Binnenland
'Afslanking
overheid is
niet voorbij
Ook haven van
Amsterdam plat
Tol leidt niet tot veel verhuizingen
Rinnooy en Simons keren de rollen om
'Tijdperk van Lubbers
en De Vries is voorbij'
Een aangenaam avondje onder elkaar
Moor schaamt zich
voor houding PvdA
N ERDOGAN RONALD F
f (chef) PATRICK V
MARGOT KLOMPMAKER SJAAK
FRANS VISSER Vormgeving: RALPH KLEINHOUT
lederlands Persbureau (ANP), Gemeenschappelijke I
NIEUWSLIJN
Chantage: Cocaïne in snoepgoed
Enkele corrupte politie-agenten uit Rio de Janeiro hebben sa
men met een misdaadbende geprobeerd de Nederlandse snoep
jesfabrikant Van Melle in Brazilië te chanteren. Dat gebeurde
door met injectienaalden cocaïne te spuiten in snoepjes. Na de
ontdekking daarvan namen de politie-agenten contact op met
het bedrijf en boden aan tegen betaling van veel geld „dit pro
bleem op te lossen". De federale politie van Brazilië wist de
chantage-poging te verijdelen.
CDA'er: Steunfraude snel straffen
Gemeenten en bedrijfsverenigingen moeten ruimere mogelijk
heden krijgen om zelf boetes op te leggen, op uitkeringen te kor-
ten en ten onrechte gegeven uitkeringen terug te vorderen. Deze
sancties moeten direct worden uitgevoerd nadat uitkeringsfrau-
de is gesignaleerd. De strafrechter moet er pas in laatste instan
tie en voor zeer ernstige fraudegevallen aan te pas komen. Dat
heeft het CDA-kamerlid J. de Leeuw gisteren gezegd op een con
gres in Ede van Divosa, de vereniging van directeuren van socia
le diensten.
Man ligt enkele maanden dood in huis
De politie heeft gisteren een 37-jarige Zwollenaar dood in zijn
woning aangetroffen. Voorlopig onderzoek heeft uitgewezen dat
de man enkele maanden geleden moet zijn overleden. Van een
misdrijf is volgens de politie geen sprake. De man was onder
psychiatrische behandeling en had geen enkel contact met de
buitenwereld.
Verdachten wapenroof aangehouden
Leden van de Koninklijke Marechaussee en de rijkspolitie van
Drenthe hebben gisteren drie personen aangehouden in de zo
geheten kruisboogaffaire. Het gaat om twee inwoners van Ui-
rum (Groningen) en een man uit Amersfoort. De drie worden er
van verdacht enkele weken geleden twee wachtlopende militai
ren van de Adolf van Nassaukazeme in Zuidlaren van hun Uzi's
te hebben beroofd. De soldaten werden daarbij bedreigd met
een kruisboog.
Patriot-raketten naar de Peel
De werkgelegenheid op de militaire vliegbasis De Peel bij Venray
wordt vrijwel zeker uitgebreid met tenminste enkele honderden
permanente arbeidsplaatsen voor militair personeel. Dat is een
gevolg van de vergevorderde plannen van het ministerie van de
fensie om de 'slapende' basis in Noord-Limburg in te richten als
opslagplaats voor Patriot- en Hawk-raketsystemen. Deze gelei
de-wapensystemen zijn nu nog ondergebracht bij een zeven
kleinere Nederlandse wapeneenheden in Duitsland.
De Vervoersbond FNV heeft ook
zijn leden in de Amsterdamse
haven opgeroepen om vandaag
en morgen in staking te gaan uit
protest tegen de voorgenpmen
ingrepen in Ziektewet en wao.
Daaraan is massaal gehoor ge
geven. Bij geen van de bedrijven
in de haven van de hoofdstad is
vandaag gewerkt.
Aanvankelijk "wilde de Ver
voersbond volstaan met een
staking die morgen gehouden
zou worden. De actiebereidheid
bleek echter zo groot, dat van
daag ook tot stakingsdag is uit
geroepen.
De Amsterdamse havenwerk
gevers beraden zich nog op juri
dische stappen tegen de aange
kondigde staking. De bond is
echter niet beducht voor een
kort geding. „De ervaring met
het kort geding in Rotterdam
leert dat dat een averechts effect
heeft. Ik verwacht'dat de Am
sterdamse werkgevers verstan
diger zullen zijn", aldus een
woordvoerder.
De Industriebond FNV heeft
voor vandaag 24-uursstakingen
uitgeroepen bij onder meer de
Schelde in Vlissingen, RDM in
Rotterdam, scheepswerven, me-
Pont waarschuwt ambtenarenkorps
Topambtenaar overheidspersoneelsbeleid H. Pont heeft
het ambtenarenkorps gewaarschuwd dat er een volgende
grote reorganisatieronde bij de overheid op komst is.
Pont sprak gisteren in Amsterdam op een bijeenkomst
over dienstcommissies (ondernemingsraden bij de over
heid) van het Praktijkblad Medezeggenschap.
AMSTERDAM ANP
Die reorganisatieronde zal nog
ingrijpender zijn dan de grote
efficiëncy operatie (GEO), de
heroverweging op overheidsta
ken die minder overheidsperso
neel tot gevolg zal hebben. Het
gaat bij volgende ronde om het
in elkaar schuiven van of ophef
fen van directies, directoraten-
generaal en zelfs ministeries.
Volgens Pont is bij de afslan
kingsoperatie van de Rijksover
heid de overcapaciteit al uit het
overheidsapparaat geperst.
„Hetzelfde werk wordt door
minder mensen gedaan, mede
door het verzelfstandigen en
privatiseren van diensten."
Volgens Pont breekt nu de tijd
aan dat het overheidsapparaat
doelmatiger gaat werken en dat
de omvang van de stafdiensten
in overeenstemming wordt ge
bracht met de grootte van het
nieuwe rijksapparaat. Volgende
week krijgt de Kamer het voor
stel akkoord te gaan met de
GEO, die 660 miljoen gulden
moet opleveren.
Pont zei dat de vraag of de
GEO doorgaat niet meer van
toepassing is, wel waar zij gaat
plaatsvinden. Het voorstel gaat
vergezeld van een pakket socia
le maatregelen. Gedwongen
ontslagen worden niet uitgeslo
ten, al zal er eerst worden geke
ken of herplaatsing mogelijk is.
Pont kreeg na afloop van het
congres steun van de ambtena-
rencentrale voor hoger perso
neel CMHF, die eveneens een
ingrijpender operatie nodig
acht om de rijksoverheid doel
matiger te laten functioneren.
„De politiek moet eindelijk de
moed eens opbrengen zélf aan
te geven welke taken de over
heid in de toekomst moet ver
richten."
De CMHF vindt de visie van
Pont echter opnieuw weinig
motiverend voor het overheids
personeel. „Precies in een pe
riode dat de arbeidsvoorwaar
den en rechtspositie van ambte
naren zwaar onder druk staan,
lanceert Pont plannen die veel
ambtenaren treffen."
taalnijverheidsbedrijven, een
aardappelmeelfabriek in Hoog-
ezand en ACZC in Sluiskil. Ook
daar is massaal gehoor aan ge
geven. Volgens een ruwe schat
ting hebben in de industrie on
geveer zesduizend werknemers
vanochtend het werk neerge
legd.
Met het oog op de landelijke
demonstratie in Den Haag van
morgen is het aantal acties van
daag fors opgevoerd. De Abva
Kabo heeft zijn leden bij PTT
Post in het noorden (Gronin
gen, Winssum, Appingedam,
Veendam, Stadskanaal,
Winschoten, Hoogezand, Assen
en Roden) en in Limburg (Sit-
tard, Heerlen, Roermond,
Weert, Venlo, Maastricht en Ge
leen) opgeroepen om het werk
vanavond en morgen neer te
leggen.
In Rotterdam is een 24-uurs-
staking bij olie-opslagbedrijven
aan de gang. Als gevolg van de
wilde acties in de Rotterdamse
haven, die vandaag ook weer
zijn uitgebreid, vertrokken ove
rigens gisteren drie fruitschepen
uit Rotterdam om in een andere
haven te lossen. Volgens de
werkgeversorganisatie SVZ zul
len ook reders van andere sche
pen uitwijken.
Er kwam nog geen stoom uit. Maar het
gevaarte was het aanzien al meer dan waard.
Een replica van de stoomlocomotief 'Saxonia'
van de Duitse spoorwegen uit 1838 kwam gis
teren aan in het Westelijk havengebied in Am
sterdam. De locomotief is, samen met twintig
andere exemplaren uit binnen- en buitenland,
morgen en overmorgen te zien op de manifes-
DEN HAAG HARM HARKEMA
Het debat. Wie de heren hoorde
spreken, zou denken dat rechts
de werkgever zat, die zo veel
mogelijk aan de werking van de
markt wil overlaten. Die meneer
links zou dan de PvdA'er moe
ten zijn, die er op blijft hameren
dat de overheid een grote vinger
in de pap dient te hebben en te
houden.
Het was net andersom. De
vermeende werkgever was echt
PvdA-s taatssecretaris Simons
van volksgezondheid. En hij zei
over het huidige stelsel vor de
ziektekostenverzekering: „De
overheid bemoeit zich overal
mee. Over elke halve uroloog of
de verbouwing van een keuken
tje wordt beslist op het ministe
rie. Het is op termijn een ver
nietigend systeem. De overheid
moet meer op afstand komen.
Er moeten concurrentieprikkels
worden ingebouwd."
De ander moest dus wel
werkgeversvoorzitter Rinnooy
Kan zijn, ook al zei hij: „Hier
zingt een hard-core socialist de
lof van het marktmechanisme,
terwijl ik de gezondheidsmarkt
als een aparte markt beschouw,
waarin de overheid een grote
rol dient te vervullen."
De uitdager in het debat was Si
mons, die „flink de schurft had"
aan de kritiek die Rinnooy Kan
had geleverd op het nieuwe
stelsel voor de ziektekostenver
zekering. Kem van de VNO-be-
zwaren: Het leidt tot een slech
tere zorg en doet ook nog de
kosten de pan uitrijzen. De col
lectieve lasten zouden stijgen,
waaruit bleek dat de VNO-bere-
keningen niet deugen, bleven
discussies over koopkracht
plaatjes, voetoverhevelingen en
cijfers tot ver achter de komma
Vooral Rinnooy Kan probeer
de het zo simpel mogelijk te
houden: „Het niet verplicht
stellen van een eigen risico staat
gelijk aan het verstrekken van
een ov-jaarkaart voor de ge
zondheidszorg. Het zal tot vele
extra reisjes naar de dokter lei
den." Waarna hij een lans brak
voor kleine aanpassingen van
het huidige systeem: „Met de
kosten valt het mee. Nederland
is internationaal geen negatieve
uitschieter. Het crisisbesef leeft
alleen bij de staatssecretaris en
zijn ministerie."
Simons: „We moeten voorko
men dat we te lang blijven
doordiscussiëren en verder
niets doen. We schuiven dan de
problemen die steeds groter
zullen worden voor ons uit,
zoals we bij de wao hebben ge
daan. De kosten zullen de pan
uitrijzen. In het huidige systeem
zit geen enkele prikkel om de
kosten te drukken."
Rinnooy Kan en Simons we
ken beiden geen greintje af van
de eerder ingenomen stellingen.
Rinnooy Kan had dat ook niet
verwacht: „De staatssecretaris
schijnt een hele bekwame man
te zijn, maar hij is niet gezegend
met een grote intellectuele in
schikkelijkheid." Hij besloot in
de geest van het onderwerp: „Ik
en met name de werknemers Hoewel vlak voor het debat wens hem van harte bctcr-
zouden meer premie moeten cijfers van het Centraal Planbu- schap."
betalen. reau bekend werden gemaakt,
VNO-voorzitter Rinnooy Kan (links) e
volksgezondheid tijdens het debat.
Onderzoekers: Na invoering maar 3,5 procent minder autokilometers
Een Amsterdamse havenarbeider vult zijn stakingsformulier in. Vanmor
gen is in de haven van de hoofdstad een twee-daagse staking begon
nen. FOTO ANP FRANS VAN DER LINDE
Het invoeren van tol en reke
ningrijden op wegen in de
Randstad heeft slechts een zeer
gering effect op het gebruik van
de auto voor het woon-werkver-
keer. Slechts 1,8 procent van al
le autoforensen ziet in deze
plannen aanleiding om te gaan
verhuizen of ander werk te zoe
ken. Ter vergelijking: jaarlijks
verhuist een kwart van alle wer
kenden van woon- en/of werk
adres. Dat blijkt uit onderzoek
van het Nederlands Econo
misch Instituut (NEI) in Rotter
dam naar de gevolgen van reke
ningrijden.
Via rekeningrijden en tolhef
fing wil de overheid het gebruik
van de auto terugdringen. Men
sen uit de Randstad zouden
zich dichter bij hun werk moe
ten vestigen. Blijkens het onder
zoek zijn de effecten echter ge
ring. Als gevolg van verhuizin
gen zullen de autoforensen, zo
heeft het NEI becijferd, slechts
3,4 tot 3,6 procent minder kilo
meters afleggen. Dat betekent
een reductie van ongeveer 500
miljoen autokilometers op een
totaal van bijna 15 miljard.
De forensen die door de
maatregelen wel verhuizen, zul
len zich vooral vestigen in ge
bieden met veel werkgelegen
heid, zoals Haarlemmermeer en
Amsterdam. Dit gaat in zeer be
perkte mate ten koste van de
bevolkingsomvang in onder
meer de Zaanstreek, Leiden,
Alkmaar en Spijkenisse. De on
derzoekers verwachten dat na
invoerening van de maatregelen
het aantal verhuizingen relatief
groot zal zijn in onder meer
Haarlem en Haarlemmermeer.
CD A-Europarlementariër wil vernieuwing
De Nederlandse samenleving
heeft bestuurders nodig met
een bredere, bijna filosofische
kijk op de samenleving. De tijd
van premier Lubbers en minis
ter De Vries van sociale zaken
en werkgelegenheid is'eigenlijk
al voorbij. „Zij staan voor een
politieke periode van puinrui
men, zonder tijd voor bezin
ning. Dat is lange tijd opgegaan,
maar nu niet meer."
Dat zegt de CDA'er drs. A.
Oostlander, lid van het Euro
pees Parlement en voormalig
directeur van het wetenschap
pelijk bureau van het CDA, in
een interview met Student,
maandblad voor het hoger on
derwijs.
Volgens Oostlander is vooral
ie „filosofisch getrainde jurist"
Hirsch Ballin, de huidige minis
ter van justitie, dé man voor het
CDA in de komende jaren.
„Brinkman (CDA-fractievoorzit
ter, red.) en hij, dat zijn de man
nen van de toekomst. Al is
Brinkman meer bestuurder en
Hirsch Ballin de filosoof. Mijn
voorkeur gaat uit naar de
laatste", aldus Oostlander in het
oktobernummer van Student.
Hij blijkt verder zeer te spre
ken over vice-premier en PvdA-
leider Kok. Die acht hij een gro
ter politicus dan Den Uyl. „Kok
heeft het lef moeilijke verhalen
om te zetten in politiek", aldus
Oostlander in Student. Hij ver
wacht dat de PvdA hiervoor uit
eindelijk zal worden beloond.
„Ik denk dat de PvdA nog één
slecht verkiezingsresultaat
boekt, maar daarna breken an
dere tijden aan."
„Als de PvdA zich een groot congres kan
veroorloven, mogen wij ook wel een avond
je aangenaam onder elkaar zijn." Al in zijn
openingszin verwoordde premier Lubbers
gisteravond exact de stemming in het Hille-
goinse Treslong. Daar mochten de CDA'ers
een avondje over de wao praten om hun
'Haagse' partijgenoten te laten weten hoe
de gewone leden over de kabinetsplannen
denken.
Lubbers, Brinkman, partijvoorzitter Van
Velzen en een trio kamerleden hadden ver
geleken met hun PvdA-collega's de afgelo
pen maanden een makkie. Ingetogen ap
plaus op de goede momenten voerde de
boventoon. En onder de groene CDA-para-
plu's, waar de zaal na afloop van de spreek
beurten in discussie kon met bewindslieden
en kamerleden, overheerste de kout van
partijgenoten die elkaar weer eens tegenko
men. De wao-actievoerders bij de entree
waren door de druilerige regen blijkbaar
dermate afgekoeld dat ze op één na
niet eens de zaal binnenkwamen om,met
de CDA-top in discussie te gaan.
En zo kon Lubbers een verhaal opbou
wen waarbij de drastische ingrepen in wao
en ziektewet tot een 'ereplicht tegenover de
democratie' uitgroeiden. Want, aldus de
premier, om de democratie in stand te hou
den moeten we nadenken over de rol van
de overheid. Die moet zich beperken tot
haar kerntaken 'met vertrouwen in wat de
samenleving zelf kan doen'. Daarbij moeten
we 'voor onze inspanningen een draagvlak
houden'.
Door de groei van het aantal arbeidson
geschikten en het ziekteverzuim is dat in
gevaar gekomen. Daaraan moet iets gebeu
ren, daarover is iedereen het eens. En de
concrete maatregelen? „Als je dan iets moet
doen aan de hoogte of duur van de uitke
ring, dan voelt iedereen teleurstelling. Dan
hoor je de vraag: moet dat nu echt?"
Ja. Want, aldus de premier, „we schieten
niet tekort in wat we nu doen, maar in wat
we in het verleden niet hebben gedaan".
En, zo hoopt de premier, als de 'cultuurom
slag' een feit is 'kan de samenleving sterker
worden' en 'zal er bij sommigen iets terug
komen van een gemeenschappelijke in
spanning voor de samenleving'.
Partijvoorzitter Van Velzen had de woor
den van Lubbers al tevoren geconcreti
seerd: lof voor de PvdA die 'haar achter
stand wil inhalen' en 'niet wegloopt voor
moeilijke maatregelen'. Een oproep aan het
CNV 'dat zich door dezelfde beginselen als
ons laat inspireren' om 'constructief met
ons mee te denken en mee te werken'. En
felle kritiek op D66, dat in de wao-discussie
'zwalkt op een onzeker kompas', 'blijft han
gen in modieuze en abstracte betogen' en
'aan de zijlijn met de handen in de zakken
electorale winst boekt'.
En de dan de maatregelen zelf, die 'ook in
onze kring tot grote zorg hebben geleid'.
Net als de PvdA deed ook hij nog eens een
beroep op de regering om nog iets te be
denken voor de wao'ers onder de 50 jaar
die geen enkel uitzicht hebben om ooit nog
aan het werk te komen. „We zullen tot het
moment waarop de wetgeving wordt vast
gesteld alles op alles moeten zetten om met
oplossingen te komen." Maar verwacht
daar niet teveel van, waarschuwde hij.
„Zelfs Bert de Vries is er tot op heden niet
in geslaagd om een aanvaardbare oplossing
te bedenken. En als dat hem niet lukt, wie
dan wel?"
'Partij schendt beloftes aan kiezer'
DEN HAAG GPD
Er moet een einde komen aan
het „laten bungelen van de
minst sterken in onze samenle
ving". Dit stelt Frans Moor,
PvdA-kamerlid, in een brief aan
kamervoorzitter Deetman. In de
brief laat Moor weten met in
gang van 1 oktober zijn kamer
lidmaatschap te hebben neer-
plnd.
Moor is opgestapt vanwege
de kabinetsbesluiten over de
wao, Ziektewet en koppeling.
De fractie en een meerderheid
van de PvdA steunen deze plan
nen. Moor zegt de besluiten te
zien als „een totale afwijking
van datgene wat de PvdA aan
de kiezers heeft beloofd bij de
laatste kamerverkiezingen,
maar ook nog vele malen daar-
De sociaal-democraat schrijft
dat hij zijn kiezers uit het dis
trict Rotterdam niet meer onder
ogen durft te komen, „als ik
mijn partij met haar geschon
den beloften nog langer als ka
merlid zou vertegenwoordi
gen". Daarbij wijst Moor erop
dat de helft van cle bevolking in
het district in een van de over
heid afhankelijke situatie te
recht is gekomen. „En dit niet
zelden door jarenlang hard wer
ken
Moor zegt met spijt de Kamer
te moeten verlaten. „De afgelo
pen veertien jaar zullen altijd
bepalend blijven voor mijn han
delen in mijn verdere leven",
schrijft hij.
