternatief. D66
vindt het „van de gekke" dat
Britse Europarlementariërs
straks mee mogen praten over
nieuwe sociale regels die niet
voor het Verenigd Koninkrijk,
maar wel voor de elf andere lid
staten gelden. Maar bijna alle
fracties verwachten dat de Brit
ten uiteindelijk ook de sociale
regels zullen respecteren.
de EG gesteld. De Europese ka
ravaan trekt verder, maar Major
rijdt op de vluchtstrook, klaar
om de volgende afslag in een
andere richting te nemen. Waar
de anderen altijd alles deden
om Thatcher in het goede spoor
te houden, mag Major zijn gang
gaan.
De Elf hebben er genoeg van.
Zelfs het opgeven van het in
Londen zo gehate F-woord leid
de niet tot enige concessies. Dat
de Britten hun zwakke pond
willen behouden, het zij zo. En
dat de sociale paragraaf uit het
verdrag geschrapt is moge een
overwinning voor Major zijn, de
rest heeft duidelijk gemaakt dan
maar zonder de Britten een so
ciaal beleid te zullen voeren.
Er is dinsdagavond lang en
keihard onderhandeld om er
meer uit te slepen, maar toen
bleek dat dat niet meer ging,
leidde dat niet tot paniek. Er
werd een even unieke als ge
kunstelde oplossing gezocht en
gevonden, teneinde de Britten
niet andermaal een top, en dit
keer ook de vooruitgang van de
Europese eenwording op het
vasteland, te laten gijzelen.
Jammer, maar dan maar zo.
HEEMSTEDE DR. WALTER KANNING
Ondanks alle meningsverschil
len is er in Maastricht in elk ge
val één verstandig besluit geno
men: de invoering van de Eu
ropese Monetaire Unie (EMU).
De ecu komt er, uiterlijk op 1 ja
nuari 1999. Dankzij de EMU
wordt de Europese Gemeen
schap het belangrijkste econo
mische bolwerk ter wereld.
Het grote verzet van Groot-Brit
tannië tegen de invoering van
de ecu heeft dit land vooralsnog
in een uitzonderingspositie ge
bracht. Londen krijgt de kans
om 'nee' te zeggen tegen de
ecu. Premier John Major is gis
teren bij terugkeer in Londen
ingehaald als een held vanwege
dat 'succes', maar het stelt niet
veel voor.
Het koste wat het kost handha
ven van het pond sterling is
misschien emotioneel te begrij
pen, maar zakelijk niet. De (nu)
lage prijsinflatie in Groot-Brit
tannië is alleen in toom te hou
den als het land meedoet aan
het systeem van vaste wissel
koersen: het Europees Monetair
Stelsel (EMS). Groot-Brittannië
zit daar al ruim een jaar in en
plukt er de vruchten van: de
rente en inflatie zijn stukken la
ger geworden.
De emotionele bezwaren die
vooral in het Lagerhuis tegen de
ecu weerklinken, zijn onlogisch
wanneer je bedenkt dat Londen
de 'onafhankelijkheid' van de
Britse munt al heeft 'opgeofferd'
door in het EMS op te gaan. De
stap naar één gezamenlijke
munt is het logische vervolg
daarop. Bovendien zijn zeer
veel garanties geschapen dat de
ecu een sterke munt zal zijn.
Daar kan Londen met zijn
zwakke pond nooit tegenop.
Door niet mee te doen, dreigt
Groot-Brittannië het achterland
van Europa te worden. Zover zal
Londen het echter niet laten ko-
De Britten kraaien ook victorie
over het feit dat hun verzet er
toe heeft geleid dat in Maas
tricht geen sociale paragraaf
over het Europese arbeidsvoor
waardenbeleid is opgenomen in
de verdragstekst voor de Eu
ropese Politieke Unie (EPU).
Tot woede van EG-Commissie-
voorzitter Jacques Delors wei
gert Londen centrale afspraken
te maken over zaken als vakan
tiedagen en de lengte van de
werkweek. Door vast te houden
aan hun eigen, matige arbeids
voorwaarden, kunnen de Britse
loonkosten worden gedrukt,
waardoor het land goedkoper
en concurrerender wordt dan
de andere elf EG-landen, stelt
Delors. Toch is ook de betekenis
van dit succes uiterst gering.
Hoewel premier Major zich te
recht verzet tegen een centraal
arbeidsvoorwaardenbeleid
vanuit Brussel, omdat dat te bu
reaucratisch is, zal Londen uit
eindelijk toch moeten mee
doen. De elf overige EG-lidsta-
ten hebben namelijk al afge
sproken dat ze zonder Groot-
Brittannië doorgaan met de be
sprekingen over een gezamen
lijk arbeidsvoorwaardenbeleid.
Mocht dat leiden tot een royaal
pakket arbeidsvoorwaarden,
dan zullen veel Britse werkne
mers een soortgelijk pakket ei
sen, en een deel van hen zal
zelfs de oversteek naar het vas
teland maken. Nu al werken
veel Britten onder andere in Ne
derland. En het zijn natuurlijk
nooit de slechtsten die vertrek
ken, wat schade toebrengt aan
de Britse economie.
Groot-Brittannië doet dus nu
wel stoer, maar vergeet daarbij
dat goede arbeidsvoorwaarden
belangrijk zijn, óók voor Britse
werknemers. Op den duur zal
Londen toch door de zure appel
moeten heen bijten en bij Brus
sel moeten aankloppen om zich
volledig bij het verenigde Euro
pa aan te sluiten.
MAASTRICHT HANS D
MAASTRICHT «ANP
Doodmoe maar tevreden. Zo
karakteriseert de Maastrichtse
gemeente-voorlichter P. Beek
bondig de stelling ondèr de
mensen die de afgelopen maan
den betrokken waren bij de or
ganisatie van de dinsdagnacht
beëindigde EG-Top in de Lim
burgse hoofdstad. Het is een ge
moedstoestand waarin ook de
Maastrichtse politie zich uitste
kend kan vinden.
„We hadden drie hoofddoelstel
lingen", zo concludeert een
woordvoerder van de Maast
richtse politie. „De prominente
gasten moesten allemaal ge
zond weer naar huis, de de
monstraties moesten in goede
banen worden geleid en daar
naast moest de reguliere politie
zorg gewoon doorgaan. Het lijkt
me dat dat allemaal heel aardig
is gelukt".
Eigenlijk liep het alleen dins
dagmiddag enigzins uit de
hand, zo geeft de politiewoord
voerder toe. Toen moesten een
paar honderd Belgische boeren
door de ME uit het centrum van
de stad worden verwijderd.
Daarbij werden tien arrestaties
verricht.
Meer last had de politie uitein
delijk van „de souvenirjagers"
die het in de nachtelijke uren
gemunt hadden op de talrijke
vlaggen die Maastricht de afge
lopen dagen het aanzien van
een Europese hoofdstad moes
ten geven. Vele tientallen wer
den er ontvreemd.
Gemeentevoorlichter P. Beek,
een van de mensen die de afge
lopen maanden vooral met de
promotie van zijn stad bezig is
geweest, is eveneens zeer te
spreken over de afgelopen da
gen. „Het heeft allemaal goed
gefunctioneerd. Ik heb alleen
maar complimenten gehad.
Maastricht staat vanaf nu Euro
pees op de kaart. Tot vorige
week was Maastricht in de in
ternationale pers alleen maar
een begrip, nu is het ook een
Europees bekende stad gewor
den, als je ziet hoeveel de inter
nationale pers dezer dagen ook
over de stad zelf heeft geschre-
Met de akkoorden over de economische, mone
taire en politieke unie is de Europese Gemeen
schap begonnen aan „een nieuwe etappe in het
proces van de totstandbrenging van een steeds
nauwere unie tussen de volkeren van Europa".
Met die zin begint het dinsdag in Maastricht ge
sloten nieuwe verdrag, waarmee de EG een echte
'Europese Unie' wordt. Hieronder volgen de
hoofdpunten.
•Monetaire unie
Op z'n vroegst in 1997 en uiterlijk in 1999 komt er
één Europese munt (de ecu). Vanaf 1994 zal een
Europees Monetair Instituut (EM1), en vanaf 1997
of 1999 een echte Europese centrale bank, het
monetaire beleid van de Twaalf coördineren. Die
bank opereert volledig onafhankelijk van de rege
ringen.
•Veiligheidsbeleid
Een gemeenschappelijk buitenlands en veilig
heidsbeleid, dat op den duur kan leiden tot een
Europese defensie. De Westeuropese Unie (WEU)
zal dat defensiebeleid uitvoeren. De WEU handelt
op verzoek van de Europese Unie maar houdt
daarbij rekening met de standpunten van de
Navo.
•Sociaal beleid
Gemeenschappelijk sociaal beleid met nadruk op
verbetering van de arbeidsomstandigheden, de
informatie en het overleg met de werknemers en
de gelijke behandeling van mannen en vrouwen.
Is buiten het akkoord gehouden want Groot-Brit
tannië doet niet mee.
Bevoegdheden
Gemeenschappelijk beleid over onder andere on
derwijs, grote infrastructurele projecten, milieu
beleid, technologisch onderzoek, cultuur, volks
gezondheid en ontwikkelingssamenwerking. Wel
licht komen daar in de toekomst energiebeleid,
toerisme en civiele bescherming nog bij.
•Europees parlement
Het Europarlement krijgt medezeggenschap op
alle gebieden waarover de EG-ministerraad be
slist. Het parlement krijgt het recht parlementaire
enquêtes te houden en een Europese ombuds
man te benoemen, die klachten van EG-burgers
kan behandelen.
•Burgerschap
EG-burgers die in een ander EG-land wonen, krij
gen het recht daar deel te nemen aan de gemeen-
teraads- en Europese verkiezingen en zich kandi
daat te stellen. De EG-burger mag binnen de Eu
ropese Unie vrij reizen en zich vrij vestigen, peti
ties indienen bij het Europarlement en zich wen
den tot de Europese ombudsman.
•Justitie
Gemeenschappelijk asiel- en visumbeleid, waar
bij in alle lidstaten dezelfde voorwaarden voor
toekenning worden, aangehouden. Ook samen
werking bij de bestrijding van fraude, drugshan
del, zware criminaliteit en illegale immigratie. Be
sluiten moeten dan ook bij unanimiteit genomen
worden. De uitvoering van het beleid gebeurt bij
meerderheid van stemmen.
MAASTRICHT Rtr
Elk land geeft zijn eigen uitleg
aan de uitkomst van de Euro
top, die gisternacht in Maas
tricht werd afgesloten. Iedere
regeringsleider ziet wel een aan
tal winstpuntjes voor zijn land,
ook al heeft de Britse premier
John Major voor het oog van de
wereld het best gescoord.
Helmut Kohl Duitsland
Gewonnen: een beslissende
stap voorwaarts wat betreft EG-
integratie waardoor Duitsland
nog steviger wordt ingebed in
de Gemeenschap door de Poli
tieke en Monetaire Unie; harde
economische criteria voor de
aansluiting bij één Europese
munt, die, net als de toekomsti
ge Europese Centrale Bank, zal
worden afgestemd op de Duitse
inflatie.
Verloren: grotere bevoegdhe
den voor het Europese Parle
ment; versterkte samenwerking
op het gebied van immigratie,
asiel en de strijd tegen interna
tionale criminaliteit door een
nieuwe politiemacht (Europol).
John MajorGr.Brittannië
Gewonnen: kreeg zijn ontsnap
pingsclausule voor de derde (en
laatste) fase van de Monetaire
Unie; slaagde er in het woord
„federaal" verwijderd te krijgen
uit het verdrag; zorgde er voor
dat het buitenlands beleid en
politiezaken worden behandeld
in afzonderlijke inter-gouver-
mentele „pijlers" en niet berust
bij de EG als totaal; voorkwam
dat de EG nieuwe bevoegdhe
den krijgt op het gebied van ar
beidsrecht verkreeg r
John Major. «foto ap
bevoegdheden voor het Europe
se Parlement om de Europese
Commissie te controleren en
voor het Europese Hof om lan
den te beboeten die de oorde
len van de rechtbank niet res
pecteren.
.Verloren: niet er in geslaagd
isolering te vermijden als gevolg
van de ontsnappingsclausule in
de Monetaire Unie en het socia
le belied. Moest concessies
doen wat betreft besluitvorming
op het gebied van buitenlandse
politiek, voor een aantal zaken
is slechts goedkeuring van een
meerderheid van de EG-staten
noodzakelijk.
Francois Mitterrand. foto afp
Francois Mitterrand Frankrijk
Gewonnen: verzekerde het ver
drag voor de Monetaire Unie
waarvoor Frankrijk al lange tijd
ijverde, inclusief een deadline in
januari 1999 voor één Europese
munt; hielp de kiem leggen
voor een Europese defensie, on
afhankelijk van de Verenigde
Staten.
Verloren: won de andere EG-
leiders niet voor ruimere be
voegdheden op het gebied van
buitenlands beleid via het zoge
heten meerderheidsbesluit;
kreeg niet gedaan dat een arti
kel werd opgenomen over inter
ventie bij het industriële EG-be-
leid.
Felipe Gonzalez Spanje
Gewonnen: kreeg gedaan dat
de rijkere EG-landen zich in een
protocol vastlegden op meer
steun aan de armere Zuid-
europese staten. Voor die hulp
wordt een „cohesie-fonds" in
het leven geroepen.
Verloren: datzelfde protocol
werd niet in het verdrag zelf op
genomen, zoals Spanje vooraf
gaande aan 'Maastricht' eiste.
Giulio Andreotti Italië
Gewonnen: kreeg het met
Frankrijk voor elkaar dat een
tijdschema werd vastgelegd
voor de uitvoering van de Eco
nomische en Monetaire Unie
(EMU). Sinds de twee EG-top-
bijeenlcomsten in Rome, een
jaar geleden, had Italië zich
daarvoor ingespannen.
Verloren: moest harde eisen ac
cepteren voor een eventuele
toetreding van zijn door begro
tingstekorten geplaagde land tot
de toekomstige Europese munt.
Wilfried Martens België
Gewonnen: gaf het debat over
een gemeenschappelijke defen
sie een duw in de richting van
een grotere rol van de Gemeen
schap; blokkeerde de besluit
vorming over de toekomstige
zetel van de Europese Centrale
Bank toen het er op leek dat de
prijs hiervoor zou zijn dat het
Franse Straatsburg definitief de
zetel van het Europees Parle
ment zou krijgen ten koste van
Brussel.
Jacques Santer Luxemburg
Gewonnen: het ontwerp voor
een Politieke Unie, waarover
zijn regering moeizaam had on
derhandeld tijdens het eerste
halfjaar van 1991 toen Luxem
burg het EG-presidentschap
had, diende als duidelijke basis
voor het akkoord van Maas
tricht.
Poul Schlüter Denemarken
Gewonnen: een protocol dat
Denemarken toestaat een refe
rendum te houden voor de
eindfase van de Monetiare Unie
waarbij één munt wordt inge
voerd en een besluit dat Kopen
hagen toestaat buitenlanders,
met name Duitsers, te beletten
vakantiehuizen te kopen in De
nemarken.
Charles Haughey Ierland
Gewonnen: verzekerde de be
scherming van de Ierse neutra
liteit zelfs als de EG een defen-
sierol aanvaardt; zal profiteren
van de extra fondsen voor ar
mere landen in de EG; verkreeg
een protocol dat Ierland toe
staat om zijn verbod op abortus
te handhaven.
K. Mitsotakis Griekenland
Gewonnen: zal profiteren van
de extra steun voor armere EG-
landen; kreeg de belofte los dat
Griekenland kan onderhande
len over toetreding tot de West-
Europese Unie (WEU), de toe
komstige defensiepoot van de
EG.
Anibal Cavaco Silva Portugal
Gewonnen: zal profiteren van
extra steun voor armere EG-sta
ten; maar het belangrijkste voor
hem is dat door het akkoord
van Maastricht de dreiging is
weggenomen dat de besprekin
gen zouden doorzeuren tot ver
in de periode van het EG-voor
zitterschap van Portugal, dat op
1 januari begint.
Ruud Lubbers Nederland
Gewonnen: kreeg de bijval van
allen als bemiddelaar in de be
sprekingen over Europese een
wording hetgeen tegen alle ver
wachtingen in leidde tot een ak
koord, een prestatie die hem de
volgende voorzitter van de Eu
ropese Commissie zou kunnen
maken als opvolger van Jacques
Delors.
Jacques Delors Eur.comm.
Gewonnen: zag zijn blauwdruk
voor een onomkeerbaar proces
wat betreft één Europese munt
gerealiseerd.
Verloren: veel van zijn ambities
wat betreft de Politieke Unie,
met name meer zeggenschap
voor het Europees Parlement,
werden gedwarsboomd.
