Buitenland
Geweld neemt toe
tegen asielzoekers
MIE U)IEW
AUSC HUITZ!
STOPPT
DEN PPANG
ZHM
nrPTFN k'EK.H!|t
Veiligheidsraad veroordeelt coup Haïti
Plan Noordatlantische Samenwerkingsraad
Premier Japan ziet
af van tweede termijn
Miljarden EG voor USS
Celstraf in brand gestoken zwarte jongen
de ridder 8k8s,
Vrijdag 4 oktober 1991
Redactie: 023-150225 RONALD FRISART (chef) ONNO HAVERMANS HANS JACOBS JAN PREENEN Vertalingen: MARGREET HESUNGA LUUTJE NIEMANTSVERDRIET Vormgeving: MITZIE MEUERHOF
United Press International (UPI).
HET MINISTERIE van defensie van
de voormalige Sovjetunie ontkent dat
bij een ongeluk in een onderzeeër
een hoeveelheid raketbrandstof de
Witte Zee is ingelopen. Het ministerie
reageert hiermee op berichten van
het persbureau Tass
IN DE PAKISTAANSE grensplaats
Peshawar is gisteren de roemruchte
polificus generaal Fazle Haq, voorma
lig gouverneur en minister-president
van de aan Afghanistan grenzende
provincie Northwest Frontier, ver
moord
ISRAEL IS AKKOORD met het plan
van president Bush om een definitie
ve beslissing over Amerikaanse kre-
dietgaranfies van tien miljard dollar
uit te stellen
Nooit meer Auschwitz! Stop de drang naar het Vierde Rijk! Met een niet
mis te verstane leus demonstreert een man uit Cameroun in Hamburg
tegen de golf van aanslagen tegen buitenlanders die Duitsland over
spoelt. FOTO AP CHRISTIAN ECGERS
Tientallen overvallen en aanslagen met brandbommen
door rechts-extremisten op tehuizen voor asielzoekers
overschaduwden gisteren de eerste verjaardag van de
Duitse eenwording. Ook in trams, bussen en metro's
werden buitenlanders aangevallen door recht-extremisti-
sche jongeren.
werd ook tegen het geweld ge
demonstreerd en bezochten po
litici en kerkelijke vertegen
woordigers tehuizen voor asiel
zoekers om hun solidariteit met
hen te onderstrepen.
Zowel in het oosten als in het
westen van Duitsland vonden
overal ^overvallen plaats. In
Hünxe, niet ver van de Neder
landse grens, liepen twee Liba
nese kinderen levensgevaarlijke
brandwonden op en raakte een
aantal volwassenen licht ge
wond toen rechts-extremisten
hun toevluchtsoord met een
molotovcocktail bestookten.
Het gebouw brandde totaal uit.
Op het eiland Rügen in het oos
ten van Duitsland bestormden
CORRESPONDENT
Bondskanselier Kohl riep in zijn
haastig aangepaste feestrede de
Duitsers in Oost en West op
meer begrip te tonen om zo van
de eenwording een succes te
maken. Ook bij andere toespra
ken van leidende politici ston
den waarschuwingen tegen de
groeiende vreemdelingenhaat
centraal'.
Ondanks de manende woor
den werd met minstens 25
overvallen een nieuw diepte
punt bereikt in de golf vreemde
lingenhaat die Duitsland over
spoelt. Op een aantal plaatsen
Aanvallen op buitenlanders in Duitsland overschaduwen feestdag
30 rechts-radicalen een houten
gebouw waarin 21 asielzoekers
waren ondergebracht. De be
woners konden vluchten voor
dat het gebouw in vlammen op
ging.
Overal in het voormalige DDR
waren grote politiemachten op
de been, omdat de rechts-extre
misten hadden gedreigd op de
dag van de Duitse eenheid mas
saal in actie te zullen komen.
Parlementsvoorzitter Rita
Süssmuth constateerde gisteren
op de officiële herdenking van
de eenwording in Hamburg dat
de overvallen zeker gezien het
gewelddadige verleden van na-
zi-Duitsland, bezorgdheid wek
ken in het buitenland. Süs
smuth: „Wij moeten onze bui
tenlandse medeburgers in be
scherming nemen. Elk geweld
tegen hen, fysiek of geestelijk,
zullen we met alle middelen be
strijden. Vreemdelingenhaat
kan en mag in het verenigde
Duitsland geen kans hebben."
ploegt zich door de resten van een barricade in de Berlijnse wijk Kreuzberg,
gisteren slaags raakten met de politie.
ben. Aan het adres van de
'Oostduitsers' zei hij dat „de
economische situatie van dag
tot dag beter wordt. We moeten
niet alleen geduld en begrip
voor elkaar opbrengen, maar
Een busje ME'
tegen het
Ook kanselier Kohl vroeg de
bevolking af te zien van geweld
tegen buitenlanders uit onvrede
over de sociale ontwikkeling. De
kanselier riep de Duitsers op
vertrouwen en geduld te heb-
betogers
FOTO OPA
ook voor de buitenlander
Duitsland is een land dat open
staat voor anderen. Maar ik zal
ook alles doen om misbruik
onze asielwetgeving te voorko
men", aldus Kohl.
NIEUWSLIJN
Oppositie Georgië uit omroepcentrum
De Georgische oppositie heeft gisteren het door haar bezette te
levisiecentrum in Tbilisi, dat een week lang het bolwerk van ver
zet was, verlaten. De ongeveer duizend bezetters weigerden ech
ter hun wapens in te leveren, zoals de president van de repu
bliek, Zviad Gamsachoerdia, in een ultimatum had geëist. De
leider van de rebellen, Tengiz Kitovani, zei tegen journalisten
dat zijn troepen slechts „een tactische manoeuvre" hadden uit
gevoerd.
India vervolgt Union Carbide toch
Het Indiase Hooggerechtshof heeft gisteren gelast dat de straf
rechtelijke vervolging tegen het Amerikaanse chemieconcern
Union Carbide wegens de ramp bij Bhopal in 1984 wordt hervat.
De ramp kostte aan bijna 4.000 mensen het leven. Het Hof ziet
geen grond om de in februari 1989 getroffen regeling, op grond
waarvan Union Carbide zich verplichtte 470 miljoen dollar
(ruim 880 miljoen gulden) aan schadevergoeding te betalen, on
wettig te verklaren. Maar het gaf wel opdracht de strafrechtelijke
/olging van de Amerikaanse multinational en zijn Indiase
dochteronderneming te heropenen. Onderdeel van de regeling
uit 1989 was een bepaling, dat zou worden afgezien van verdere
vervolging van het concern. Die bepaling wordt nu door het Hof
onrechtmatig geacht.
76 executies na mislukte coup Irak
In Irak zijn 76 legerofficieren terechtgesteld nadat vorige maand
m staatsgreep tegen president Saddam Hussein was mislukt,
3 heeft het Iraanse persbureau IRNA gisteren bekendgemaakt.
IRNA zei dat tie informatie afkomstig was van Vrij Irak, een clan
destien radiostation dat ergens in de Golf uitzendt en wordt ont
vangen in Iran.
McDonnell Douglas in problemen
Het voortbestaan van de belangrijkste wapenproducent van de
Verenigde Staten, McDonnell Douglas, is uiterst onzeker gewor
den. McDonnell Douglas, dat zijn hoofdkwarter in de stad St.
Louis in de staat Missouri heeft, maakt produkten voor alle
krijgsmachtsonderdelen van de VS. Een ander onderdeel van het
bedrijf fabriceert passagiersvliegtuigen. Dé problemen bij Mc
Donnell Douglas komen onder meer voort uit het feit dat de
kosten van het C-17 transportvliegtuig dat voor de luchtmacht
wordt gebouwd 1,4 miljard te hoog zijn uitgevallen. Die kosten
komen voor rekening van het bedrijf. Een andere tegenvaller
-s het afzeggen in januari door het Pentagon van de bouw van
de A-12 'stealth' jager voor de marine.
Clinton presidentskandidaat VS
De gouverneur van Arkansas, Bill Clinton, heeft zich gisteren
kandidaat gesteld voor de race naar het Witte Huis. Hij is de vijf
de Democraat die heeft gezegd te zullen meedoen aan de presi
dentsverkiezingen van volgend jaar. De 45-jarige gouverneur
stelde zijn kandidatuur met een speech in de hoofdstad van Ar
kansas, Little Rock, waarin hij de regering-Bush gebrek aan zorg
r de gewone Amerikanen verweet en gebrek aan visie voor de
toekomst.
Deze strakke lijnen zijn ontleend aan de Art-Deco
slijl en passen in elk interieur. Een plaatje om te zien. En
dankzij de donszachte kussens, in een dessin naar keuze, biedt
deze zitgroep perfect zitcomfort. De fauteuil kost 1120,-. Een driezitsbank
is efvoor 2640,- Het prijskaartje van de Symphony tweezitter vermeldt 1800,-.
De Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties heeft
gisteren in scherpe be
woordingen de staats
greep in Haïti veroordeeld
en eist het herstel van de
democratisch gekozen re
gering. Fungerend voor
zitter van de Veiligheids
raad voor deze maand, de
Indische VN-ambassa-
deur Chinmaya Gharek-
han, verklaarde dit nadat
de verdreven president
van Haïti, Jean-Betrand
Aristide, de raad had toe
gesproken.
Aristide zei verheugd te
zijn over de steun die zijn
land heeft gekregen bij de
invoering van de demo
cratie in zijn land, waar
door er vorig jaar verkie
zingen mogelijk werden
die hem aan de macht
brachten. „Het is met
hulp van de internationa
le gemeenschap dat wij de
vrije verkiezingen van de
cember 1990 konden rea
liseren en met de interna
tionale gemeenschap
kunnen wij de bedreigde
democratie redden", al
dus Aristide.
Aristide zei ook ver
heugd te zijn over de snel
le reactie van de Organi
satie van Amerikaanse
Staten (OAS) die woens
dag eveneens de putsch
veroordeelde en besloot
r Haïti te
sturen die de militairen
moet overhalen het veld
te ruimen.
Een Mexicaans militair
vliegtuig evacueerde gis
teren 48 mensen uit Haïti,
onder wie de ambassa
deurs van Mexico en Peru
en enkele Japanse zaken
lieden en Amerikaanse
functionarissen van het
Internationaal Monetair
Fonds (IMF).
„Er zijn branden en de
monstraties van de Haïti-
aanse bevolking. Militai
ren schieten op de menig
te", aldus een Japanse za
kenman. De ambassadeur
van Peru noemde de situ
atie in Haïti „zeer ernstig
en beangstigend". Hij zei
dat de voedsel- en water
voorziening gebreken be
gint te vertonen en dat
het niet duidelijk is hoe
het volk hierop zal reage-
De president van Pana
ma, Guillermo Endara,
riep op tot een internatio
nale inverventie in Haïti
om de junta te verdrijven
en zei ook te zullen mee
werken aan het vormen
van een troepenmacht.
Het Venezolaanse leger
bereidt zich eveneens
voor op een eventuele mi
litaire actie als de OAS
daartoe mocht besluiten,
zo verklaarde de regering
in Caracas.
beraal-democratische partij
LDP werd bekend dat verschei
dene groeperingen binnen de
partij de 60-jarige Kaifu niet
langer willen steunen.
Weliswaar is hij verreweg de
meest geliefde politicus in Ja
pan, maar hij behoort tot een
van de kleinste facties in de re
geringspartij. De grootste groe
pering - rond de voormalige
premier Noboru Takeshita -
had aanvankelijk aangekondigd
Kaifu's wens voor een tweede
ambtstermijn te ondersteunen.
Maar nü zal deze factie met een
eigen kandidaat komen op 27
oktober.
De voorzitter van de LDP
wordt automatisch premier van
het land, een post die Kaifu
sinds augustus 1989 bezet.
De Japanse premier Toshiki
Kaifu heeft vandaag besloten af
té zien van een tweede termijn
als voorzitter van de regerende
partij LDP wat inhoudt dat een
einde komt aan zijn premier
schap van Japan.
Aanvankelijk had de premier
plannen om zich bij de interne
verkiezingen van de regerende
partij op 27 oktober herkiesbaar
te stellen. Maar na het misluk
ken van zijn politieke hervor
mingsplannen was hij gedwon
gen zich terug te trekken. Het
hervormingsprogrmma voorzag
onder meer in een nieuwe rang
schikking van de kiesdistricten
om het grote aantal afgevaar
digden van het platteland te be
perken. Uit kringen van zijn li-
dan verwacht. Hij wilde geen
exacte gegevens noemen. Een
EG-woordvoerder in Brussel zei
gisteren dat het akkoord niet
veel afwijkt van het bedrag van
twee miljard dollar (ruim 3,7
miljard gulden), dat Delors eer
der noemde voor de hulp aan
De Europese Gemeenschap
(EG) heeft gisteren overeen
stemming bereikt over een „af
doend" pakket humanitaire
noodhulp voor de Unie van
Soevereine Staten (USS, ex-Sov
jetunie). Dat heeft de Britse pre- de USS. De hulp zou
mier Major gezegd i
derhoud in Londen met de
voorzitter van de Europese
Commissie, Delors, en premier
Lubbers, die Nederland als EG-
voorzitter vertegenwoordigde.
Major zei dat de omvang van
het „rampenpakket" groter is
lijk bestaan uit kredietgaranties
voor de aanschaf van voedsel.
De USS had de EG gevraagd om
hulp ter waarde van ruim 19
miljard gulden. De Europese
ministers van financiën moeten
maandag in Luxemburg nog in
stemmen met de hulp.
JOHANNESBURG
Een 16-jarige zwarte jongen die door een blanke
boer in brand was gestoken, is gisteren door het
Gerechtshof in het Zuidafrikaanse Pietersburg tot
vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens dief
stal van een tv-toestel.
De boer kreeg vorige maand vijf jaar voorwaar
delijk en een boete van 5000 rand (3500 gulden)
wegens poging tot moord. Ook moet hij de jon
gen, Frank Mukwathi, een schadeloosstelling van
40.000 rand betalen. Boer Johan van der Westhui
zen had Mukwathi, die op zijn boerderij is gebo
ren en opgegroeid, in december vorig jaar geke
tend, de ketting vastgelast aan een stalen tafel,
zijn slachtoffer vervolgens overgoten met benzine
en in brand gestoken door middel van zijn lasap
paraat. Mukwathi liep over zijn hele lichaam
tweede graads brandwonden op. Van der West
huizen had Mukwathi gegrepen, omdat hij had
gehoord, dat deze werd gezocht wegens diefstal
van een 750 rand kostend tv-toestel. Een woord
voerder van het ANC zei in een reactie dat het
verschil in beide vonnissen „riekt naar racisme".
Zweedse premier
Bildt kondigt
verlaging aan
van belasting
De politie van Rome is gisteren begonnen met een schoonmaakactie in het stadscentrum. Om de overlast
voor toeristen te beperken werden bedelende zigeuners gesommeerd op te hoepelen. Wie zich niet snel ge
noeg uit de voeten maakte, ondervond de dwingende hand van de sterke arm.
FOTO AP GIUUO BROGLIO
BRUSSEL «HANS DE BRUUN
RATTAN FURNITUREr
CORRESPONDENT
De Navo wil nauwere banden met de
Unie van Soevereine Staten (USS, ex-
Sovjetunie) en de andere landen in Oost-
Europa. Volgende maand komen de
staats- en regeringsleiders van het bond
genootschap met een voorstel voor de
oprichting van een 'Noordatlantische
Samenwerkingsraad', waarin de minis
ters van buitenlandse zaken en defensie
van oost en west de Europese veiligheid
kunnen bespreken.
De Amerikaanse minister van buiten
landse zaken James Baker en diens Duit
se collega Hans-Dietrich Genscher gaven
gisteren een verklaring uit waarin zij zo'n
samenwerking bepleiten. Volgens diplo
maten op het Navo-hoofdkwartier in
Brussel wordt hierover al enkele weken
overlegd en zijn de lidstaten het over het
principe eens. Er moeten alleen nog de
nodige details worden uitgewerkt.
De beslissing moet vallen op de spe
ciale topconferentie van de Navo-leiders,
op 7 en 8 november in Rome. Die top is
belegd om een nieuwe Navo-strategie af
te spreken en de leiders de kans te geven
te praten over de gevolgen van de veran
deringen in de USS voor de Navo. Ook
het recente, vergaande nucleaire ontwa
peningsplan van president Bush staat in
Rome op de agenda.
De Navo-landen willen op veel gebie
den met de vroegere tegenstanders sa
menwerken. Ministers en diplomaten
van de USS, Hongarije, Polen, Tsjecho-
Slowakije, Bulgarije en Roemenië moe
ten als het ware 'kind-aan huis' bij de
Navo worden. Een volledig lidmaatschap
van het Atlantisch bondgenootschap zit
er nog niet in, maar de Navo wil de zes
wel vergaand tegemoet komen.
De 'Noordatlantische Samenwerkings
raad' zou regelmatig bijeen moeten ko
men op ambassadeursniveau, terwijl ook
een of meerdere malen per jaar de mi
nisters rond de tafel moeten gaan zitten.
De ambassadeurs zouden ook wekelijkse
STOCKHOLM Rtr-DPA
De nieuwe Zweedse premier
Carl Bildt heeft vandaag in zijn
regeringsverklaring aangekon
digd dat zijn kabinet belastin
gen zal verlagen en afschaffen.
Ook wordt scherp bezuinigd op
de overheidsuitgaven.
De regeringsverklaring was
het resultaat van twee weken
onderhandelen tussen Conser
vatieven, Liberalen, Christende
mocraten en Centrumpartij die
de coalitieregering vormen.
„Een duidelijke en ondubbel
zinnige verandering van het
economische beleid is noodza
kelijk", zei Bildt in het parle
ment.
De premier gaf geen bijzon
derheden over de voorgenomen
bezuinigingen op het over
heidsbudget, maar hij zei dat hij
voorstellen zal indienen om de
uitgaven te beperken met tus
sen de drie en vijf miljard gul
den.
Wat betreft het buitenlands
beleid zal Zweden zich concen
treren op versterking van zijn
positie binnen Europa met uit
eindelijk doel aansluiting bij de
Europese Gemeenschap, zei
Bildt. Hij kondigde ook steun
aan voor de drie onafhankelijk
geworden Baltische staten.
Tot minister van buitenlandse
zaken heeft hij Margaretha af
Ugglas van zijn Conservatieve
partij benoemd en minister van
financiën is Anne Wibble van de
Liberale Partij geworden. De
voormalige voorzitter van de
Raad van Europa, de Conserva
tief Anders Björck, krijgt het mi
nisterie van defensie onder zijn
hoede.
Tot minister van buitenlandse
'Verzet krijgt
presidentschap
Afghanistan'
ISLAMABAD* AP
vergaderingenvan de Navo-raad als
waarnemer moeten kunnen bijwonen,
terwijl allerlei Navo-commissies moeten
worden opengesteld voor Oosteuropea-
De Navo is ook van plan informatie
kantoren in de Oosteuropese landen te
openen. Er komt een uitwisselingspro
gramma voor ambtenaren en militairen.
De Navo wil de Oosteuropese landen en
de USS ook helpen bij het ombouwen
van hun defensie-industrie naar een ci
viele produktie, terwijl ook Navo-pro-
gramma's voor rampenhulp worden
opengesteld voor Oosteuropese deelna-
De Unie van Soevereine Staten
(USS, ex-Sovjetunie) heeft een
vredesvoorstel voor Afghanistan
ontvouwd dat onder meer in
houdt dat een vertegenwoordi
ger van het islamitische verzet
president wordt en dat de niet-
communistische premier Sazle-
haq Khaliqyar zijn nfunctie
houdt. Zegslieden van het ver
zet hebben dit gisteren bekend
gemaakt.
Door een deel van de rebel
lenleiders werd voorzichtig op
timistisch gereageerd op het
voorstel. Zij zeiden een kans te
zien dat de nu dertien jaar oude
burgeroorlog in Afghanistan
wordt beëindigd. Mocht het
verzet er niet in slagen om een
voor alle rebellengroeperingen
acceptabele president voor te
dragen, dan moet de Afghaanse
ex-koning Zahir Shah volgens
Moskou een kans krijgen.
