Rtv show
'Dolblij dat ik terug ben'
Sportnet/Kindernet
in andere handen
'Wij brengen niet alleen
maar consumptieve tv'
Maandag 23 september 1991 Redactie: 023-150191/023-150192 JOLANDA OUKES GERARD VAN PUTTEN REINA VAN POPPELEN Vormgeving: HANS BOEZELUN
Ursul de Geer zal zich
er niet op laten
voorstaan, maar hij
is een heer van stand. Een jonk
heer, om precies te zijn. Maar
de adel is al lang de adel niet
meer, zodat het kan voorkomen
dat Ursul tot het medewerkers
bestand van RTL 4 behoort en
meer in het bijzonder tot de stal
van Joop van den Ende. Op het
eerste gezicht heeft het iets van
de hofnar die grappenverkoper
op personeelsavonden is gewor
den.
De tijden zijn veranderd en
daarmee het aangezicht van
edelen, van wie er heel wat in
de loop der jaren ridder te voet
zijn geworden. En dan kun je
natuurlijk tegen beter weten in
doorgaan met het ophouden
van je cover, maar als je als heer
van stand moet vaststellen dat
er domweg niet genoeg geld in
huis is om de adellijke status in
ere te houden, dan moet het
schild met familiewapen om
laag en de edele met de billen
bloot. In het nauw gedreven
door geldgebrek heeft menige
baron en landjonker familiebe
zit moeten verkopen. Sommi-
gen behielden hun kasteeltje
door het open te stellen voor
publiek, terwijl een enkele graaf
zijn landgoed heeft laten om
bouwen tot pretpark. Dit alles
in aanmerking genomen is een
jonkheer als tv-presentator ook
weer niet zo bijzonder.
Niettemin: de familie De Geer is
wel adel van een apart soort. Al
thans, er zitten enkele merk
waardige loten aan de stam
boom. Neem bij voorbeeld
jonkheer Dirk de Geer, destijds
CHU-politicus en in de beginja
ren van de oorlog tegen wil en
dank premier. De jonkheer
voelde zich te oud voor het pre
mierschap, beriep zich ten
overstaan van koningin Wilhel-
mina op zijn zwakke gezond
heid, maar het verhaal gaat dat
de vorstin geen pardon kende.
„Meneer De Geer, is uw eigen
gezondheid belangrijker dan de
gezondheid van een volk?"
De jonkheer, van nature toch al
niet geneigd gesprekspartners
tegen te spreken, durfde met
Wilhelmina niet in discussie te
treden en liet zich benoemen
tot premier. In die hoedanig
heid zou De Geer vervolgens de
vaderlandse geschiedenis in
gaan als het grootste politieke
onbenul dat het land heeft ge
diend. Het was meer door naïvi
teit dan door overtuiging dat De
Geer zich Compromitteerde met
de Duitse bezetter. In septem
ber 1940 werd zijn politieke lot
bezegeld, waarna hij besloot
vanuit het door hem vermale
dijde Engeland terug te keren
naar Nederland. Via Berlijn,
hetgeen hem na de oorlog extra
werd aangerekend. De Geer
werd een voorwaardelijke ge
vangenisstraf van een jaar opge
legd wegens zijn deut-
schfreundliche attitude, maar
typerend genoeg was de man
zich van weinig kwaad bewust.
De kleinzoon van Dirk de non
politicus is ook al zo'n aparte,
althans gemeten naar traditio
neel adellijke maatstaven. Hij
Vond voetballen leuker dan stu
deren en wist het te schoppen
tot modaal semi-profvoetballer
bij onder meer FC Den Haag,
De Graafschap en Haarlem. Een
jonkheer tussen hi, ha, honde-
etcetera roepende rabauwen,
waar is de waardigheid van de
adel toch gebleven? Adel ver
plicht kennelijk niet meer tot de
keuze voor een aristocratische
Ursul de Geen „Doe iets onver
wachts, schilder een Rembrandt of
koop een Picasso." foto dukstra
sport als bij voorbeeld cricket,
golf, polo te paard of hockey.
Ursul, kleinzoon van een neef
van Dirk, vertegenwoordigt dus
de artistieke tak van de familie.
Hij speelde rolletjes in films als
Spetters en De>Vierde Man. Bij
de Hoge Raad van Adel in Den
Haag hebben ze dat maar niet
geregistreerd. Ook niet trou
wens dat hij geëngageerd
toneel heeft gespeeld. Daardoor
kwam hij een jaar of twee gele
den wel in contact met de
NCRV. Als regisseur/toneelspe
ler probeerde De Geer de om
roep te interesseren voor een
dramaserie, gebaseerd op boe
ken van Honoré de Balzac.
De NCRV had geen belangstel
ling, wel hadden ze een presen
tator nodig voor een talkshow.
Ursul had als gastheer iets eru
diets over zich. En hij legde zijn
gasten geen strobreed in de
weg. Niks kritische vragen, ge
woon onderhoudende kout.
Na een tv-seizoen vond de
NCRV het genoeg, Ursul had
blijkbaar toch niet helemaal aan
de verwachtingen voldaan. Jhr.
De Geer moest weg uit Kasteel
Oud-Wassenaar en de NCRV
had voor hem ook niet zo gauw
een ander programma bij de
hand. En zo werd edelman be
delman. Ursul bood zich bij an
dere omroepen aan. Uiteinde
lijk ontfermde Joop van den En-
de zich over hem. En nu ont
vangt hij in een heel andere en
tourage dan die van Oud-Was
senaar zijn gasten. Maar Ursul
is nog altijd De Geer, de be
schaafde causeur, die vermoe
delijk ook in' een kale gymnas
tiekzaal nog de illusie van een
goed glas wijn en en open
haard-vuur weet op te wekken.
De ene keer irriteert dat, de an
dere keer doet dat weldadig
aan. Had De Geer laatst make
laar Mens wat kritischer bena
derd, met aan zekerheid gren
zende waarschijnlijkheid zou de
kijker meer over de prima don-
na-gedragingen van Pavarotti in
en om Scheveningen te weten
zijn gekomen. Nu onderbrak De
Geer hem uitgerekend op de
momenten dat Mens aanstalten
maakte daarover een boekje
open te doen.
De Geers gemoedelijke inter
viewstij! deed juist wel recht
aan de bejaarde Britse practical
jokers, die naar eigen zeggen 10
jaar lang boeren, burgers, bui
tenlui en wetenschappers in de
maling hebben genomen met
hun cirkels in korenvelden. Mis
schien dat ze juist met hun ver
halen de kluit grotesk zaten te
belazeren, de heren waren in
elk geval wel onderhoudend. En
feitelijk geldt ook voor Ursuls
praatprogramma: een niet on
aangename tijdspassering,
maar je hoeft er niet voor thuis
te blijven. Zijn uitsmijter ademt
dat vrijblijvende ook uit: „Doe
eens iets onverwachts. Schilder
een Rembrandt of koop een Pi-
TELEVISIE WORDT steeds vaker gedegradeerd tot
kermisvermaak. Wij doen daar niet aan mee. Wij stel
len andere waarden centraal en klimmen als het ware
tegen de berg op. Als Nederland 1 wint, dan zullen
wij iets vertegenwoordigen wat zeldzaam wordt. (Ri
chard Schoonhoven, directeur KRO)
Boudewijn Klap (AVRO), Richard Schoonhoven (KRO) en Coen Boerma (NCRV): „De samenwerking zoals in
gang gezet tussen de drie omroepen is een autonoom proces. Dat doen wij ondanks alle politieke woelingen
die ons in de komende jaren nog zullen overspoelen. Wij gaan door." foto anp
niet het enige doel. De omroe
pen zijn nadrukkelijk bereid
programma's te maken voor
kleine groepen. Een filosofisch
programma op de late avond
wordt voor pakweg een procent
van het kijkersbestand graag ge
maakt. Cultuurprogramma's
mogen worden gemaakt voor
de kleine groep van echte lief
hebbers. Een kerkdienst op de
zondagochtend haalt nog geen
procent. Tachtigduizend kijkers
is echter wel gelijk aan vele volle
kerken.
Programma's maken voor
kleine groepen is voor de om
roepen wel een kostbare affaire.
Meer efficiency en meer samen
werking zal volgens de betrok
ken directeuren onvoldoende
zijn om alle pretenties waar te
maken. De overheid moet dan
wel blijven houden van de pu
blieke omroep.
De gezamenlijkheid beperkt
zich in het eerste televisiesei
zoen tot een spelletje zes dagen
in de week op de vroege voor
avond en samenwerking in het
servicie-programma aan het
einde van de middag. Voor de
toekomst kan op meer terreinen
samenwerking plaatshebben.
Voor volgend jaar al staat een
gezamenlijke soap op het pro
gramma.
Samenwerking kent grenzen.
De eigen actualiteitenrubrieken
zullen zeker hun eigen karakter
behouden. Schoonhoven: „Met
ieders instemming en naar ie
ders genoegen willen wij de ei
gen rubrieken overeind houden.
Juist daar kunnen wij de eigen
identiteit vorm geven."
Schoonhoven zou graag de
inhoud zien veranderen. „Het
gaat bij actualiteitenrubrieken
niet meer uitsluitend om het
nieuws van de dag. Daar heb
ben wij het Journaal voor. Wij
moeten juist terug naar die tijd
waarin de techniek nog niet zo
veel onmiddelijkheid toestond.
Veel diepgang is sinds die tijd
verloren gegaan. De rubrieken
moeten juist weer de dingen
zoeken die onderhuids in de sa
menleving te vinden zijn."
Huisvesting
Op andere punten wordt nog
nadrukkelijk gestudeerd. Een
werkgroep kijkt naar de moge
lijkheden te komen tot gemeen
schappelijke huisvesting. Plan
nen zijn in voorbereiding om te
komen tot een gezamenlijke
produktieafdeling. Met een der
gelijke aanpak moeten de om
roepen beter in staat zijn kennis
en ervaring vast te houden.
En de omroepen willen wer
ken aan een gezamenlijk ont
wikkelingsfonds.'Volgens Boer
ma is een dergelijk fonds drin
gend noodzakelijk om nieuwe
vormen te ontwikkelen. Naar
zijn mening vertonen bij voor
beeld amusementsprogram
ma's slijtage verschijnselen. Sa
menwerking in dat verband
schept niet alleen voor de eigen
markt gemakkelijker nieuwe
programma's. Het stelt de om
roepen ook in staat de rechten
te exploiteren.
Verdergaande groei van de
samenwerking zal negatieve ge
volgen hebben voor de werkge
legenheid. Daar laten de direc
teuren geen onduidelijkheid
over bestaan. Nu hebben de
omroepen zo'n achthonderd
mensen in vaste dienst. Daar zal
een niet onaanzienlijk deel van
af gaan. Voor de KRO geldt een
bovengrens van tweehonderd
medewerkers. De andere om
roepen noemen dergelijke cij
fers niet. Een inventarisatie
moet duidelijk maken hoeveel
taken de omroepen willen be
houden.
Onduidelijkheid over de toe
komst van het bestel lijkt de
omroepen niet af te remmen in
hun vernieuwingsdrang. Nog
vorige week kondigde de AVRO-
voorzitter aan dat bij het ont
staan van twee publieke netten
de samenwerking moet worden
overwogen. De directeuren zijn
er van overtuigd dat zij ook in
zo'n situatie de hoofdkleur van
het net kunnen bepalen.
Schoonhoven: „De samenwer
king zoals in gang gezet tussen
de drie omroepen is een auto
noom proces. Dat doen wij on
danks alle politieke woelingen
die ons in de komende jaren
nog zullen overspoelen. Wij
gaan door."
Wessel van Diepen presenteert VOO's Muziekdag
CLOSE UP
De twee satellietstations Kin-
demet en Sportnet zijn per 1
september volledig in handen
gekomen van het Britse W.H.
Smith-tv. Tot dusverre zaten
beide stations in de Media Hol
ding Benelux, waar W.H. Smith-
tv zo'n 43 procent van de aan
delen in bezit had. Volgens een
woordvoerder van beide tv-sta-
tions is de verwachting dat door
de aandelenovername Kinder-
net en Sportnet ruimere bud
getten zullen krijgen voor tv-
programma's.
De Britse boekenketen W.H.
Smith had voorheen al éen aan
deel in beide stations, maar be
sloot enkele maanden geleden
de televisiepoot van het bedrijf
te verkopen. W.H. Smith-tv leidt
nu een onafhankelijk leven, los
van de boekenketen. Dit ver
zelfstandigde bedrijf, waar het
Franse Canal Plus een van de
aandeelhouders van is, is nu
voor honderd procent eigenaar
geworden van Kindemet en
Sportnet. Tegelijkertijd heeft
W.H. Smith zich teruggetrokken
uit de vroegere holding.
De 43 procent van de aande
len van deze Media Holding Be
nelux die W.H. Smith-tv achter
laat, zijn overgenomen door
Dennis Livson, die al voor veer
tig procent in de holding parti
cipeerde.
Kindemet en Sportnet, die ju
ridisch los van elkaar staan, zul
len in een centraal pand wor
den ondergebracht. Naar ver
wachting zullen de satellietzen
ders Lifestyle en Cable Jukebox
zich hier over enige tijd ook bij
aansluiten.
TT T
essel van Diepen is terug op het
V oude nest. Weer neergestreken bij
T T Veronica. Twee jaar heeft zijn uit
stapje naar RTL 4 geduurd. De 24-jarige Van Die
pen verhuisde toen met Lex Harding mee naar
het splinternieuwe commerciële televisie-station
RTLVeronique. Ruim een jaar geleden koos Har
ding toch weer voor Veronica en werd Veronique
RTL 4 waarmee een echte familiezender werd
met veel programma's van Joop van den Ende.
Het imago van het nieuwe station veranderde.
Van snel en jong werd het wat gezapiger en ge
moedelijker. Geen spectaculaire popprogramma's
en live-shows, maar veel spelletjes en drama-se
ries. Wessel voelde zich duidelijk steeds minder
thuis bij dat station. Toen in de zomer bleek dat
Veronica weer ruimte voor hem wilde maken was
de keuze snel gemaakt.
„Ik ben dolblij terug te zijn. Ik heb nu het ge
voel nooit weggeweest te zijn. Ik heb ook met een
groot aantal mensen bij Veronica steeds contact
gehouden, dat zijn gewoon vrienden van me. Ik
heb ook de indruk dat ik weer bijzonder welkom
was. Het lijkt alsof iedereen blij is met mijn terug
keer. Ik heb destijds ook gezegd: Ik ga niet naar
Véronique maar ik ga met Lex Harding mee. Ik
ben heus niet idolaat van Lex, maar het is een
man van wie ik veel kan leren op het gebied van
radio-televisie en popkennis is het algemeen."
Countdown
Wessel is door Veronica geparachuteerd op zijn
oude plek, bij Countdown. Rob Stenders en
Jeroen van Inkel hebben tijdens Van Diepens af
wezigheid dat programma gepresenteerd, maar
de kijkcijfers bleven vooral het laatste jaar schrik
barend dalen. Moet Wessel Countdown nu uit de
malaise halen? „Nou dat weet ik niet hoor. Ik zeg
ook niet dat het aan Stenders en Van Inkel heeft
gelegen dat de cijfers steeds minder werden. Het
is algemeen bekend dat popmuziek op televisie
door een hele moeilijke periode gaat. Dat komt
natuurlijk ook een beetje door MTV, maar toch
kan dat geen echte concurrent zijn van Count
down. MTV is een clipstation. Kille presentatie in
een koude studio. In Countdown gaat het om
meer dan muziek. De artiest staat centraal. We
willen vooral veel interviews en live-optredens.
Countdown moet warmte oproepen. Wat ik nu
natuurlijk als groot voordeel ervaar is het feit dat
ik veel artiesten al meerdere malen heb ontmoet
en heb geïnterviewd. Dan ontstaat er toch een
soort band. Je kletst makkelijker' en ze laten zich
sneller interviewen. Ik hou echt van televisie. Rob
en Jeroen zijn natuurlijk in eerste instantie radio
mensen. Misschien maakt dat wel verschil. Je
hoort mij echt niet zeggen dat ik het beter doe.
Hooguit anders."
De 24-jarige Wessel van Diepen voelt zich dui
delijk thuis in de popwereld. „Ja, absoluut, maar
over een jaar of twee wil ik wat anders doen dan
Countdown. Ik ben een voorstander van door
stroming. Te oud zal ik me niet snel voelen voor
een popprogramma. Tenslotte presenteerde Ad
Visser tot zijn vijftigste, geloof ik, Top Pop, maar
dat gebeurt me niet. Nee nog een jaar of twee en
dan weer iets anders."
Muziekdag
Morgen is Wessel van Diepen weer veel te zien op
het Veronica-scherm. Volgens het spoorboekje
begint de zeven uur durende Muziekdag om
16.50 uur. Presentatoren zijn Jeroen van Inkel,
Erik de Zwart, Bart de Graaff, Chiel van Praag, Ka
rin Vlasblom en Wessel van Diepen. Tevens
maakt de inmiddels befaamde Amerikaanse vi
deo-jockey Adam Curry zijn rentree op het Vero
nica-scherm. Via een eerder opgenomen bandje
presenteert Adam zijn zogeheten Curry-rapport.
De Muziekdag is inmiddels een jaarlijks terug
kerend spektakel bij Veronica. Deze keer is geko
zen voor een combinatie van Nederlandse en bui
tenlandse popmuziek in de vorm van live-optre
dens en specials en wordt 's avonds de muziek
film over het moeizame leven van Karen Carpen
ter herhaald. Ook een herhaling is de afsluiter van
de Muziekdag: de documentaire over het leven en
de dood van Doors-zanger Jim Morrison.
De Muziekdag biedt 's middags tussen vijf urn
en 's avonds half negen een afwisselend beeld.
Kijkers kunnen via een speciaal telefoonmummer
hun favoriete clip doorbellen, ze kunnen meedin
gen naar een reis naar Zweden waar Roxette een
optreden verzorgt en Veronica zendt een exclusief
interview uit dat Erik de Zwart had met 's werelds
meest swingende en excentrieke prinses, namelijk
Stephanie van Monaco. Verder is er een item met
ex-Dolly Dot Patty Zomer die de kijkers zal vertel
len hoe de mode er komend seizoen gaat uitzien
en waarom kleding, kapsel en accesoires zo be
langrijk voor popsterren zijn. Ook staat op stapel
een gesprek met acteur Terence Knox, die de rol
van Sergeant Zeke Anderson speelt in de serie
Tour of Duty. Heel mooi wordt de special met de
Britse popgroep Level 42. Mark King en zijn me
de-bandleden zijn live in de Countdown studio.
Vervolgens wordt vanuit de Countdownstudio
een live-programma uitgezonden waarin heel
veel bekende internationale sterren hun opwach
ting maken.
Tour of Duty
Na het journaal van acht uur wordt Tour of Duty
vertoond, een serie die op zo'n Muziekdag niet
misstaat, omdat veel scènes doorspekt zijn met
muziek uit de jaren zestig en zeventig. Rond half
tien 's avonds is er een verslag te zien van de Mu-
ziekveiling die vanavond plaats heeft in de Count-
down-studio. Vervolgens de Karen Carpenter-
story en de documentaire over Jim Morrison en
dan is het inmiddels na middernacht en sluit ook
Veronica de swingende dinsdag af.
STRIPS
BOLLEBOOM
BOES
AVRO, KRO en NCRV staan voor veelvormig kwaliteitsnet
ry
M al het christelijke ka-
M rakter van NCRV en
m J KRO op Nederland 1
vervagen tot de AVRO-identi-
teit van de neutrale omroep?
De omroepdirecteuren Boude
wijn Klap (AVRO), Richard
Schoonhoven (KRO) en Coen
Boerma (NCRV) denken van
niet. Zij streven naar veelvor
migheid. Kwaliteit is het ide
aal. Voorwaarde is wel dat de
overheid blijft houden van de
publieke omroep. Nederland 1
krijgt van 1 oktober af een an
der gezicht Een nieuw logo en
in de programmering zijn voor
de eerste keer gezamenlijke
programma's van AVRO, KRO
en NCRV opgenomen. De sa
menwerking bestrijkt niet de
gehele week. De Evangelische
Omroep behoudt op dinsdag
op het eerste net haar eigen
identiteit.
Volgens de drie heren gaat
het op het eerste nét om kwali
teit en veelvormigheid. Een
compleet net, waarbij de maat
schappelijke verankering de
verenigingen hebben immers
ruim 2 miljoen leden uit
drukkelijk zichtbaar blijft. Een
nieuwe eenheid moet ontstaan
waarbij wordt voldaan aan de
komst van een herkenbaar net,
zonder dat de eigenheid ver
dwijnt.
Klap: „Het gaat allereerst om
de eenheid in stijl. Vergelijk het
met een krant. Een sportredac
tie heeft een ander karakter dan
de binnenlandredactie. Samen
passen zij wel in een eenheid.
De verschillende programma
programmering aan worden ge
toetst.'
De publieksgroepen van
AVRO, KRO en NCRV tonen, zo
blijkt uit onderzoek, een grote
overeenkomst. Hun achterban
behoort in meerderheid tot de
middengeneratie. De leden van
deze omroepen zijn niet ex
treem, houden niet van sterk
polariseren en staan niet voor
op bij het doorbreken van ta
boes. Zij wensen een herken
baar en degelijk net met ander
soortig amusement en betrouw
bare informatie.
Kermisvermaak
„Televisie wordt steeds vaker
gedegradeerd tot kermisver
maak", meent Schoonhoven.
„Zie de omroepen in landen als
Spanje en Italië. Een Europeaan
zal in de Verenigde Staten ook
niet langer dan een half uur kij
ken. Wij doen daar niet aan
mee. Wij stellen andere waar
den centraal en klimmen als het
ware tegen de berg op. Als Ne
derland 1 wint, dan zullen wij
iets vertegenwoordigen wat
zeldzaam wordt."
Over de gewenste kijkcijfers
laten AVRO, KRO en NCRV zich
niet uit. Op den duur moet de
aanhang wel groter zijn dan in
de huidige constellatie. Volgens
Klap is het hoog tijd voor een
herwaardering. „Kijkcijfers
moeten in de juiste context
worden geplaatst. Als de AVRO
de James Bond-cyclus uitzendt
is er concurrentie met een voet
balwedstrijd of Sonja. Op zo'n
moment zijn kijkcijfers betrek
kelijk."
Hoge kijkcijfers zijn voor de
drie omroepen nadrukkelijk ook
Wessel van Diepen:
„Ik heb nu het ge
voel nooit bij Vero
nica weggeweest te
Zijn." ARCHIEFFOTO
HEINZ
Nederland
-AV/2Q/ N(*V
vanaf 1 oktober 1991.
genres moeten ook voldoen aan
de publieke opdracht. De om
roepen erkennen de norm dat
op dicht bekeken uren grote
groepen moeten worden be
reikt. Verder proberen wij kwali
teitseisen te formuleren."
„Wij zouden ook niet de weg
van samenwerking zijn ingesla
gen als er geen verwantschap in
cultuur zou zijn geweest", zegt
NCRV's Boerma. „Het is heel
simpel. Wij willen geen van
drieën louter consumptieve te
levisie maken. De mens wordt
door ons niet behandeld als een
voorwerp."
„Wij erkennen ook de woor
den dat de omroep verdraag
zaam moet zijn in religieus en
cultureel opzicht", vult Richard
Schoonhoven namens de KRO
aan. „Nederland 1 moet oriën
tatie bieden op de samenleving,
waarna mensen zelfstandig
kunnen handelen. Daar priori
teit aan geven, betekent dat er
voor de drie omroepen een be
langrijk uitgangspunt voor han
den is. Daar kan de rest van de
