voor
elkeen
KERKDIENSTEN
Leger des Heils
(90 jaar in
Leiden) wil niet
bij het antiek
behoren...
LEIDEN - Zeven gehelmde politiemannen bewaakten de ingang van de zaal aan de
Lammermarkt toen daar in 1889 dit jaar negentig jaar geleden het korps Leiden
van het Leger des Heils zich officieel presenteerde. En in de zaal hielden temidden van
de 300 aanwezigen méér konden er niet in drie agenten in burger, twee inspec
teurs van politie, een rijksveldwachter en de commissaris van politie zelf een oogje in
het zeil. Het gemeentebestuur, gewaarschuwd door nogal ernstige troebelen rond een
soortgelijke gebeurtenis in Beverwijk, had de heilssoldaten alle bescherming beloofd.
Overeenkomstig de wet.
Een
vertrouwd beeld
van het Leger
des Heils: met
■"De Strijdkreet"
in het café
De toeloop van belangstel
lenden en nieuwsgierigen
naar de Lammermarkt
was zo groot dat er maar
liefst vijf openingssamen
komsten nodig waren.
Maar het publiek hield
zich "zeer fatsoendelijk",
zo berichtte "De Heilssol
daat" tegenwoordig "De
Strijdkreet" voldaan.
"Alles verliep zonder
eenige wanordelijkheid".
Toch moet de eerste plaat
selijke kroniekschrijver
van die vreemde Militia
Christi ook melding ma
ken van strijd. "Veel strijd.
Tegen wanbegrip, onge
loof en zonden. Wat heb
ben vele officieren en sol
daten smaadheid en hoon
moeten ondervinden.
Dikwijls kwamen zij thuis
met builen, blauwe plek
ken en gescheurde klee-
ren. Soms werden zij be
kogeld met rotte tomaten
en straatvuil".
Opvallend is dat het geschiedenis
boek van het korps Leiden over
dergelijke voorvallen niet lang
uitweidt Het verhaal is veeleer
een opsomming van "geestelijke
wapenfeiten". Van overwinning,
tegen alle verdrukking in. Maar
dan niet als menselijke prestatie,
maar altijd als zegen van de Heer.
Halleluja! De heilssoldaat wist
van nature dat hem geen wapen
stilstand wachtte, laat staan
"vrede". Hij had maar één op
dracht gewapend met de bood
schap van Christus en het zwaard
van de Geest ten strijde trekken
tegen satan en zijn duistere
machten.
Neus op de feiten
De rapporten uit die begintijd rep
pen over "heerlijke feiten".
"Zielen werden gered. Gebonde-
nen werden bevrijd. God ge
bruikte het Leger als een machtig
instrument. De lauwe en in slaap
gevallen christen werd als het
ware ruw by de schouder gepakt
en met de neus op de feiten ge
drukt honderden mannen,
vrouwen en kinderen die op weg
waren om voor eeuwig verloren
te gaan, en er was niemand die
hun de hand der redding toe
stak".
Het Leger kreeg wortel in deze stad.
In 1924 verhuisde het korps van
de Lammermarkt naar Lange-
brug 4, maar ook die zaal werd
.Bevelvoerend" officier Poppe-
ma in Leiden ..."Volle magen heb
ben ook geen oren"...
spoedig te klein. Zes jaar later al
kon commandant Bouwe Vlas
het gebouw aan de Hooigracht
openen.
Een centraal punt in de geloofsbe
leving van het Leger des Heils is
de persoonlijke bekering van de
zondaar tot de Heer Jezus Chris
tus. Dat loopt als een rode draad
ook door het Leidse geschiede
nisboek heen.
In het verslag van een samenkomst
in 1890 wordt melding gemaakt
van een moeder en haar dochter
die zich neerwierpen voor de voe
ten van de Heer, "gevolgd door
nog vier zondaren". "De Almach
tige is nabij", zo roept de schrij
ver uit
In het jaar van de oprichting werd
een meisje van "streng gerefor
meerde" ouders in de samen
komst "gered". Zij was er zonder
medeweten van haar vader en
moeder heengegaan. 'Toen zy 's
avonds thuis kwam, werd zij niet
met die blijdschap en gepaste
belangstelling ontvangen die
christenouders in zulk een geval
betamelijk zou zijn". Zy waren er
zeer op tegen. Maar hun kind was
zo vervuld van geloofsblijdschap
dat het uiteindelijk vader en
moeder meekreeg naar een sa
menkomst. "En toen zy alles met
opmerkzaamheid hadden ge
volgd en beluisterd, gaven zij,
thuis gekomen, hun kind toe
stemming om zich voorgoed bij
het Leger aan te sluiten, daar zij
erkennen moesten dat God daar
door gediend werd".
Blauw oog
In april 1895 "kwamen" acht zielen
"uit" voor heiliging - een karak
teristieke Leger-uitdrukking -,
veertien voor redding en nog drie
kinderen. "Eere zij God", jubelt
de dagboekschrijver.
Heel Leiden kwam in augustus
1896 op de been om een grote
wandeltocht van het Leger gade
te slaan. Die oploop was kenne
lijk niet naar de zin van de autori
teiten, want de politie trachtte de
rijen te verbreken en nam de staf
commandant De Groot mee naar
het stadhuis, waar hem een pro
ces-verbaal wachtte. Toch wier
pen zich die dag twee zielen "in
de Heilsstroom".
Een verslag van november 1906 be
richt van "zes zielen voor verlos
sing, waarvan één die de vorige
week een kadet nog een blauw
oog had geslagen". "Halleluja! Er
is verlossing voor elkeen!"
Een broeder die jaren afvallig was
geweest riep tydens het jaarfeest
in 1911 smekend om genade.
"Gods Geest openbaarde zich op
zeer krachtige wijze".
Bekeerlingen hadden het maat
schappelijk soms erg moeilijk.
Zo moest in 1918 een soldaat om
haar overtuiging haar betrekking
prijsgeven. "God zal echter voor
haar voorzien. Dat gelooft zij
vast".
Dergelijke persoonlijke toevoegin
gen keren met de regelmaat van
de klok in de schrifturen terug.
De schrijver is geen neutrale re
gistrator van feiten. Overal vlecht
hij spontaan zijn eigen getuigenis
door het verhaal heen.
De eerste Leidse tentcampagne
had plaats in juni 1923, voorafge
gaan door een lange mars. "De
tent was vol met een aandachtige
schare. Wethouder Pera voegde
zijn getuigenis by dat der heils
soldaten".
Op het 36ste jaarfeest (1925) zoch
ten "drie moede zielen genezing
bij Hem die machtig is te red
den".
Het was 1930 toen het Leger des
Heils naar de Hooigracht ver
huisde. By die gelegenheid bo
den vijf leerlingen van de Zen
dingsschool te Oegstgeest het
korps een viertal "smaakvolle"
en "zinrijke" teksten aan voor de
nieuwe zaal. "Het woord dat een
der studenten daarbij sprak ge
tuigde ervan hoe de aanstaande
zendelingen zich aan de geest van
het Leger verwant voelden".
Fatale dag
Dinsdag 25 maart 1941 wordt in de
annalen van het Leger beschre
ven als een "fatale dag". De Duit
se autoriteiten verklaarden "ons
geliefde Leger" als geliquideerd.
"Grote ontsteltenis is er in ons.
Wat een ontzettende ramp voor
al le officieren, wier levenstaak nu
plotseling wordt afgebroken". In
de zaal mocht nog een laatste sa
menkomst worden gehouden,
maar wel zonder uniformen.
Een lichtpuntje was, dat wel huis
bijeenkomsten onder de 20 per
sonen werden toegestaan. De of
ficieren bleven aan en probeer
den alles om de mensen bij elkaar
te houden. Dominee Kuilman
bood 'Staalwijk" aan voor de
kindersamenkomsten, dominee
Riemens "Pniël" voor de gezins
bond en de zang, en de heer
Schouten van de stadsevangeli
satie "Jeruel" zijn zaal voor sa
menkomsten op zondag- en don
derdagavond waarin hy zelf
voorging en het Leger-koor
mocht zingen. Zondagsmorgens
waren er groepsbijeenkomsten
op verschillende plaatsen. Later
mocht het korps de eigen zaal
toch weer gebruiken, maar zon
der de uniformen en het muziek
korps. Ook het openluchtwerk
was verboden.
Een zwarte dag beleefde het Leidse
Leger toen in december 1944 ad-
judante Catharina van den Hoe
ven en kapiteine Maria Kroon,
"midden in hun werk voor de
Meester", in de buurt van het sta
tion slachtoffer werden van een
bombardement.
"Woorden om onze gevoelens uit te
spreken kunnen we niet vinden.
Maar wij buigen voor Gods wil".
Op de dag van de begrafenis was er
geen lijkwagen beschikbaar. "Er
moesten die dag zoveel mensen
begraven worden. Met grote
moeite werd een vrachtwagen
beschikbaar gesteld, waar de
beide kisten in gezet werden. Bij
de geopende groeve op "Rhijn-
hofzongen wij zacht het Veilig
in Jezus' armen".
Op 6 mei 1945 trad het Leidse korps
in volledige samenstelling aan in
het daglicht van de bevrijding.
Het uitte in een stampvolle be
vrijdingssamenkomst zijn dank
baarheid voor de "nieuwe kan
sen". Het 60-jarig bestaan vierde
het met een feestweek en tien jaar
later moesten zelfs een paar ker
ken worden gehuurd om alle be
langstellenden op het feest te
kunnen ontvangen.
Verachting had plaats gemaakt
voor waardering. Maar vooral
voor het besef dat het Leger, met
zijn oprechte drang tot evangeli
satie en zijn sociale bewogen
heid, uit onze samenleving niet
meer is weg te denken.
Nog springlevend
De viering van het 90-jarig' be
staan begint morgen, zondag 17
juni, met een muziek- en zang-
gebeuren in het Leidse Diaco-
nessenhuis en een broodmaal
tijd in de zaal Hooigracht en een
openluchtsamenkomst in de
omgeving na afloop (kwart voor
7 's avonds). Volgende week za
terdag, 23 juni, brengt de natio
nale stafband een bezoek aan
Leiden. Deze band werkt ook
mee aan de heiligingssamen
komst op zondag 24 juni in de
korpszaal en 's middags tijdens
een uitvoering in het Acade
misch Ziekenhuis waarbij zo
veel mogelijk patiënten via het
gesloten televisiecircuit wor
den betrokken. Om half 8 die
zondag (24 juni dus) wordt in de
Vredeskerk aan de Burggraven-
laan een jubileum-zangdienst
gehouden, met medewerking
van het stafmuziekkorps.
De tegenwoordige korpsofficier,
Roelf Poppema (46), vindt het na
tuurlijk leuk, zo'n korpsjubileum
mee te maken. Maar als, zoals bij
hem, die plaatselijke geschiede-
nisje persoonlijk vreemd is en je
de kennis daarvan alleen van
overlevering hebt - hy werkt hier
pas twee jaar -, dan overheerst
toch de neiging om naar de toe
komst te kijken.
"Die geschiedenis kan wel een sti
mulans zijn om verder te gaan",
vindt Poppema. "Maar wy als
Leger willen beslist niet by het
antiek behoren. We zyn springle
vend. Het Leger is een middel in
Gods hand geweest om velen tot
Christus te leiden. En het is dat
nóg. Als het zich maar aan die op
dracht houdt, heeft het toe
komst".
Dat het Leidse korps vooruit ziet,
blijkt wel uit het voornemen om
in de binnenstad een ander on
derdak te vinden, hetzij door
bouw, hetzij door aankoop van
een bestaand pand. Ook het
hoofdkwartier in Amsterdam is
van oordeel dat de ruimte aan de
Hooigracht voor het wij dvertakte
korpswerk onvoldoende is ge
worden. Het heeft over deze zaak
al contact opgenomen met het
gemeentebestuur.
Volle magen
Het Leger des Heils heeft zijn goede
naam in belangrijke mate te dan
ken aan zijn menselijke en sociale
gevoeligheid. De stichter, Wil
liam Booth, zei al: "Lege magen
hebben geen oren". Armoede
verdooft. Meteen variant daarop,
en doelend op de geestelijke
nood in onze dagen zegt Poppe
ma dat "volle magen" ook geen
oren hebben.
"In onze welvaartssamenleving is
het gevoel voor de geestelijke
dingen een stuk minder gewor
den. Met alle gevolgen van dien.
De eenzaamheid onder de men
sen is groot. Het moet ons blijven
gaan om de totale mens. Met val
len en opstaan reiken wij ook de
mens van nü de goede boodschap
van de Heer aan, met woorden -
en dan geen vaag, maar een voluit
bijbels en geïnspireerd getuige
nis - en door daadwerkelijke
hulp. Die twee horen onlosma
kelijk by elkaar".
Officier Poppema, die 127 officieel
ingeschreven heilssoldaten "on
der zijn bevel" heeft en met on
geveer 400 "adressen" in de stad
contact onderhoudt, blijft rustig
met de heilsboodschap naar bui
ten gaan. "Hoewel ik een zondaar
ben en zwak, mag ik doorgeven
wat de Heer voor de mens wil
zijn. Redder, verlosser, vriend,
hoop en licht. Ik hoef mezelf toch
niet te presenteren
Nog altijd
Het geschiedenisboek van het
Leidse Leger-korps houdt by
1972.ineens op. Dat is wel jam
mer. Een kostelijk relaas wordt
hiermee abrupt afgebroken.
Maar daarmee wil niet gezegd
zijn dat het Leger geen geschie
denis meer maakt. Nog altijd
werpen mensen zich in de "Heils-
rivier". Roelf Poppema kan daar
verrassende verhalen over ver
tellen.
"Wij worden niet van onze taak
ontslagen zolang mensen daarin
verlossing vinden".
S. J. DE GROOT
LEIDEN - Herv. Gem.: Hoogl. kerk 10
ds. Langenbach, 11.45 oec. Studenten-
dienst; Marekerk 10 kand. Van der
Meent, 5 kand. Boon; (Regenboog) 9.30
prof. dr. De Jonge, 11 prof. dr. De Jonge
en pastor Van Well; Bethl. kerk
Driftstr.10 ds. Pannekoek, avondmaal;
Bevr. kerk ZW 10.30 ds. Wagenvoorde,
avondmaal; Vredeskerk 10 mevr. ds. De
Mey, avondmaal; Waalse kerk 10.30 ds.
Ribs; Acad. Z. 10.15 mevr. Koopmans;
Diac. huis 10.30 ds. Boer Katwijk; Ende
geest 9.30 hr. Henzen L. dorp, gez.
dienst; jeugdkapel Vredeskerk 10;
jeugdkapel De Goede Herder, Oude Vest
13, 10.30; Petrakerk (Sur. str. 10.30 hr.
Van Veelen, dovendienst. Geref. Kerk;
Zuiderkerk 10 ds. Verdoom; Petrakerk
10 ds. Hortensius; Oude Vest 10. dr.
Wiersinga, 7 ds. Koolsta; Mar. Kerk L.
Morsweg 10 ds. v. Achterberg; Bevr.
Kerk ZW 9 ds. Koolstra; Groenhoven
10.15 ds. Koostra. In alle diensten
avondmaal. Voor ziekenhuizen, Meren-
wijk en dovendienst Petrakerk zie herv.
gemeente. Dolerende Noodgemeente
Groot Leiden (Pieterskerkstraat 1): 8.30
hr. Van der Werff Driebergen, 5 hr. De
Waard Apeldoorn. Geref. Kerk Vrijg.
(Herengracht 70); 10 en 5 ds. Gootjes.
Chr. Geref. Kerk (Steenschuur 9): 10 en 5
stud. Quant. Geref. Gem. (N. Rijn): 10 en
4.30 ds. Boogaard. Geref. Gem. in Ned.
(Bethl. kerk Driftstraat): 11.30 en 5.30.
Evang.-Luth. Gem. (Hoogl. Kerkgracht):
10.15 ds. Happee. Remonstr.-Doopsgez.
Gem. (Pieterskerkstraat 1): 10 hr. Knop
pers. Baptistengemeente (O. Rijn 3): 10.
Evang. Christengemeenschap (Middel
stegracht 3): 10 br Dikkes. Zendings
werk Middernachtsroep (Zoeterw. sin
gel 21): 5 nam. hr. v. Duuren. Evangelie-
centrum Zijlsingel 2: zond. 10 en di. 8 hr.
Zijlstra. Pinkstergemeente (O. Rijn 3): 3
nam. evang. v.d. Bergh. Leger des Heils
(Hooigracht): 10 en 7.30. Nieuw-Apost.
Kerk (H. Ryndyk 24;: 9.30 en 4. wo. 8..
Christian Science (Steenschuur 6): 10.30.
Kerk van J. Chr. v.d. Heiligen der L. Da
gen (Steenschuur 6); 10.15. Zevendeda
gadventisten (Lokhoistkerk): elke zat.
9.45 bijbelstudie, 11 prediking. Oud
Kath. Kerk (Zoeterw. singel): 10. Rooms-
Kath. Kerken: Haagweg zat.7, zond. 9 er
10.445; Herensingel zat. 7,zond. 8.30,9.30
en 11; Rijdijk zat. 7, zond. 9.30 en 11.30;
Steenschuur zat. 10 en 7, zond. 8.30, 10,
11.30, 6 en 7; Boshuizerlaan zat. 7. zond.
9.30,11 en 12.15; Lammenschansweg zat.
7, zond. 9, 10.30, 12 en 6; Haarl. str. zat. 7,
zond. 9.30, 10.45 en 12.15.
ABBENES - Herv. Gem.: 9.30 ds. Rui
tenberg Vianen.
AARLANDERVEEN - Herv. Gem.: 10
mevr ds Westera, Leiden, 7 zangdienst.
Chr. Geref. Kerk: 9.30 dienst, 7 ds Van
Rookhuyzen Maassluis. R.K. Kerk; zat.
7, zond. 7.30 en 10.30.
ALPHEN AAN DEN RIJN - Herv.
Gem.: Adv.kerk 9.30 kand. Altenaar We-
zep, 6.30 ds Oosterom Maarssen; Gouw-
sluis 9.30 ds Hemmes te O.geest; Opst.
kerk 9.30 prof. Graafland, 6.30 ds v.d.
Heiden; G.H. Kerk 9 ds Hoogendijk 6.30
ds Mulder; De Bron 10.30 ds Hoogen
dijk, 6.30 ds v.d. Ree; Driehoorne 7; Ash
ram 9.30 hr. Taselaar; Oudshoornseweg
10 ds Oort; Sionskerk 9.30 ds Trouw
borst, 6.30 ds Ouwendijk. Geref. Kerk;
Mar. kerk 9.30 ds Vree, 6.30 drs Fern-
hout; Salv. kerk 9.30 ds Van Wijk Am
sterdam, 6.30 ds Stolk; G.H. kerk 10.30
en 6.30 ds Mulder; De Bron 9 ds Mulder,
10.30 ds Hoogendijk, 6.30 ds v.d. Ree ('s
avonds jeugddienst); Ashram 9.30 hr Ta
selaar. Geref. Kerk Vrijgemaakt 8.45 en
6.30 Geref. Kerk Vrijg. Buiten Verband
(Ned. Geref. Kerk): 10.30 ds Moggré, 4.30
ds Wielenga. Chr. Geref. Kerk: 9.30 en
4.30. Oud Geref. Gemeente: 9.30 en 4,
dond. 21 juni 7.15 ds Slager. Baptisten
gemeente: 10 evang. Kits jr., 6.30 ds
Koekkoek; Noord (Sportlaan) 10 ds Vis
ser. Volle Evang. Gem. (school Prelude-
weg): 10 hr. v. Putten. Pinkstergem. Al
phen (R. Kruisgebouw): 10 voorm. Pink
stergem. Bethel (R.-Kruisgebouw) 6
nam. Leger des Heils: 10 en 6.30 uur.
Remonstr. Kring: 10 ds Spijker Den
Haag. R.K. Kerken: Piuskerk zat. 7,
zond. 9, 10.30 en 11.15; Bon.kerk zat. 7,
zond. 10.30; De Bron zat. 7, zond. 9 en
11.30.
BENTHUIZEN - Herv. Gem.: 9.30 en 6
ds Exalto. Geref. Gem.: 9.30 leesdienst 7
ds v. Gelder.
BODEGRAVEN - Herv. Gem Dorps
kerk 9.30 en 6.30 ds De Vreugd; Salv.
kerk 9.30 en 6.30 ds Droogers; Bethl.
kerk 9.30 en 6.30 ds Richter. Avondmaal.
Geref. Kerk: 9.30 ds Lamme, Delft, 6.30
ds Buitenhuis. Geref. Kerk Vrijg.: 9.30
en 4.
BOSKOOP - Herv. Gem.: Dorpskerk
9.30 ds Stelwagen, 6.30 dr Haitsma.
Avondmaal. De Stek 9.30 ds Heymans,
avondmaal. Geref. Kerk: 9.30 ds Vesseur
Den Haag, 6.45 ds Kersten Den Haag.
Avondmaal. Chr. Geref Kerk 9.30 en 5 ds
v. Langevelde. Geref. Gem.: 9.30 en 6.
Opwekkingsgemeente (Concordia):
9.30. Verg. v. Gelovigen (Nieuwstraat):
9.30 en 5. R.K. Kerken: zat. 5.30 en 7,
zond. 9.30 en 11.
HAZERSWOUDE - Herv. Gem.: 9.30 ds
v. Vliet Papendrecht, 6.30 ds De Kruijf
Rijnsaterwoude. Geref. Kerk: 9.30 en 5
ds Versluys, avondmaal. R.K. kerk: dorp
zat 7, zond. 8 en 10; Rijndijk zond. 10;
Het Anker zat. 7, zond. 8.45 en 11.15.
HILLEGOM - Herv. Gem.: 10 ds Roth-
fusz, 7 ds Modderaar Wadd.veen, evang.
dienst in geref. kerk. Geref. Kerk: 10 ds
van der Wal, 7 zie herv. gem. R.K. Kerk:
Mart. kerk zat. 7, zond. 8.30, 10. 11.30 en
12.45; Jozefkerk zat. 7, zond. 8.30, 10 en
11.30.
HOOGMADE - Herv. Gem.: 10 dr. v.
Vliet. R.K. Kerk; zat. 7, zond. 10.
DE KAAG - Herv. Gem.: 9.30 ds v.d.
Bruggen Hillegom, R.K. Kerk: zat. 7,
zond. 8 en 10.
KATWIJK AAN DEN RIJN - Herv.
Gem.: Dorpskerk 10 ds Molenaar te
Scheveningen, 6 ds Pannekoek Leiden.
Avondmaal. Ontm. kerk 10 en 6.30 ds
Gebraad. Avondmaal. Wijkgebouw De
Wiek, Zonnebloemstr., 10 interk. evan-
gelisatiedienst, ds Dekker. Geref. Kerk:
9.30 ds Wierda Zaandam, 6.30 ds v. Hal-
sema. R.K. Kerk. zat. 7. zond. 9.30 en
11.15.
KATWIJK AAN ZEE - Herv. Gem.: N.
Kerk 10 ds v. Roon, 6 ds De Jong; O.
Kerk 10 ds Vroegindewey 5.45 zang, 6 ds
Boogert Leiden; Ichthuskerk 10 ds Ho-
vius, 5 ds Boer; Pniëlkerk 9.30 ds
Schuurman; Gr. v. Pr. school 10 ds Arke-
raats; Overduin 2 ds Baas. Geref. Kerk:
Vr. kerk 9.30 ds Vrolijk, 5 ds Winter Den
Haag; Tr. kerk 9.30 ds v Halsema, 6.30 ds
Huisman Rijnsburg, jeugddienst. Petra-
jeugdkoor Leiden (relimusical "Gods
Plan"). Geref. Kerk Vrijg.: 10.15 lees
dienst, 3.30 ds Hoff. Geref. Kerk Vrijg.
Buiten V.: 8.45 en 7 ds Roukema. Chr.
Geref. Kerk; 10 en 5 ds De Jong. Geref.
Gem.: 10 en 4 ds Snoep A.dam. Avond
maal. Di. 7.30 kand. Golverdingen. Volle
Evang. Gem. (Voorstraat 100): 9.45.
KOUDEKERK AAN DEN RIJN - Herv.
Gem.: 10 en 7 ds v.d. Linden. Geref.
Kerk; 9.30 en 7 ds Nierop. Avondmaal.
LEIDERDORP - Herv. Gem. en Gerei.
Kerk; Dorpskerk 10 en 6.30 ds Does
burg; Hoofdstr. 10 ds v. Loenen; Schep-
pingskerk 9 en 10.30 ds Geursen; Ley-
thenrode 10 mevr. ds Van Everdmgen;
Elis. ziekenhuis 11 ds Visser. Baptisten
gemeente: 10 hr Lourens. R.K. Kerk: zat.
7. zond. 9, 10.30 en 12.
LEIMUIDEN - Herv. Gem.: 9.30 ds v.d.
St?at Uithoorn; dorpshuis Kudelstaart
10 hr Brugman Aalsmeer; camping 7 ds
Gravendeel Lisse. Geref. Kerk: 9.30 hr
Schoenmaker, 7 ds Los; camping zie
herv. R.K. kerk: zat. 7, zond. 7.30,9.30 en
11.15.
LISSE - Herv. Gem.: Grote Kerk 10 ds 't
Hooft, gezinsdienst, 7 ds De Gelder;
Pauluskerk 10 ds De Gelder. Geref.
Kerk: 10 en 7 hr. Stam. Geref. Kerk
Vrijg.: 10 dienst, 2.45 ds Snip. Chr. Geref.
Kerk: 10 en 4.30 ds v. Dijken. Geref.
Gem.: 10 en 4. Oud Geref. Gem.: 9.30 en
3. R.K. Kerken: Agatha zat. 7, zond. 10 en
11.30; Poelpolder zat. 7, zond. 9 en 11.30;
Mariakerk zat. 7, zond. 8.30, 10 en 11.45;
Engelbew. zat, 7, zond. 8, 9.30 en 5.45.
NIEUWKOOP - Herv. Gem.: 9.30 hr.
Goedhart, 6.30 ds De Vos Katwijk. Geref.
Kerk: 9.30 ds Korenhoff Heemstede, 6.30
ds Van Loenen Leiderdorp. Chr. Geref.
Kerk: 9.30 en 6.30 R.K. Kerk: zat. 7, zond.
7.30, 9 en 10.45.
NIEUWVEEN - Herv. Gem.: 9.30 ds
Molenaar, 6.30 ds Klein Kranenburg,
vlootpredikant. Geref. Kerk 9.30 kand.
Nathanael, 7 ds Boswijk A.dam. R.K.
Kerk; zat. 7, zond. 9 en 11.
NIEUW-VENNEP - Herv. Gem.: 9.30 ds
Goverts, 7 ds 't Hooft Lisse, jeugddienst.
Geref. Kerk: 9,10.30 en 6.30 ds Wijngaar
den, avondmaal. Chr. Geref. Kerk; 9.30
en 3 ds Visser. R.K. Kerk; zat. 7, zond.
9.30 en 11.
NOORDEN - Herv. Gem.: 9.30 ds*Roe-
lofsen, Zeist, 7 kand. Vos. Geref. Kerk
(Woerdense Verlaat): 9.30 en 7 ds Noote-
boom. R.K. Kerk; zat. 7, zond. 9 en 10.30.
NOORDWIJK - Herv. Gem.: Voorstraat
10 dr. Jansen, 7 ds Elgersma. avondmaal;
Sole Mio 9 dr Jansen; Hoofdstr. 10 en 7
ds Keumng, avondmaal; De Rank 10
kand. Zuiderduin, 5 ds Hovius Katwijk.
Geref. Kerk: Buurtkerk 10 ds Gesink te
S.heim, avondmaal; Vinkenlaan 9.30 ds
Elgersma, avondmaal; st. kerk 11 hr. v.
Duin. Zie ook herv. gem. Ned. Prot.
Bond: 10.30 hr. Punt Den Haag (aula O.
Zeeweg). R.K. Kerken: Zee 9.30 en 11;
Binnen 8, 10 en 11.30.
NOORDWIJKERHOUT - Herv. Gem.:
10 ds Kalkman. R.K. Kerk: Jozef zat. 7,
zond. 8.30 en 10; Viktor zat. 7, zond. 9.30
en 11.
OEGSTGEEST - Herv. Gem.: Groene
Kerk 10 prof. dr v.d. Berg en dr Van
Moorsel; Pauluskerk 10 ds Sasse, ge
zinsdienst; Gem. centr. 10.30 mr Kist,
Velp, 7 ds v Achterberg; Gem. centr.
10.30 jeugdkerk; Endegeest 9.30; Van
Wyckerslooth 4.30 dr Jansen Schoonho
ven. Geref. Kerk; 10 ds Vegter. Zie ook
herv. Geref. Kerk Vrijg.: 9.30 dienst, 3 ds
Breen. Geref. Kerk Vrijg. Buiten V.: 8.45
en 4 ds v.d. Berg. R.K. Kerk: Will, kerk
zat. 7, zond. 9,10.30 en 12; Bon.kapel zat.
6.30, zond. 9 en 11. Volle-Evangeliegem.
(gem.centr.): 4 hr. v.d. Brugge.
OUD-ADE- R.K. Kerk: zat. 7, zond. 9.30
en 11.30.
OUDE EN NIEUWE WETERING -
Herv. Gem.: 9.30 en 7 ds Lalleman,
avondmaal. Geref. Kerk; 9.30 en 6.30.
R.K. Kerk; zat. 7, zond. 9.30 en 11.30.
Remonstr. Gemeente: 10 ds Cossee.
ROELOFARENDSVEEN - R.K. Ker
ken: Mar. Pres. zat. 7, zond. 8, 9.30 en 11;
P. Banden zat. 7, zond. 8, 9.30 en 11.30.
RIJNSATERWOUDE-Herv. Gem.: 9.30
ds De Kruijf, 7 ds Molenaar. Chr. Geref.
Kérk; 9.30 dienst, 2.15 ds Bouw.
RIJNSBURG - Herv. Gem.: Grote Kerk
9.30 ds Boogert, Leiden, 5 ds Rothfusz
H.gom; Bethelkerk 9.30 ds Bouman te
Katwijk, 5 ds Wisse, Zeist, jeugddienst.
Geref. Kerk: Petrakerk 9.30 en 5 ds
Huisman; Imm.kerk 9, 10.30 en 5 ds
Baayen; Mar.kerk 9.30 en 5 dr v. Oeve-
ren. Avondmaal. Camping 10 hr. Poppe.
Geref. Kerk Vrijg.: 10 en 5.15 ds Zomer.
Chr. Geref. Kerk: 9.30 en 5 dienst Evang.
Christengemeente (aula mavo): 10 br.
v.d. Brink. R.K. gemeenschap (aula
tuinb.school): zat. 7, zond. 10.30.
RIJPWETERING - R.K. kerk; zat. 7.
zond. 7.30, 9 én 10.30.
SASSENHEIM - Herv. Gem.: 10 en 6.30
ds v.d. Meer, avondmaal. Geref. Kerk;
9.30 ds v. Santen, 7 ds Baas. Ned. Prot.
Bond: 10.30 hr. Klijnsma. R.K. kerk; zat.
7, zond. 9 en 11.
TER AAR - Herv. Gem.: 9.30 ds Hane-
maayer te Alphen, 6.30 ds Quak, Vianen.
R.K. kerk; Aardam zond. 9 en 12; Lange-
raar zat. 7, zond. 8.30, 10 en 11.30.
VALKENBURG - Herv. Gem.: 10 ds
Honnef te L.dorp, avondmaal, 6.30 ds
Van Roon Katwijk, avondmaal. Geref.
Kerk: 9.30 en 6.30 ds Meijering Scher-
penzeel. Geref Kerk Vrijg.: 9.30 en 5 ds
Hoff, avondmaal.
VOORHOUT - Herv Gem.: 10 prof dr.
Berkhouwer. R.K. Kerk: zat, 7, zond. 9,
10.30 en 11.45.
VOORSCHOTEN - Herv. Gem.: Dorps
kerk 10 ds Saraber, 7 ds Verheule; aula
9.30 vic. Bijl; Hulp en Heil 10 ds Verheu
le, avondmaal; De Ark 10 jongeren-
dienst. Geref. Kerk: 8.30 en 10.30 ds De
Zwart, avondmaal, 5 ds De Zeeuw. Ge
ref. Kerk Vrijg.: 10 en 5. R.K. Kerken:
Laur. kerk zat. 7, zond. 10 en 11.30; aula
NH zond. 11; M. Godskerk zat. 7, zond.
8.30 en 10.30.
WADDINXVEEN - Herv. Gem.: Be
thelkerk 9 kand. v. Harten, 5 ds Ver
boom, 10.30 ds Roetman, 6.30 kand. v.
Harten; Hoeksteen 9.30 ds Verboom,
6.30 ds Roetman, Imm. kerk 9.30 en 7 ds
Hulst. Geref. Kerk: Kr.kerk 9.30 ds v.
Reeven R.dam, 5 ds v.d. Berg; Ontm.
kerk 10 ds v.d. Berg, 5 ds Damsma
Rijnsburg. Chr. Afgesch. Gem.: 9.30 en 5.
Volle Evang. Gem. (Lindengaarde 17a):
9.30 Remonstr. Gem.: dr. Cramer te
O.geest. R.K. kerk: Victorkerk 10; Ontm.
kerk 8.30 en 11.45.
WARMOND - Herv. Gem.: 10 ds Den
Tonkelaar. R.K. kerk: zat. 7, zond. 8.30,
10 en 11.30.
WASSENAAR-Herv. Gem.: Dorpskerk
10 ds Visch (uit Indonesië), 4.30 ds Tuk
ker, 7 ds Van Zanten; Kievietkerk 10 ds
Steenstra, avondmaal; Messiaskerk 10
ds Blommaard Den Haag; Dorpscen
trum 9.30 ds Talsma Den Haag. Geref.
Kerk: 10 ds v.d. Bom Den Haag, 7 dr. v.
Oeveren Rijnsburg; Zuid 10 dr Vlijm,
Leiden. Ned. Prot. Bond: 10.30 ds Wer-
WOUBRUGGE - Herv. Gem.: 9.30 ds
v.d. Heiden Alphen, 6.30 ds Stelwagen
Boskoop. Geref. Kerk: 9.30 kand. v.d.
Mey, 6.30 ds Damsma Rijnsburg. R.K.
Kerk: zat. 7, zond. 10.
ZEVENHOVEN - Herv. Gem.: 9.30 ds
Verweij, Krimpen a.d. IJssel. Geref.
Kerk: 9.30 hr Koenes, 7 hr. v. Leeuwen.
R.K. Kerk: zat. 7, zond. 9 en 10.45.
ZOETERWOUDE - Herv. Gem.: 10 ds
Wolthaus. R.K. Kerken: Janskerk zond.
10.30; Chr. D. kerk zat 7, zond. 9.15;
Meerburgkerk Rijndijk zat. 7, zond. 9.30
en 11.
ZWAMMERDAM - Herv Gem.: 9.30 en
6.30 ds Haakman, avondmaal. Geref.
Kerk: 9.30 en 6.30 ds v.d. Heiden,
avondmaal.
