Van lievelingsvaasje tot wolkenkrabber
herfilmd Koreaanse schilderkunst
Met
bloedend
hart weg uit
Voorschoten
in VoUcenkimdemuseum
Felstman: onvermoede horizonten
'Spoorloos'
in USA
DINSDAG 19 MAART 1991
PAGINA 23
VOORSCHOTEN - Het gaat hier
om een tentoonstelling op figura
tieve en impressionistische
grondslag, beelden en schilderij
en van bestaande voorstellingen
dus. gemaakt met de bedoeling
een indruk te geven van het on
derwerp. mensen, dieren, natuur-
en stadsgezichten, zonder heel
precies te willen zijn.
Honderd jaar geleden was het
impressionisme een vernieuwen
de stroming in de kunst, nu komt
het werk echter ouderwets over.
Het zijn dan ook voor een deel ou
dere kunstenaars die dit werk ma
ken, zoals de 89-jarige Louis
Meys, die daarnaast al 45 jaar
schilderles geeft en een van de
oprichters is van de Vrije Acade
mie Psychopolis in Den Haag.
"Een impressionist moet etale
ren", zegt hij vol vuur, wijzend op
het 'Groot Stilleven' op de ten
toonstelling. Het is een overvolle,
kleurrijke voorstelling van een
gedekte tafel met fruit, flessen en
ook een portret erin verwerkt. Hij
legt uit dat het hele werk is opge
bouwd uit dezelfde kleine verf-
streekjes, 'om het onderwerp uit
de materie te trekken'.
Er hangt ook werk op de expo
sitie van de vorig jaar op 92-jarige
leeftijd overleden Parijse schilder
Frits Klein, hij is tot op het eind
van zijn leven bezig geweest te
onderzoeken hoe je met vlakjes
en puntjes een indruk kan geven
van de wereld om je heen. Zijn
aquareltekeningen zijn leuk, klei
ne voorstellingen van vissen in
water, mensen op een terras, op
gebouwd uit maar een paar vlak
ken. Een serie bronzen beeldjes
van Ineke Roelfzema daarente
gen rs wel erg gewoon en heeft on
interessante titels als 'Duifjes
voeren' en 'Bram, onze poes'. Ook
het werk van de jonge Leidse
kunstenaar Jean-Marie Mers-
mans heeft weinig toe te voegen
aan wat al lang geleden vele ma
len is gemaakt. Hij schildert tafe
relen van paarden in beweging en
landschappen, gespiegeld in wa-
Alleen van het werk van Willy
Belinfante kan ik zeggen dat het
iets toevoegt aan het bestaande.
Haar pastels zijn geïnspireerd op
Engelse tuinen en krijgen door
het vreemde kleurgebruik en de
zachte pasteltechniek op velours-
papier iets aparts, ze doen me
denken aan ingekleurde lichtbe
wogen foto's.
Ruim honderd jaar geleden
schreef een criticus over een van
de eerste impressionistische ten
toonstellingen in Parijs: "Mijn
hart bloedde toen ik de stukken
zag", dat was ook mijn ervaring
op deze tentoonstelling alleen
niet omdat het werk nieuw en on
bekend is, maar juist omdat er zo
lang geteerd wordt op een stro
ming die reeds lang voorbij is, zo
dat de kunst een kunstje dreigt te
worden.
EDWINE FELSER
AMSTERDAM (ANP) - De Ameri
kaanse filmgigant 20th Century-
Fox en producent Larry Brezner
hebben de Nederlandse filmregis
seur George Sluizer gecontracteerd
voor het maken van een Ameri
kaanse versie van zijn film 'Spoor
loos'. Sluizer zal de film (een psy
chotische thriller) ook zelf regisse
ren, zo heeft hij gisteren bevestigd.
De film zal in de Verenigde Staten
worden opgenomen en zal vermoe
delijk tussen de 12 en 20 miljoen
dollar gaan kosten. De huidige ver
sie van 'Spoorloos' draait op dit mo
ment onder de Amerikaanse titel
'The Vanishing' en ondertiteld voor
uitverkochte zalen van filmhuizen
in New York en Washington. Hij is
ook in Engeland en Frankrijk suc
cesvol gebleken. Het scenario van
'Spoorloos' is gebaseerd op de ro
man Het Gouden Ei van Tim Krab
bé. De film die in 1988 uitkwam
werd in ons land bekroond met een
Gouden Kalf.
Sluizer kon nog niet zeggen wie
de hoofdrollen zullen spelen in de
film. De opnamen kunnen als alles
meezit dit najaar beginnen. Hij
heeft al eerder in de VS gefilmd
voor onder meer CBS. Na Paul Ver
hoeven en Ate de Jong wordt Slui
zer de derde Nederlandse regisseur
in Hollywood.
LEIDEN 'Idylle en idealen, drie
eeuwen Koreaanse schilderkunst',
is de naam waaronder voor het eerst
in Nederland een breed overzicht
van Koreaanse schilderkunst wordt
gepresenteerd.
Het Rijksmuseum voor Volken
kunde te Leiden toont met ingang
van 28 maart een selectie schilderin
gen van belangrijke Koreaanse
schilders uit de Yi-dynastie (1392-
1910) en van enkele decennia erna,
afkomstig uit de unieke verzame
ling van Cho Won-kyung.
Koreaanse schilderkunst past in
de naturalistische traditie van de
Oostaziatische schilderkunst, maar
heeft een afkeer van het decoratieve
en gekunstelde. Het ontwikkelde
eigen stijlmiddelen, waarbij eeuw
enoude technieken in gebruik ble-
De nadruk van deze verzameling
ligt op de mun'inhwa, schilderin
gen van de Koreaanse sociale en
culturele elite. Deze elite hield zich
niet bezig met het zo goed mogelijk
weergeven van de werkelijkheid,
een in hun ogen vulgaire bezigheid
van beroepsschilders die opdrach
ten afwerkten. De schilderingen
van de 'literati' geven uitdrukking
aan emoties en innerlijke beelden,
met traditionele onderwerpen zoals
bamboe en orchideeen, veelal als
uitgangspunt.
Spontaniteit en zekerheid van de
penseelvoering is daarbij maatstaf
voor kwaliteit. Opvallende karakte
ristieken van deze 'hogere' Ko
reaanse schilderkunst zijn de soms
wilde penseelstreken, de soberheid
van uitvoering en de onovertroffen
nuances met inkt die op papier of
zijde mogelijk zijn.
De 77 werken, van de in New
York woonachtige Koreaan Cho
Won-kyong, worden in het Rijks
museum voor Volkenkunde ge
toond in diverse monteringen, in
lijsten, als hangende rollen of ka
merschermen. De meeste werken
geven uitdrukking aan de Koreaan
se affiniteit met evenwicht en rust
in de natuur.
Enkele representatieve genre
stukken en een voorbeeld van hof
schilderkunst behoren ook tot de
selectie. De tentoonstelling is tot en
met 9 juni te zien in het museum aan
de Steenstraat 1. Een gids begeleidt
de tentoonstelling.
Vladimir Felstman (piano). Programma:
Goldbergvanalies BWV 988 van J S.Bach.
Gehoord op 18/3 in het Concertgebouw,
AMSTERDAM.
AMSTERDAM - Voor de barok-
puristen onder ons is de discussie
oersimpel: Bach moet op clave-
cimbel en niet op een concert
vleugel. Zij die voor dat laatste
kiezen, verdienen eigenlijk een
enkele reis naar Siberië.
Met alle respect voor de barok-
fanaten, ik ben het daar niet mee
eens. Wie, zoals ondergetekende
afgelopen zaterdagavond Sviato-
slav Richter in Arnhem Bach
heeft horen spelen en maandag
jongstleden zijn jongere landge
noot Vladimir Felstman in Am
sterdam, heeft het zelf kunnen
horen: als er wel twee visies op
deze muziek wezenlijk verschil
len, dan zijn het deze twee wel. En
toch hebben we het in beide ge
vallen over Bach op de piano.
Het enige punt van overeen
komst is het extreme karakter
van de interpretatie. Richter en
Felstman gaan allebei enorme
tempocontrasten geenszins uit de
weg. Maar daar stopt dan de ver
gelijking. Want waar Richter het
speciaal zoekt in het ongenaakba
re, het metafysische, het als uit
graniet gehouwene, is Felstman
vooral uit op een veel rondere
klank.
Met dit alles wil allesbehalve
gezegd zijn, dat schrijver dezes
voor Richter en tegen Felstman is
of omgekeerd. Geen van tweeen
zou ik willen missen. Wat mg ten
zeerste in Felstmans lezing van de
Goldbergvanaties trof, is zgn ver
mogen om het betoog ondanks
een zekere wolligheid - veroor
zaakt door een royaal pedaalge-
bruik, waarmee de pianist Bachs
melodieen wil laten zingen - vol
strekt helder te houden. Hierdoor
treden onvermoede horizonten
aan het licht, die je bij het louter
analyseren van de partituur niet
voor mogelgk houdt.
MAARTEN BRANDT
Schilders vorige
eeuw handige
zakenlieden
UTRÈCHT (ANP) - In tegenstel
ling tot wat altijd wordt geloofd,
waren de meeste Nederlandse
kunstschilders in de eerste helft van
de vorige eeuw vaker handige en
succesvolle zakenlieden dan mis
kende en dus hongerlijdende genie
ën. Kruseman, Schelfhout en Schotel
waren zelfs buitengewoon rijk. Min
dere goden hadden het vaak beter
dan de gemiddelde Nederlander.
Dat blijkt uit het proefschrift waar
op Annemieke Hoogenboom deze
week in Utrecht promoveert.
Het publiek was in de vorige eeuw
vaak bereid om de toenmalige mo
derne kunst te kopen. Maar de be
roepsopvatting van die kunste
naars hielp ook een aardig handje
mee. Het merendeel van de Neder
landse kunstenaars was, in tegen
stelling tot bij voorbeeld hun Franse
collega's, namelijk bereid aan de
wensen van de kunstkoper te vol
doen, schrijft Hoogenboom. De kun
stenaar die die zich niet wist te
handhaven "koos een ander vak in
plaats van in armoe door te ploete-
Leeg leven
Henk van Ulsen speelt op woens
dag 20 maart in theater Warenar
aan de Kerkstraat 75 in Wasse
naar De dood van Ivan iljitsj.
Het stuk is een bewerking van Tol-
stojs gelijknamige jiovelle. Op het
hoogtepunt van zijn carrière
wordt de gerechtsdienaar Ivan Il
jitsj Golowin geconfronteerd met
zijn dood. Terwijl hij langzaam
sterft, maakt hij de balans op van
een leeg en leugenachtig leven.
Nachtblind
Op een dag gaan dertien heksen
op bezoek bij De middagheks, die
nachtblind is en niet zo goed kan
toveren als haar zusters. Als de
Middagheks de lievelingsrat van
de Nachtheks betovert, ontstaan
veel problemen... De mimegroep
Oceaan speelt deze kindervoor
stelling op woensdag 20, donder
dag 21 en vrijdag 22 maart in De
Muzenhof in Leiderdorp. Aan
vang 14.30 uur.
Ontmoeting
In 1957 schreef de Amerikaanse
toneelschrijver Tennessee Willi
ams, ten prooi aan drank en pil
len, het toneelstuk Opeens Verle
den Zomer. Nu wordt het woens
dag 20 en donderdag 21 maart om
20.30 uur opgevoerd door toneel
groep Carrousel in het LAK-thea-
ter aan de Cleveringaplaats 1 in
Leiden. Een wrede, onbarmharti
ge oudere dame laat haar nichtje
Catherine opsluiten in een psychi
atrische inrichting. In het bijzijn
van een arts ontmoeten ze elkaar.
Voorbijgangers
Straattheater is misschien wel de
moeilijkste vorm van theaterma
ken. De aandacht van argeloze
voorbijgangers trekken, vasthou
den en ervoor zorgen dat de ar
beid wordt beloond, is niet een
voudig. In de Leidse Schouw
burg is op donderdag 21 maart
om 20.15 uur The International
Super Street Performers The
atre Show te zien, waarin tien be
roeps-straattheatermakers hun
Het leven in het oude Nederlands-Indie' wordt verbeeld in 'Nina
Bobo'. foto G.F.K.).
het stuk Scoren een 'onthullende
blik achter de schermen van de
filmwereld'. Deze grimmige satire
gaat over het gevecht om het grote
geld en de behoefte om te 'scoren',
maar ook over de echte waarden
in het leven. Met dit toneelstuk
maakte Madonna haar Broad-
way-debuut. Op zaterdag 23
maart in het Parktheater in Al
phen te zien, aanvang 20.30 uur.
Botsende culturen
Voor kinderen vanaf negen jaar
brengt het Speeltheater op zon
dag 24 maart om 15.00 uur in het
Leidse LAK-theater Nina Bobo.
In het oude Nederlands-Indië wa
ren eens twee kinderen die vriend
schap sloten. Dat was heel onge
woon, want het ene kind was Hol
lands en het andere kind Indone
sisch. Na vele jaren ontmoeten zij
elkaar weer en kijken ze terug op
hun jeugd. De kinderen leren veel
over de koloniale geschiedenis
van Nederland en over de eeuwi
ge botsing tussen twee culturen.
Hangen in karton
Het Groningse dansgezelschap
Reflex treedt op dinsdag 26
maart om 20.15 uur op in de Leid
se Schouwburg aan de Oude Vest.
Het gezelschap danst onder ande
re choreografieën van Phlippe
Trehet ('Une Ville Peut Mourirj
en van Marjolein Elsink ('Choc
Fortuitj. Het programma wordt
afgerond met een reprise van
Hans Tuerlings 'Hangen in kar
ton', op muziek van Louis An-
driessen.
Film-10-daagse
over aids
in Nijmegen
NIJMEGEN (ANP) - Het filmcen
trum 'De Mariënburg' in Nijmegen
wijdt van 28 april tot en met 7 mei
een film-tiendaagse aan aids. Deze
gebeurtenis zal tot stand komen in
samenwerking met het Aids-over-
leg Nijmegen.
Nederland weet nu zo langzamer
hand wel hoe een mens aids krijgt
en hoe deze ziekte zo goed mogelijk
kan worden voorkomen. "Wat bijna
niemand weet is hoe het degenen
vergaat die ziek worden, dat is voor
veel mensen nog een ver-van-mijn-
bed-show", aldus de organisatoren.
Zij willen laten zien wat aids in een
mensenleven teweeg brengt en hoe
bij voorbeeld de homo-wereld er
zelf op reageert. Er staan 20 ver
schillende films op het programma
van de tiendaagse: experimentele
en verhalende films en documentai-
'Hangen in karton' is een choreografie van Hans Tuerlings op muziek van Louis Andriesen en wordt
uitgevoerd door dansgezelschap Reflex. (foto Hans Gerrltse
kunsten tonen. Geschikt voor het
hele gezin.
Crossfiets
Liesje droomt iedere nacht over
de dingen die ze meemaakt. Bij
voorbeeld over haar vriendinne
tje, dat jaloers op haar is omdat
Liesje verliefd is op een jongen
met een crossfiets. Ze droomt
over haar lera.ar op school, die
vreemd tegen haar doet en over
haar moeder en diens nieuwe
vriend. Maar in Dat had je ge
droomd, de nieuwe musical van
Hetty Heyting en Joop Stokker-
mans, droomt zij ook van onwer
kelijke wezens die haar aan het
lachen maken. Te zien op vrijdag
22 maart in de Leidse Schouw
burg, aanvang 20.15 uur.
Spanning stijgt
In de Lunazaal van restaurant
Treslong in Hillegom treedt op
vrijdag 22 maart om 20.15 uur de
Groningse cabaretier Jaap Mul
der op. Eens per jaar worden de
slingers opgehangen; de span
ning stijgt ten top. Het is namelijk
de avond van de intocht van De
Garnalenkoningin. Jaap Mulder
won in 1989 het Camarettenfesti-
Een sluwe underdog
De operagroep Cimarrön heeft
een compleet herziene versie ge
maakt van Verdi's Rigoletto. Het
stuk heet nu Die Bochel (Verdi
Morto); de tekst is van Gerrit
Bons en de muziek van Rombout
Willems. In het Wenen van 1930
ontmoeten vier mensen elkaar; de
bochel (een sluwe underdog die
verstrikt raakt in zijn eigen intri
ges), Gilda (het meisje dat hij zijn
dochter noemt), de graaf (zijn
broodheer én rivaalen een moor
denaar. Te zien op vrijdag 22 en
zaterdag 23 maart in het LAK-
theater, aanvang 20.30 uur.
Onbewoond eiland
In de try-out voorstelling Pik
broek spelen Bruun Kuijt en Rik
Hoogendoom twee zakenlui, Joris
en Corneel, die al veertig jaar ge
vangen zitten op een onbewoond
eiland. Hoe zijn ze daar gekomen
En komen ze er ooit nog van af?
Op de muziek van 'Planet of the
Apes' wordt een verhaal vol span
ning en intrige verteld. Te zien op
vrijdag 22 maart om 20.30 uur in
het Parktheatei in Alphen aan
den Rijn.
Vreemde hotelgasten
In Hotel Spoorzicht is aan klandi
zie geen gebrek en alle gasten zijn
er tevreden. Dat komt door de
aanwezigheid van cabaretier Bart
Stultiens, die de vreemdste hotel
gasten op zaterdag 23 maart om
20.15 uur in de Muzenhof in Lei
derdorp uit zal beelden. Natuur
lijk is er een vleugel in de lounge
van het hotel en daarop zingt
Stultiens zijn liedjes.
Grimmige satire
Johan Ooms, Kiki Classen en
Hans Cornelissen gunnen ons in
Sfcï
if
WORKUM De schilder Jopie Huisman schroeft zelf het gat voor de eerste paal voor het nieuwe Jopie Huis
man Museum in het Friese Workum. In maart 1992 zal het nieuwe museum worden opengesteld. Met de bouw,
die gisteren begon, is 2,2 miljoen gulden gemoeid. Op de achtergrond het huidige pand van het museum, (foto
Hedendaagse kunst in Noordwijkerhout
Daar staat tegenover, dat de kun
stenaars zichzelf presenteren; bij ie
der groepje schilderijen hangt een
portret van de schilder en een foto
van zijn atelier, waardoor het werk
toegankelijker wordt. Sommige
kunstenaars zeggen ook iets over
hun werk, maar meestal zijn die tek
sten niet zo sterk als de kunstwer
ken zelf.
Het is ondoenlijk om over alle
kunstenaars iets te zeggen, dus
moet uw verslaggever zich beper
ken tot enkele persoonlijke favorie
ten.
Luis Fileer is duidelijk de meest
intellectuele schilder van de EKU.
De stijl van het getoonde werk lijkt
beïnvloed door Constant. Zijn schil
derij 'De Schreeuw' is in titel en in
uitvoering een citaat van het gelijk
namige schilderij van Edvard
Munch (1893).
Ton de Haas stuurde een aantal
prachtige aquarellen van bloemen-
vazen; geschilderd met een Matisse-
achtig plezier en met een composi
tie die aan 18de-eeuwse voorbeel
den doet denken.
De combinatie van foto-realisme
met kleurpotlood geeft het werk
van Inge Krassenburg een para
doxale spanning. Jammer dat het zo
donker hangt, half tegenover de uit
gang van de keuken.
Ellen van Toor maakt collages,
die expressief zijn door hun een
voud. Vooral Lievelingsvaasje is
een topstuk.
Karei Delfoss leverde een aantal
schilderijen van Perzische tapijten
in. Vooral Bakermatje is bijzonder,
omdat in de geometrie het baren
wordt getoond: moeders met gebo
gen hoofden, in het midden de bore
ling.
Congrescentrum 'De Leeuwen
horst' is dagelijks geopend van 9 tot
21.00 uur. Voor wie wat wil kopen:
de prijzen zijn redelijk.
WILFRED SIMONS
NOORDWIJKERHOUT - "Vier
honderd gulden voor een foto; dat is
toch absurd", moppert een bezoe
ker van Congrescentrum 'De Leeu
wenhorst' in Noordwijkerhout. "Ja,
maar daar zit de lijst bij", antwoordt
zijn collega gevat. Tot 7 juli hangen
in de gangen van het Congrescen
trum foto's, schilderijen en grafiek
van dertig kunstenaars, maar dat is
aan deze congresganger in ieder ge
val niet besteed. Schoonheid moet
in zijn geval vooral goedkoop zijn.
In 'De Leeuwenhorst' hangen al
tijd schilderijen, zegt wandkleed-
knoopster Marijke Ketting, die voor
het Congrescentrum de keuze van
de Schilderijen bepaalt. "Iedere drie
maanden hebben we een andere ex
positie, we hebben er zelfs al weer
twee vooruit gepland. Natuurlijk
kunnen de congresgangers ook
kunst kopen, we zijn in feite een ga
lerie." Het gebouw is vrij toeganke
lijk en Marijke Ketting hoopt dat
veel mensen door de gangen komen
dwalen.
Deze expositie is opgezet in sa
menwerking met de Europese
Kunst Unie (EKU), waarvan dertig
kunstenaars lid zijn. Zij werken in
zeer uiteenlopende technieken en
stijlen, zodat van een groep in stilis
tische zin geen sprake is. Wel geeft
deze verzameling een compleet
overzicht van wat veel Nederlandse
kunstenaars op dit moment boeit en
welke stromingen zij aanhangen.
Bovendien is de kwaliteit van het
getoonde zeer hoog, waardoor een
bezoek beslist de moeite loont.
Hoewel Marijke Ketting en de
voorzitter van de EKU, Dirk de Her
der, veel moeite hebben gedaan om
de kunstwerken zo optimaal moge
lijk te presenteren, zijn de gangen
van 'De Leeuwenhorst' niet op
schilderijen gebouwd en dat wreekt
zich. Vooral de schilderijen achter
glas spiegelen zeer hinderlijk door
het tegenlicht.
Wolkenkrabber, Inge Krassenburg.
