Administratieve gegevens Opdrachtgever: Uitvoerder: NUON Warmte Gemeente Leiden, Dienst Bouwen en Wonen, bureau Monumentenzorg Archeologie 6803 Leiden Roomburg Onderzoeksmeldingsnummer: Gemeente, plaats: Toponiem: Kaartblad: Coördinaten: 30F 95.280 462.810 95.300 462.810 95.280 462.750 95.300 462750 28 juni - 12 juli 2004 04RMB - fase 1 Archeologisch Centrum Gemeente Leiden Hooglandsekerkgracht 17 2312 HS Leiden idem. Datum uitvoer: Projectcode: Beheer en plaats documentatie: Beheer en plaats vondsten: 1.1 Bewoningsgeschiedenis van het gebied In de Romeinse tijd was de Roomburgerpolder intensief bewoond. Het castellum Matilo en de bijbehorende burgerlijke nederzetting (vicus) maakten deel uit van de Limes. De Limes bestond uit een reeks versterkingen die van circa 50 tot 270 n.Chr. de noordgrens van het Romeinse Rijk markeerde. In 47 n.Chr. werd een scheepvaartverbinding aangelegd tussen de rivieren Rijn en Maas. Voor de aanleg hiervan is gebruik gemaakt van bestaande waterlopen, zijkreken van de Oude Rijn en de Ganthel (een in de Maas uitmondend krekenstelsel). Deze waterlopen zijn gekanaliseerd en met elkaar verbonden. In het onderzoeksgebied vormt de Vliet de basis voor dit kanaal van Corbulo. Het kanaal heeft tot circa 150 n.Chr. gefunctioneerd, maar de getijdegeul bij het castellum Matilo heeft tot het einde van de 3e eeuw gediend als haven en verbinding met het achterland. Ook in de vroege middeleeuwen was het onderzoeksgebied bewoond. Hoewel ten aanzien van deze periode geen vondsten bekend waren van de onderzoekslocatie, waren de verwachtingen hoog op basis van vondsten uit de (directe) omgeving. Nederzettingen en grafvelden uit de vroege middeleeuwen zijn opgegraven in onder meer Valkenburg, Rijnsburg, Oestgeest en Leiderdorp. Tevens zijn vlak buiten de onderzoekslocatie aan weerszijden van het kanaal van Corbulo vondsten uit deze periode gedaan. Beschoeiingen in het kanaal van Corbulo dateren uit de 7e en 8e eeuw, waaruit we kunnen opmaken dat deze waterloop ook in de vroege middeleeuwen nog een functie hadJ In de eeuwen daarna werd het gebied steeds intensiever in gebruik genomen. De gehele Roomburgerpolder is daardoor doorsneden door verkavelingssloten en greppels van middeleeuwse tot (sub-)recente ouderdom. Het voormalige kanaal van Cobulo was in die tijd nog maar een smalle geul. Vanaf de 14e eeuw zijn uit historische bronnen gegevens bekend over het gebruik van dit gebied. In de 14e eeuw waren boerennederzettingen aanwezig. De grond was in die tijd eigendom van de kasteelheer van Rodenburg. Dit kasteel lag direct ten noorden van het onderzoeksgebied. In de 15e en 16e eeuw heeft het onderzoeksgebied bij de landerijen van het St. Margarethaconvent gehoord. In 1572 werd dit kloostercomplex verlaten als gevolg van de politiek-religieuze omwenteling in die tijd. In het recente verleden is de Roomburgerpolder voornamelijk gebruikt voor de tuinbouw en de veeteelt. 1.2 Landschappelijke context De ondergrond van het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied wordt gekenmerkt door afwisselend zandige en kleiige sedimenten, die kunnen worden toegeschreven aan de verschillende transgressiefasen in het gebied. Rond 300 v. Chr. hebben er overstromingen plaatsgevonden. De afzettingen die hiervan het gevolg waren, vormden een goede 1 Hazenberg 2000, 7. 8

Historische Kranten, Erfgoed Leiden en Omstreken

Bodemonderzoeken in Leiden | 2004 | | pagina 10