Leidsch Dagblad
Servië ligt dwars
Belgische minister Cools vermoord
vanwege onderzoek Iraaks superkanon
Kuwaytse zandwerper
aan Russen verkocht
Hoogleraar
Veeneklaas
overleden
Maandag 5 augustus 1991
opgericht 1 maart 1860
Nr. 39613
Losse nummers f 1,45
Waar blijft het baasje nou? Deze rijkse Linz, waar de Donau buiten
hond heeft een droog plekje ge- haar oevers is getreden na dagen
zocht in een park in het Oosten- van aanhoudende zware regenval.
NIEUWSLIJN
Rattenplaag in Leiden-Noord
De gemeentereiniging is de laatste dagen druk bezig geweest de
overlast van ratten in de omgeving van de Willem de Zwijger
laan tegen te gaan. Er kwamen regelmatig klachten bij de politie
I binnen over ratten. Politievoorlichter D. Graveland spreekt zelfs
J van een kleine plaag. De vermoedelijke oorzaak ligt onder ande-
P re bij flatbewoners die etensresten naar beneden gooien. Dat
trekt de ratten aan. De reiniging heeft inmiddels bakken met gif
f, in de omgeving geplaatst.
Fransen jagen op verkrachtersbende
De Franse politie heeft zaterdag een waarschuwing gericht aan
i vrouwen die alleen in een auto in het zuiden van Frankrijk rij
den. Ze moeten op hun hoede zijn voor mannen die ervan wor-
I den verdacht de afgelopen twee maanden 20 verkrachtingen te
hebben gepleegd. De slachtoffers worden op wegen in de buurt
i; van Marseille en Aix-en-Provence gestopt door gemaskerde en
jj met messen bewapende mannen, meegenomen naar een stille
plek en verkracht. Volgens de politie bestaat de bende uit vier
mannen, die echter meestal in tweetallen optreden. De politie
heeft helikopters en 100 gendarmes ingezet om de verkrachters
op te sporen.
Imelda Marcos mag in VS vrij reizen
J Het Amerikaanse ministerie van justitie heeft de reisbeperkin-
gen opgeheven die waren opgelegd aan Imelda Marcos. Ze mag
f nu weer vrij reizen in de Verenigde Staten. Dit heeft de advocaat
van de weduwe van de overleden Filipijnse dictator verklaard,
j „Ze is opgetogen. Het is de eerste keer dat ze vrij is om te gaan
5 en staan waar ze wil", zei raadsman James Linn. Ofschoon Mar-
I cos vorig jaar werd vrijgesproken in een proces wegens diefstal
j uit de Filipijnse schatkist, had ze steeds toestemming van de
Amerikaanse autoriteiten nodig om Manhattan (New York) te
I mogen verlaten.
SPORT
Heieen v.d.Berg tenniskampioene
j De voortekenen dienden zich vorige week al aan. Gisteren
I maakte Heieen van den Berg in Warmond aan alle twijfel een
I einde. De 19-jarige Noordwijkerhoutse tennister is weer hele-
maal de oude. Afgelopen jaar dreigde Van den Berg door onder
andere een blessure in de vergetelheid te raken. In de vrouwen-
j finale van de Nederlandse kampioenschappen versloeg zij haar
tennisvriendin Esmir Hoogendoom uit Heemstede in drie sets:
6-4 1 -6 7-5. Haar overwinning leek in de derde set overigens ver
I weg. Door de laatste vijf games op haar naam te schrijverr wend-
1 de zij een naderende nederlaag af.
[J De 21 -jarige wielrenster Petra Grimbergen (foto) uit Rijnsburg
voegde gisteren op de Alkmaarder wielerbaan de nationale titel
puntenkoers aan haar erelijst toe. Enkele maanden geleden
i werd zij Nederlands kampioene op de weg.
Baarnse firma verkoopt noodgedwongen
lijk zandwerpers aan Kuwayt te
verkopen. „Tot die tijd mochten
alleen firma's uit de Verenigde
Staten de branden blussen." In
ternationale druk zorgde er ech
ter voor dat ook niet-Ameri-
kaanse bedrijven een vergun
ning kunnen krijgen.
De verkoop aan de Russen
betekent overigens niet dat Ku
wayt het zonder Nederlandse
zandwerper moet stellen. Vol
gens Doyer bouwt Huisman
momenteel aan een nieuw ap
paraat, dat over acht dagen
klaar moet zijn.
Zie ook pagina 5
De Baamse fabrikant Huisman
heeft de Desert Jet, een zand
werper die speciaal is gebouwd
om de oliebranden in Kuwayt te
blussen, verkocht aan een Rus
sische zandgroeve. De Baamse
firma ging noodgedwongen tot
de verkoop over omdat de be
nodigde blus-vergunning te
lang op zich liet wachten. Dat
heeft directeur L. Huisman in
het weekeinde bekendgemaakt.
Volgens de uitvinder .an de
Desert Jet, de gepensioneerde
Bussumse ingenieur C. Doyer,
is het pas sinds zeer kort moge-
NS proberen
ruzie treintaxi
in te dammen
De Nederlandse Spoorwegen
hebben vandaag een poging ge
daan om een escalatie in het
conflict over de invoering van
de treintaxi in de grote steden te
voorkomen.
Een lange stoet taxi-chauf
feurs is vanochtend vanuit Den
Haag naar Utrecht vertokken
om daar een petitie aan te bie
den tegen de komst van de
treintaxi in de Hofstad.
Ongeveer honderd taxi's uit
Den Haag en Rotterdam verza
melden zich vanochtend voor
het Haagse Centraal Station. Zij
reden in optocht naar Utrecht,
waar het actiecomité een on
derhoud had met directeur Re-
merie van VOF Treintaxi. Dit
aan de NS verbonden bedrijf zet
het treintaxiproject op.
De stoet zorgde voor files van
ten minste twaalf kilometer op
de rijksweg A12 tussen Den
Haag en Utrecht.
In een brief aan de Haagse
taxi-ondememers gaat VOF
Treintaxi in op de vrees van de
taxi-ondememers dat de invoe
ring van de treintaxi in Den
Haag op 1 oktober oneerlijke
concurrentie betekent.
Een onderzoek onder trein
reizigers heeft volgens VOF
Treintaxi uitgewezen dat slechts
één procent van hen voorheen
gebruik maakte van een taxi
naar of vanaf het station. Sinds
de invoering van de treintaxi is
dat 5 10 procent.
De spoorwegen verwachten
dan ook dat de treintaxi op ter
mijn alle taxi's voor een nieuw
publiek aantrekkelijker zal ma
ken. „Kortom, meer klandizie,
ook voor het reguliere taxibe
drijfaldus de brief.
Vorige week heeft de Rotter
damse Taxi Centrale (RTC) al
besloten zich uit het treintaxi
project terug te trekken om te
voorkomen dat er onrust ont
staat onder de Rotterdamse
chauffeurs.
FEITEN EN MENINGEN
'Start-verdrag is
belediging voor
intelligentie'
Extra geld voor
aids-huisartsen in
Amsterdam
Het corso liep'dit
jaar nietvast in de
stad
Van Well, eens
machthebber van
de sociëteit
Nog geen abonnee
nri 071-161400
DEL! 071 - 161353
Missie EG-trojka volkomen mislukt
HET WOORD IS AAN
De vredesmissie van de EG-trojka in Joegoslavië is giste
ren volledig mislukt. De drie Servische vertegenwoordi
gers in het Joegoslavische staatspresidium kwamen niet
opdagen. Daarmee blokkeerden ze de unanieme onder
tekening van het EG-voorstel om waarnemers naar Kroa
tië te sturen. Minister Van den Broek, die de EG-delegatie
leidde, keerde gisteravond gedesillusioneerd terug op
Schiphol.
BELGRADO RUNA HELUNGA
CORRESPONDENT
De EG-voorstellen behelsden
directe terugtrekking van de
troepen van het Joegoslavische
leger en de Kroatische milities
uit het gebied en ontwapening
van de Servische bevolking. Na
een staakt-het-vuren hadden
EG-waamemers de handhaving
van het bestand moeten contro
leren.
Het voorstel had alleen kans
van slagen als alle partijen be
reid zouden zijn mee te werken
aan een staakt-het-vuren. Una
nimiteit was de eerste voor
waarde om de taken van de EG-
waamemers in Slovenië uit te
breiden naar de oorlogsgebie
den in Kroatië. Die unanimiteit
was in zicht, toen de Servische
president Milosevic in de nacht
van zaterdag op zondag na
urenlange onderhandelingen
instemde met het zenden van
Maar gistermiddag bleek het
woord van de president niets
waard. Zowel de vertegenwoor
digers van Servië, Kosovo en
Vojvodina als Milosevic zelf lie
ten het afweten op de vergade
ring waar het EG-plan zou wor
den ondertekend, 's Ochtends
had ook generaal Kadijevic, de
federale minister van defensie,
geweigerd het stuk te aanvaar
den.
Van den Broek concludeerde
om twee uur 's middags dat het
geen zin meer had om door te
praten: „Er is een grote meer
derheid voor de door ons voor
gestelde oplossing, maar er is
een gebrek aan politieke wil om
echt tot een staakt-het-vuren te
komen". Hij legde de schuld
van de mislukking geheel bij
Servië. „Het is hard te constate
ren dat na urenlang overleg met
de politieke verantwoordelijke
van een republiek, diezelfde
verantwoordelijke de volgende
dag instructies geeft die geheel
in tegenspraak zijn met de af
spraken die eerder waren over
eengekomen", aldus de minis
ter.
Van den Broek wilde nog niet
zeggen wat de EG nu gaat doen.
Er zal eerst nader moeten wor
den overlegd met de partners
en met de leden van de Confe
rentie voor Vrede en Samen
werking in Europa (CVSE). Hij
sloot verdere bemoeienis van de
EG op dit moment eigenlijk uit.
De Kroatische president Tudj-
man zei gisteren dat zijn rege
ring de hulp zal inroepen van
de Verenigde Naties. Hij vreest
dat de botsingen tussen Kroaten
en Serviërs na de mislukte be
middelingspoging van de EG
nog bloediger zullen worden.
Ook afgelopen weekeinde wa
ren er in Kroatië incidenten,
vooral in de buurt van de ooste
lijke stad Osijek. In het naburige
Bijelo Brdo zou met mortieren
zijn geschoten. Volgens het Joe
goslavische leger werd het vuur
geopend op een van haar een
heden. Volgens de Kroatische
autoriteiten kwam het door
Kroaten bewoonde dorp Sarvas
onder vuur te liggen.
Zie ook pagina 2
NOORDWU K Duizenden men- Rijnsburgse Bloemencorso, die de
sen verdrongen zich gisteren bij hele dag op de Koningin Wilhel-
de twaalf praalwagens en talloze mina Boulevard in Noordwijk ge-
andere voertuigen van het 45e parkeerd stonden. De tocht door
de streek was de dag ervoor zon- uit Rijnsburg uitverkoren. 'Ruiter-
der problemen verlopen. Als sport' had het beste arrangement,
mooiste praalwagen werd 'Denk- foto dick hogewoning
sport' van Bloemenveiling Flora
BRUSSEL J.FOSTER-E.CIEEMPUT
Op 18 juli doodde een sluipmoordenaar
de voormalige Belgische vice-premier
André Cools. De politicus was net in het
bezit gekomen van bewijzen dat er
steekpenningen waren betaald aan Bel
gische ambtenaren om het wapenem
bargo tegen Irak te omzeilen.
De moord op de socialistische politi
cus maakt de intrige, die ontstond toen
de Canadese wetenschapper Gerald Bull
erin toestemde wapens te maken voor
Irak, nog bloediger.
Vlak voor zijn dood had Cools docu
menten van onder meer de bank BCCI
gekregen. De papieren vormden het be
wijs dat ambtenaren waren omgekocht
om vrachtvliegtuigen van de Belgische
luchtmacht te gebruiken voor het ver
voer van voortstuwingsstoffen voor een
superkanon naar Irak. Een deel van de
voortstuwingsstoffen - brandbaar mate
riaal dat wordt gebruikt om projefctielen
te lanceren - was bestemd voor Project
Babyion, het door Buil ontworpen super-
kanon. Buil werd op 22 maart 1990 ge
dood door een huurmoordenaar.
Even voordat hij werd vermoord had
Buil het nog gehad over de fabrikant van
de voortstuwingsstoffen, Poudreries
Réunies de Belgique (PRB), de onderne
ming waarnaar ex-minister Cools een
onderzoek instelde.
PRB, ooit onderdeel van de machtige
groep Société Générale de Belgique. was
inmiddels overgenomen door het Britse
Astra Holdings. Uit onderzoek van de
Britse journalist William Lowther blijkt
dat Astra als snel na de overname ont
dekte dat vracht die zogenaamd was be
stemd voor Jordanië, in werkelijkheid
naar Irak ging - en dat het ging om on
derdelen voor een superkanon. Astra
stelde de Britse veiligheidsdienst hiervan
op de hoogte. Bedrijfsfunctionarissen
van Astra vonden dat ze door PRB voor
de gek waren gehouden.
Steekpenningen
Cools' belangstelling voor de illegale za
ken van PRB dateerde al van vóór de
komst van Buil als klant. PRB was een
van Iraks belangrijkste leveranciers tij
dens de oorlog met Iran, toen het Wes
ten zogenaamd neutraal was en geen
wapens mocht leveren.
Cools (63) hield op die fatale achttien
de juli de deur van zijn auto open voor
zijn vriendin, Marie-Helene Joiret (32).
Hij werd neergeschoten voordat hij ach
ter het stuur kon plaats nemen. Cools
werd gedood met hetzelfde kaliber ko
gels als dr. Buil. Een daarvan belandde
vlak naast de nier van zijn vriendin, toen
zij zich over het lichaam van de politicus
boog.
Het lijkt alsof politie en justitie niet
veel moeite doen om de moordenaar te
vinden. Getuigen gaven een vaag signa
lement van een man van in de dertig in
een spijkerbroek en op sportschoenen.
Een verpleger met een wrok jegens zijn
werkgever en in het bezit van een geweer
is opgepakt, maar een belangrijke ver
dachte is hij niet.
Volgens Belgische autoriteiten is het
moeilijk na te gaan waarom Irak steek
penningen heeft betaald om stuwstof
van PRB te krijgen. De officiële papieren
voor de lading stonden duidelijk op
naam van Jordanië. En de Belgische
Een dichter is iemand die zich de
schouders aftast naar vleugels.
EnkvanderEede
VANDAAG
Binnenland -
Buitenland -
Feiten en me
Kunst -
Regio -
RTV programma's -
Sport
HET WEER
Wolkenvelden
Wolkenvelden en later op de dag
een enkele bui. Middagtempera-
tuur ongeveer 23 graden. Mini
mumtemperatuur omstreeks 15
graden. Zwakke tot matige zuid
westelijke wind, rond kracht 3.
Vooruitzichten voor woensdag tot
en met zaterdag: licht wisselvallig
zomerweer met een enkele bui.
Middagtemperatuur rond 22 gra
den.
LEIDEN. WIM SCHRIJVER
De Leidse oud-hoogleraar kin
dergeneeskunde dr. G.M.H.
Veeneklaas is op 82-jarige leef
tijd overleden.
Hij genoot faam als degene die
de integrale zorg voor het zieke
kind heeft geïntroduceerd, on
der meer in de vorm van de pe
dagogisch medewerker.
Veeneklaas was van 1952 tot
1977 hoogleraar. Na zijn emeri
taat was hij enkele jaren direc
teur van het medisch kleuter
dagverblijf 'Margriet' in Leider
dorp. Hij ontving diverse hoge
onderscheidingen voor zijn
werk, in de jaren dertig als arts
in Ethiopië!ten tijde van de oor
log met Italië) en voor zijn rol in
het verzet in bezettingstijd.
Voor zijn medisch werk kreeg
hij tevens de Gorterpenning.
HOE LANG
JllMWa
n ontvang ëa krant
rarata twti
luchtmacht vervoert wel vaker gevaarlij
ke lading voor particuliere bedrijven.
Het is niet duidelijk of de moord op
Cools toevallig of opzettelijk is verbon
den met het Iraakse superkanon. Duide
lijk is wel dat de affaire omgeven blijft
met geweld, dat verhuld wordt door de
overheid.
De dag voor Cools stierf meldde een
officieel Brits comité, dat export naar
Irak onderzoekt, dat twee ingenieursbe-
drijven, Sheffield Forgemasters en Ha
lesowen, betrokken waren bij de bouw
van het superkanon. De Britse regering
wist dat. Diverse betrokkenen hebben
tegenover The Independent verklaard
dat de Britse veiligheidsdienst veel meer
wist over dr. Bulls Space Research Cor
poration (SRC) dan de regering heeft
toegegeven, sinds de vondst van onder
delen voor de bouw van een superkanon
in april 1990 in de haven van Teesport.
Volgens Londen werd pas najaar 1989
voor het eerst duidelijk dat Irak bezig
was met de bouw van een superkanon.
Onbekend is welke ministers op de
hoogte werden gesteld.
Zie verder pagina 5
h Dagblad
ir 10050
2300 VB Laidao