Schoner milieu bestaat alleen op papier
Braziliaanse pater Rezende
loopt nooit alleen op straat
Rk kerkverlating
in zuiden kleiner
REPORTAGE I
fayi,
Geweld gaat na proces tegen moordenaars Chico Mendes gewoon door
Polen: Kerk
is te machtig
DINSDAG 19 MAART 1991
AMSTERDAM Overheid en
bedrijfsleven in Nederland zijn
wereldkampioen plannen ma
ken in hun streven naar een
schoner milieu. Maar als het er
op aankomt die plannen uit te
voeren, geeft niemand thuis
Tot deze sombere conclusie ko
men Jan Bijlsma en Wytze van
der Naald van Greenpeace, ge
specialiseerd in de problema
tiek rond de lozing van che
misch afval. "In het buitenland
wordt altijd verondersteld dat
Nederland heel ver is. Op pa
pier klopt dat. Maar dan alleen
op papier", aldus Bijlsma.
Met een schuin oog naar de publie
ke opinie voelen de bedrijven zich
genoodzaakt het milieu hoog in het
vaandel te hebben staan, zegt Van
der Naald. "Ze hebben belang bij
een goed imago. Maar in de prakti jk
wordt er bitter weinig waarge
maakt. Als je ze wijst op hun verant
woordelijkheid, kun je dikwijls re
kenen op tegenwerking. Het be
drijfsleven probeert nog steeds de
vergunningen, die bepalen hoeveel
van welke chemische stoffen mag
worden geloosd, zo ruim mogelijk
te houden".
Van der Naald noemt Shell als
voorbeeld. "Shell probeert zijn
imago op te poetsen. Lees maar in
eén van hun eigen publikaties over
de nieuwbouw van de raffinaderij
in Pernis. 'Shell bouwt op een
nieuw en schoon complex' staat er
als kop boven een verhaal. De wvo-
vergunning (Wet verontreiniging
van het oppervlaktewater) die Shell
van het ministerie heeft weten te
krijgen, staat het concern echter
wèl toe veel te veel olie te lozen. Te
gen de internationale regels in. De
juichende publicaties wijken vaak
sterk af van wat in praktijk wordt
gebracht".
Onder druk
Volgens de Greenpeaee-medewer-
kers laat de overheid het economi
sche belang nog al te vaak prevale
ren boven het milieubelang. De
overheid staat daarbij natuurlijk
onder druk, aldus Bijlsma. Immers,
als een vergunning uitblijft zou een
concern wel eens een ander land
voor zijn nieuwe vestiging kunnen
kiezen, waar de eisen minder streng
zijn.
Er gebeurt ook wel eens iets
goeds, maar bij lange na niet vol
doende. vindt Greenpeace. Bijlsma:
"Als in milieubeschermende maat
regelen wordt geïnvesteerd, dan
vind je die terug aan het eind van
het produktieproces. Zuiveringsin
stallaties bij voorbeeld. Nog steeds
valt tachtig procent onder deze
'end-of-pipe'-investeringen. Terwijl
het hoog tijd is om via onderzoek en
investeringen schadelijke stoffen al
in het begin van het produktiepro
ces uit te bannen. Maar ja, dat is na
tuurlijk een stuk duurder".
Volgens Bijlsma is een verschui
ving in de emissie van afvalstoffen
te constateren. "De kwaliteit van
het water is de laatste jaren steeds
meer in de belangstelling komen te
staan van het grote publiek. Dat
voelt het bedrijfsleven ook. Dan zie
je de uitstoot via de schoorsteen
meteen weer toenemen. Zo schuift
het probleem door naar de lucht".
Wat voor hem niet wil zeggen dat
het waterprobleem voorbij is.
"Zelfs de beste beschikbare tech
niek maakt het water rond de lozen
de bedrijven nog niet van een kwali
teit die je zou wensen. Daarom moe
ten de bedrijven dringend geld ste
ken in het onderzoek naar nieuwe
technologie. Dat kost geld, dus dat
doen ze niet uit zichzelf. Daarin
moet de overheid helaas een dwin
gende rol gaan spelen".
Risico's
De firma's Pennwalt (pesticiden-
producent) en Shell mochten zich
verheugen in een warme belang
stelling van Greenpeace, tijdens de
'Rijn-tour' die de milieu-organisatie
een halfjaar geleden per schip over
de rivier maakte. Greenpeace on
derzocht tijdens de vaart de kwali
teit van het Rijnwater op diverse
plaatsen. Het labaratorium
boord gaf aan welke chemische
stoffen de Rijn zich ter hoogte van
de bedrijven moest laten welgeval
len. "We konden aantonen dat veel
meer werd geloosd dan volgens de
vergunningen was toegestaan. Een
bedrijf als Shell neemt risico's die je
niet meer kunt nemen. En zo'n be
drijf weet precies wat het doet", al
dus Bijlsma. "Het weet wat het pro
duceert, dus het weet het ook wat
het uitstoot".
Van der Naald noemt de chloor-
chemie als ander voorbeeld van hoe
het niet moet. "Voor 35 procent van
de chloorproduktie is een alterna
tief procédé mogelijk, zonder
chloor. Maar in plaats van om te
schakelen, houden de bedrijven
stug vast aan de oude technieken.
Akzo gaat zelfs de chloorproduktie
uitbreiden, evenals de pvc-produk-
tie, net als Shell trouwens. Hier is
sprake van een foutieve, schadelij
ke investeringsbeslissing. Maar de
overheid staat het toe. Tegen dit
soort beslissingen kan geen enkele
milieu-investering op".
Het Greenpeace-duo kijkt met
belangstelling uit naar het 'meerja
renplan-gewasbescherming' dat dit
jaar in Den Haag op de agenda staat.
Dat zou de pesticide-vervuiling aan
banden kunnen leggen. Op Euro
pees niveau wordt geprobeerd één
gemeenschappelijke regeling van
de grond te tillen, "maar het eerste
concept zag er zeer slecht uit", aldus
Bijlsma.
Het kwam erop neer dat de EG-
landen zich zouden moeten richten
op het land waar het meeste werd
toegelaten. Het land met de slecht
ste procedures zou maatgevend
worden. Het Europees parlement
achtte dit voorstel zo armzalig dat
het zich er in december niet eens
over wenste uit te spreken. Bijlsma:
"Een unieke gang van zaken. Maar
het blijft een feit dat het voorstel er
kon komen dank zij de lobby van
het bedrijfsleven".
Die lobby heeft er in Nederland
ook steeds voor gezorgd dat con
cerns lozingsvergunningen voor on
bepaalde tijd wisten los te peuteren
bij de overheid. "Ook de wvo-ver-
gunning voor Shell bij de bouw van
de nieuwe raffinaderij is weer niet
aan een bepaalde periode gebon
den". aldus Bijlsma. "De stand der
techniek verandert jaarlijks. Ook
wordt de kennis over de verschil
lende stoffen steeds groter. Na vijf
jaar kan het inzicht heel anders zijn
en dan zitje met een sterk verouder
de vergunning, die veel te veel toe
laat".
Nieuwe kennis
Er ligt een wetswijziging gereed -
behandeling over twee weken - die
het de overheid mogelijk maakt de
vergunningsvoorwaarden tijdens
de loop van de vergunning aan te
passen aan nieuwe kennis. Lenie
van Rijn, milieu-specialist van de
PvdA-fractie in de Tweede Kamer,
ziet hierin meer dan in de afgifte
van louter tijdgebonden vergunnin
gen. "Het gaat om de inhoud, niet
om de procedure. Die kan heel lang
duren als je weer helemaal opnieuw
aan een vergunningaanvraag moet
beginnen. Je moet er als overheid
voor zorgen dat je ambtenaren hebt
die goed op de hoogte zijn van de
technologische ontwikkeling, zodat
die de eisen bij de vergunningen
kunnen toetsen en aanpassen. En
als je die ambtenaren niet hebt,
moet je ze inhuren".
Zo'n anderhalf tot twee jaar gele
den stond het milieu in een brede
belangstelling. Koningin Beatrix
toonde zich tijdens haar kerstrede
zeer bezorgd over het milieu (terwijl
het CDA/VVD-kabinet-Lubbers
haar daarvoor in de Troonrede nog
had laten zeggen dat het allemaal
best meeviel) en het grote publiek
•leefde mee. Milieu was een 'item'
voor het volk, ook door de discussie
rond de lancering van het natuur-
milieubeleidsplan (NMP).
Inmiddels lijkt de belangstelling
weer weg te ebben. Dreigt bij
Greenpeace nooit het gevoel van
een gevecht tegen de bierkaai?
Bijlsma: "Er zijn in die tijd zeker
kansen gemist. De tijd was rijp voor
een flinke aanpak. Toch zijn er suc
cessen geweest. De verbranding op
zee behoort definitief tot het verle
den. Wij hebben een lange adem.
Ook als resultaten zouden uitblij-
echten we door".
Van onze correspondent
Ineke Iloltwijk
RIO DE JANEIRO Nooit
loopt pater Ricardo Kezende
alleen over straat.
Voortdurend wijzigt hij zijn
route. Hij heeft geen vrouw of
kinderen, maar er logeert
altijd iemand bij hem. Vier
keer werd een aanslag op zijn
leven gepleegd. Zijn grootste
angst is niet de dood. "God is
mijn beschermer", zegt hij.
Pater Kezende is 38 jaar en
leeft in Rio Maria, een stadje
met ongeveer 30.000 inwoners
in het noorden van Brazilië.
Hij heeft communistische
sympathieën en vindt dat de
grond in Brazilië eerlijker
moet worden verdeeld. Het
kan niet zijn dat miljoenen
honger lijden terwijl twee
procent van de eigenaren
meer dan de helft van de
landbouwgrond bezit en er
soms ook nog niets mee doet,
zegt hij opstandig.
Sinds enkele jaren staat de
geestelijke op een dodenlijst. De
grootgrondbezitters in Rio Maria
en wijde omgeving kunnen zijn
bloed wel drinken. Voor hen is hij
een volksmenner die landloze
arbeiders oproept tot bezetting van
hun grond.
Het klinkt cynisch, maar volgens
een statistische berekening heeft
pater Rezende niet veel kans zijn
doodvonnis te ontlopen. Het
afgelopen jaar werden in Rio Maria
vijf prominente leden van de
vakbond van landarbeiders
vermoord. De lijst telt nu nog zes
namen. Nummer twee van de
dodenlijst, de voorzitter van de
vakbond van landarbeiders, werd
begin deze maand beschoten maar
overleefde het.
Wapensmokkelaar
De dader, eigenaar van een hot-
dogkraam in het dorp, vertelde dat
hij het eigenlijk had gemunt op de
plaatselijke voorzitter van de
communistische partij, die met de
vakbondsman meeliep. De
politicus, die ook op de dodenlijst
voorkomt, zou hem in een krant
hebben uitgemaakt voor
wapensmokkelaar. Maar er zijn in
Rio Maria weinigen die geloven dat
de standhouder zonder opdracht
handelde.
Carlos Cabral, de vakbondsman die
aan de aanslag een beenwond
overhield, was nog maar net
voorzitter. Hij volgde Expedito de
Souza op die ruim een maand
eerder werd vermoord. De Souza
werd op 2 februari, toen hij 's
avonds van kantoor naar huis liep,
in zijn rug geschoten. Ook
Expedite, behalve voorzitter van de
vakbond een volksdichter, stond op
de dodenlijst.
De moord op Expedito, nog geen
zes weken na het proces tegen de
moordenaars van rubbertapper
Chico Mendes. en andere aanslagen
maken duidelijk dat het geweld in
afgelegen streken gewoon
doorgaat. De veroordeling van de
moordenaars van Chico Mendes,
"Ze nemen mijn leven, maar niet mijn ideeën", staat te lezen onder een ingelijste foto, die wordt vastgehouden
door Carlos Cabral (links). Cabral werd beschoten, kort nadat hij vakbondsleider Expedito de Souza opvolgde.
Verder van links naar rechts pater Ricardo Rezende, Valdério Pereires en WeisCanuto, de dochter van vakbonds
leider Expedito, die ook haar twee broers verloor. (foto gpi»
die internationale laam genoot, was
en is een unicum. Voor het oog van
de wereld liet Brazilië zien hoe het
recht zijn loop nam. De tientallen
verslaggevers die voor de
gelegenheid speciaal naar het
geboortedorp van Mendes in het
westen van de Amazone waren
afgereisd, konden met een gerust
hart vertrekken naar de volgende
De afgelopen zes jaar werden meer
dan 500 landlozen, paters,
advocaten en vakbondsleiders in
soortgelijke conflicten over grond
vermoord. Slechts 24 verdachten
werden voor de rechter geleid en 12
werden uiteindelijk veroordeeld,
aldus de Pastorale Commissie van
het Land (CPT), een onderdeel van
de katholieke kerk dat de
landhervorming kritisch volgt.
Volgens de CPT zijn sinds het
proces tegen de moordenaars van
Chico Mendes 5 mensen die waren
'aangezegd', vermoord.
De moord op Expedito, de laatste in
de serie, was een 'herhaling' van de
aanslag op de rubbertapper.
Expedito had net als Mendes
politiebescherming gevraagd.
Chico kréég bewaking, maar de
agenten waren net een kaartje aan
het leggen toen de moordenaar
toesloeg. De minister van justitie in
Brasilia had Expedito enkele
maanden voor zijn dood
politiebescherming toegezegd.
Maar de manschappen moesten
door de regionale politie in Belem,
ongeveer achthonderd kilometer
ten noorden van Rio Maria, worden
geleverd. Deze zei dat zij geen
personeel beschikbaar had en dus
kwam er geen bewaking.
Er bestaan in Brazilië wetten die
een eerlijker landverdeling
mogelijk maken. Net zo zijn er
wetten waarmee huurmoordenaars
en hun opdrachtgevers voor de
rechter kunnen worden gebracht.
Maar in afgelegen gebieden ver weg
van het oog van de landelijke media
gelden andere wetten: het recht van
de sterkste.
Bekend
In Rio Maria zijn de families die
geweld niet schuwen met naam en
toenaam bekend. Zo zijn er de
ciganos. de zigeuners, die met
smaak in de bar vertellen hoe ze een
arbeider hebben afgemaakt en hem
vervolgens dood in de deuropening
hebben laten bungelen. Als les voor
de rest. Er is de ex-burgemeester,
keurig in het pak en een gestudeerd
man, maar in processtukken
genoemd als een van de
opdrachtgevers van de moord in
1985 op Joao Canuto, net als
Expedito de Souza voorzitter van
de vakbond van landarbeiders.
Volgens vakbondsleider Carlos
Cabral gaven twee broers, boeren
die in Rio Maria de cariocas worden
genoemd, opdracht tot de aanslag
op zijn leven. "Zij zijn een beetje
raar. Ze kopen hier veel grond op,
maar ik geloof niet dat ze bij deze
moorden zijn betrokken", zegt de
burgemeester van Rio Maria, die
zelf ook landbezitter is.
De grootgrondbezitter die door
pater Ricardo en alle
vakbondsbestuurders wordt
genoemd als pistoleiro,
beroepsmoordenaar, heeft zijn alibi
klaar. "Vraag rechter Jose Candido
Rechter Jose Candido is de man in
Rio Maria die processen moet
openen nadat de delegado, de
onderzoeksrechter van de politie,
verdachten heeft gehoord. Het
afgelopen jaar werden in Rio Maria
zes moordzaken met een duidelijk
vermoeden van de dader
aangebracht bij justitie. Rechter
Jose Candido de Moraes, in 1989
benoemd, zag tot nu toe geen reden
voor een tribunaal. Waarom niet?
Rechter Jose Candido blijft het
antwoord schuldig. Hij is op
vakantie.
De rechter van het naburige
Xinguara, die Rio Maria zolang erbij
doet, spuwde zijn gal daags na de
moord op Expedito: "Het
onderzoek dat de politie doet, stelt
niets voor. Bovendien treuzelen ze
zodat de personen die erbij zijn
betrokken, allang de benen hebben
genomen. Dat maakt het moeilijk
tot een proces te komen".
Tekort
De politie wijt haar falen aan een
tekort aan middelen en dus aan de
regering. De dertig agenten van de
Policia Civil (burgerpolitie) huizen
in een vervallen gebouw met twee
cellen. Een roestige Chevette, die
onmiddellijk na de moord op
Expedito is gerepareerd, is het
enige voertuig voor een gemeente
die 4000 vierkante kilometer
beslaat, eentiende van Nederland.
De twintig collega's van de Policia
Militar (Militaire politie) die moeten
patrouilleren, hebben de
beschikking over een Kever die de
Chevette in leeftijd ruimschoots
slaat.
De moordenaar van Expedito is
inmiddels aangehouden en hij heeft
bekend. Pater Ricardo Rezende is
er niet gerust op. "Het geweld houdt
pas op als de opdrachtgevers
worden aangehouden", zegt hij. De
pater heeft Rio Maria in verband
met zijn eigen veiligheid enkele
weken gedag gezegd. Hij reist door
Brazilië en probeert politici en
journalisten te mobiliseren. Dat
lijkt te lukken. De minister van
justitie heeft een speciale
commissie naar Rio Maria gestuurd
om het onderzoek naar de moord op
Expedito te "begeleiden".
Amnesty International, America's
Watch en Amerikaanse senatoren
zonden verontruste brieven naar de
Braziliaanse regering. Zeven
Amerikaanse milieuorganisaties
hebben aangekondigd dat zij de
prioriteiten in hun beleid vanaf nu
verleggen. Niet het milieu maar de
straffeloosheid is het werkelijke
probleem in Brazilië, schrijven ze
aan president Fernando Collor. Wat
voor zin heeft het om reservaten te
creëren in de Amazone als de
wetten met voeten worden
getreden en niemand naleving
afdwingt?
Omgeving beïnvloedt betrokkenheid
TILBURG (ANP) - Het per
centage kerkverlaters stijgt
bij rooms-katholieken naar
mate de omgeving waarin ze
wonen, onkerkelijker is. In
het 'katholieke' zuiden blijft
kerkverlating beperkt tot 6
procent, boven de grote rivie
ren ligt het percentage op 25.
Dat blijkt uit een onderzoek naar
kerkbetrokkenheid en kerkverla
ting van godsdienstsocioloog drs.
Th. Schepens aan de Theologi
sche Faculteit van Tilburg. Hij
maakte gebruik van gegevens uit
1985, die bij een groep van ruim
4.000 Nederlanders tussen 25 en
60 jaar waren verkregen.
Volgens Schepens is de kerke
lijke betrokkenheid van de
rooms-katholieken meer dan bij
hervormden en gereformeerden
afhankelijk van het kerkelijk kli
maat van de woonomgeving. Hij
is van mening dat de kerken hier
weinig tegen kunnen doen.
De omvang van de kerkverla
ting verschilt sterk per kerkge
nootschap. Van de hervormden
verliet 27 procent de kerk, terwijl
het verlies bij rooms-katholieken
en gereformeerden 16 procent be
draagt. Tegenover deze geringere
kerkverlating bij deze laatste
twee kerken, staat het feit dat zij
weinig nieuwe leden aan zich we
ten te binden. De hervormden
krijgen de meeste nieuwe leden.
Opvallend vindt Schepens dat
de kerkelijke betrokkenheid het
geringst is bij de leeftijdsgroep
tussen de 40 en 65 jaar. Als verkla
ring hiervoor noemt de gods
dienstsocioloog dat deze groep
adolescent was in de jaren zestig
en zeventig, toen er grote veran
deringen op maatschappelijk ge
bied plaatshadden. Bovendien is
de mate van betrokkenheid van
ouders en partners bij de kerk
van grote invloed op de omvang
van kerkverlating.
De kerken winnen ook leden.
Van degenen die onkerkelijk zijn
opgegroeid, treedt op latere leef
tijd een op de zeven toe tot een
kerk. Daarnaast komt switching
voor: overgang van de ene naar de
andere kerk. Bij minstens 23 pro
cent van alle Nederlanders heeft
zich een verandering in kerkelij
ke betrokkenheid voorgedaan:
ofwel door kerkverlating ofwel
door toetreding, ofwel door swit
ching.
Uit Schepens' onderzoek blijkt
dat de onkerkelijkheid in Neder
land nog een tijd zal blijven toe
nemen. Omdat de kerken niet al
leen leden verliezen, maar ook
winnen, kan het punt worden be
rekend waarop beide processen
elkaar in evenwicht houden.
Schepens schat dat dit punt
wordt bereikt wanneer tweeder
de van de Nederlandse bevolking
onkerkelijk is en eenderde kerke
lijk.
Dialoog (1). De verzoening tus
sen christenen en moslims (sa
men de helft van de wereldbevol
king) is volgens de Wereldraad
van Kerken van beslissende bete
kenis voor de wereldvrede en het
voortbestaan van de mensheid.
Dit staat in dat dezer dagen door
de afdeling dialoog van de We
reldraad is uitgegeven.
Dialoog (2). De Evangelische
Kerk in Duitsland wil meewer
ken aan een betere relatie met de
andere godsdiensten, zo blijkt uit
een rapport', waarin tot meer tole
rantie wordt opgeroepen en stel
ling wordt genomen tegen "een
superieur waarheidsbewustzijn
dat alle niet-christelijke gods
diensten als een aanbidding van
duistere demonen of als heidense
afgoderij ziet".
Dialoog (3). Het Interreligieuze
Netwerk in Engeland heeft opge
roepen tot dialoog en meer sa
menwerking tussen de verschil
lende godsdiensten in het land.
Dit 'uitdagende' proces kan lei
den tot een betere maatschappij.
Monniken krijgen
wijn bij avondeten
LONDEN (DPA) De benedictij
nen van de abdij Downside Abbey
in het Engelse graafschap Somer
set mogen voortaan van een
glaasje wijn bij het avondeten ge
nieten. Daarvoor heeft de in janu
ari overleden arts Adrian Vivan-
ti Adams gezorgd.
De arts heeft de monniken vijf
duizend pond (ruim 17.000 gul
den) nagelaten. Daarmee wil hij
het hun mogelijk maken te genie
ten van "een beetje luxe en vreug
de, bij voorkeur wijn bij het avon
deten". staat in het testament van
de miljonair.
VATICAANSTAD - Paus Jo
hannes Paulus II heeft gisteren
uit handen van de Russische me
tropoliet Kyrill een icoon ontvan
gen. Kyrill, namens de Russisch-
Orthodoxe Kerk verantwoorde
lijk voor 'buitenlandse zaken',
bracht een vriendschapsbezoek
aan het Vaticana. In diverse ge
bieden in de Sovjetunie, met name
in de Oekraine, is de relatie tussen
orthodoxen en bij Rome aangeslo
ten katholieken, erg gespannen.
WARSCHAU (DPA) - Tweeder
de van de Polen vindt dat de
Rooms-Katholieke Kerk in het
land te veel macht heeft. Onge
veer eenderde vindt dat de enkele
duizenden joden te machtig zijn.
Dat zijn enkele uitkomsten van
een onderzoek onder duizend Po
len van het centrum voor opinie
onderzoek in Warschau. Het afge
lopen jaar heeft de RK Kerk,
waarbij meer dan 90 procent van
de Polen is aangesloten, onder
meer bereikt dat het godsdienst
onderwijs op de scholen opnieuw
werd ingevoerd. De kerk pro
beert bovendien te bereiken dat
abortus weer wordt verboden.
Driekwart van de ondervraag
den meent dat de invloed van het
volk te gering is. Ook de boeren
en arbeiders zouden volgens een
ruime meerderheid van de onder
vraagden te weinig macht heb
ben.
Theologie. Dr. H. Siebrand, re
monstrants predikant in Gronin
gen, houdt vanavond een lezing
over nieuwe theologie voor de
Vereniging van Vrijzinnige Her
vormden in het Gemeentecen
trum (Lijtweg 9) in Oegstgeest.
Aanvang acht uur. Het is de
laatste avond in ene serie over
'Verschuivingen in het theolo
gisch denken'.
Moker. De kerkelijke omroep
Moker besteedt in de uitzending
van morgenmiddag (aanvang half
vijf) aandacht aan de Raad van
Kerken in Voorschoten. Ont
vangst via FM 105.7 of kabel 88.1.
De uitzending wordt zondag (aan
vang zeven uur) herhaald.
Beroepingswerk
Hervormde Kerk: benoemd voor de
evangelisatie te Hardegarijp E. Baren
Almelo: beroepen te Herveld en Slijk-
Ewijk S. Bloemhof Musselkanaal, te
Rijsoord J. ter Steege Steenwijk; aan
genomen naar Markelo J. A. D van der
Boon Hummelo; bedankt voor Rozen
burg J W. Glashouwer Vlissingen
Gereformeerde Kerken: beroepen te
Schoonhoven-Willige Langerak A. T.
B. M. van der Kevie Haarlemmermeer
O aangenomen naar Den Haag-Es-
camp drs. C. M. Verspuij Groningen-
Z., bedankt voor Groningen-N. drs. H.
A. Speelman Urk.
